Salamina - Cypr - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 35°11′N 33°54′E / 35.183, 33.9

teatr w Salaminie

Salamina (Salamis) – starożytne miasto i port leżący na Cyprze, w VII wieku p.n.e główne miasto wyspy. Obecnie w tureckiej części wyspy, 6 km. od miasta Gazimağusa.

Historia

Starożytna Salamina leżała nad rzeką Pediajos na pólnoc od góry Hyjal na wschodzie wyspy. Według legend jej założycielem był Teukros (Teucer) syn Telamona z Salaminy greckiej. Miasto zostało założone w XII wieku p.n.e. W V w. p.n.e. została stolicą cypryjskich miast. W 450 r. p.n.e. miała miejsce bitwa pod Salaminą stoczona między flotami grecką i perską w czasie wojen perskich.

Monastycyzm (z łac. monasticus, od gr. monastērion - cela pustelnika, z monachos - samotny) – forma życia religijnego, której podstawą jest życie we wspólnocie zakonnej (klasztor); w chrześcijaństwie, a także m.in. w religiach pogańskich (westalki), w judaizmie (qumrańczycy), w buddyzmie i in. Monastycyzm ma na celu kult religijny - służbę Bogu i dążenie do samorealizacji przez czystość duchową, ubóstwo, umartwianie się, modlitwę i kontemplację.

Trójca Święta, Święta Trójca – dogmatyczne określenie w chrześcijaństwie, stwierdzające, że Bóg jest Bogiem Troistym, istnieje jako trzy Osoby - po grecku hypostazy [1] - pozostając jednocześnie jednym Bytem.[2] Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę, a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku[3] doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest "jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec, Syn, i Duch Święty".[4] Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, oraz wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej” [5]. Formuła Trójcy zatwierdzona została w 325 roku podczas soboru nicejskiego. Uznanie wiary w Trójcę Świętą jest pierwszym koniecznym warunkiem wstąpienia do Światowej Rady Kościołów [6].

Chrystianizacja

W I wieku w mieście żył apostoł święty Barnaba. Święty Paweł, Barnaba i Jan Marek głosili słowo Boże w tutejszych Żydowskich synagogach, miało to miejsce na początku pierwszej podróży misjonarskiej Pawła.

Powstanie Żydów

W 116 r podczas powstania, Żydowscy rebelianci wymordowali całą ludność nieżydowską Salaminy. Powstanie zostało stłumione przez Rzymian, a Żydzi musieli opuścić miasto. Wrócili i osiedlili się w nim ponownie dopiero pod koniec XIX w.

Salamina w czasach rzymskich, w jej sąsiedztwie były prężne ośrodki chrześcijaństwa jak Antiochia Syryjska

Biskup Epifaniusz

W IV wieku Salaminę nawiedziło trzęsienie ziemi, a następnie została odbudowana jako Konstancja przez Konstantyna Wielkiego. W 367 biskupem Salaminy (Konstancji) został Epifaniusz z Salaminy, który wcześniej przez ponad trzydzieści lat był ihumenem założonego przez siebie ośrodka monastycznego w judejskim Eleutheropolis. Jako biskup zachował zakonny ubiór i nadal prowadził monastyczny tryb życia, który wykształcił w nim surowość, skłonność do ascezy i bezkompromisowość w sprawach wiary. Był uznawany za wielkiego erudytę. Nauczał o pierwszeństwie Piotra wśród apostołów. Prace Epifaniusza są źródłem wielu informacji o wczesnym chrześcijaństwie, szczególnie o herezjach. Najważniejsze to: Panarion (o herezji) oraz Ankyrotos (o Trójcy Świętej), w którym zawarł tekst wyznania wiary identyczny z uchwalonym sześć lat później na II Soborze powszechnym w Konstantynopolu Nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniem wiary. Zaś Panarion („Apteczka domowa”; (łac.) Contra haereses panaria), to jego największe dzieło. Napisał je między rokiem 374 a 376, opisując w nim 80 herezji, z których 20 należało do okresu przedchrześcijańskiego. Sama nazwa dzieła określa jego cel: zapobieganie herezjom lub leczenie duszy ze skutków ich jadu.

Synagoga, bożnica, bóżnica (z gr. συναγωγή synagoge: "zgromadzenie, miejsce zebrań") – żydowski dom modlitwy, miejsce zebrań religijnych i społecznych gminy żydowskiej.

Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii – zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.

Wykopaliska archeologiczne

W VII wieku n.e. przez najazdy Arabów miasto zostało złupione i zburzone. Odkryto je ponownie w trakcie prac archeologicznych przeprowadzonch częściowo przez francusko-cypryjską naukowców przed rokiem 1974.

Salamina była ważnym ośrodkiem kultu Zeusa. W I wieku n.e. Rzymianie wznieśli tu teatr, łaźnie i palestrę, a także świątynię Zeusa. W II wieku budowle ozdobiono marmurowymi rzeźbami, w III i IV wieku wzbogacono je mozaikami. W IV wieku wybudowano tu bazylikę chrześcijańską. W pobliżu miasta znajdują się groby władców z VIII i VII wieku p.n.e. Ruiny miasta znajdują się ok. 5 km na pn. od współczesnego miasta Famagusta (na terytorium Cypru Północnego).

Apostoł (gr. apostolos = wysłannik) – nazwa używana w Nowym Testamencie najczęściej na określenie najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego osobiście i "wysłanych" do głoszenia jego nauk. Samo pojęcie występuje też w Nowym Testamencie na określenie innych osób.

Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V w. p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Salamina (Cypr)

Przypisy

Dz 13:2-5
Zob. K. Holl, Epiphanius w: Griechische Christliche Schrifsteller der ersten drei Jahrhunderte (GChSch), 1,146n, Lipsk 1897n; PG 43, 232C i 234n

Bibliografia

Vassos Karageorghis, Salamis in Cyprus, Homeric, Hellenistic and Roman (1969), ISBN 0-500-39006-1.

Walter Burkert, 1992. The Orientalizing Revolution: Near Eastern Influence on Greek Culture in the Early Archaic Age

(Harvard University Press)

Piotr Apostoł, Szymon Piotr, łac. Petrus, gr. Πέτρος Petros (petra = skała), aram. כיפא Kefa (kefa = skała), scs. Sławny i wsiechwalnyj pierwowierchowny apostoł Pietr (pontyfikat: 30? – ok. 67) – apostoł, uważany przez Kościół katolicki za pierwszego papieża, męczennik chrześcijański, święty katolicki i prawosławny.

Nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary lub Symbol konstantynopolitański /(łac.) Symbolum Constantinopolitanum/, dawniej nie do końca ściśle zwany też Symbolem nicejskim - chrześcijańskie wyznanie wiary najbardziej rozpowszechnione wśród tekstów credo używanych współcześnie w liturgiach. W Kościele katolickim i w Cerkwiach prawosławnych jest odmawiane lub śpiewane w liturgii Eucharystii w niedziele i uroczystości. Autorytet symbolu przyjmuje również Wspólnota anglikańska, a także starokatolicy, luteranie oraz niektóre inne denominacje protestanckie. W Kościele rzymskokatolickim i niektórych wyznaniach protestanckich i starokatolickich tekst symbolu jest uzupełniony o "Bóg z Boga" - sformułowanie z symbolu przyjętego w 325 r. na Soborze w Nicei oraz późniejszy, średniowieczny dodatek, krytykowany przez prawosławie - "i Syna" (Filioque).