Salisbury - Anglia - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Anglii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa Salisbury.

Na mapach: 51°04′26″N 1°47′36″W / 51.07389, -1.79333

Salisbury – miasto w Wielkiej Brytanii, w południowej Anglii, nad rzeką Avon, w hrabstwie Wiltshire.

41 tys. mieszkańców (2004); ośrodek handlowy i turystyczny, przemysł metalowy, spożywczy i skórzany; muzeum. W mieście działa tradycyjny rynek i doroczne targi Sloe Fair.

Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

Wiltshire – hrabstwo niemetropolitarne w południowej Anglii obejmujące jednolitą jednostkę administracyjną (ang. unitary authority Wiltshire (do 2009 roku hrabstwo składało się z czterech dystryktów), a jako hrabstwo ceremonialne obejmujące dodatkowo miasto Swindon, również będące jednolitą jednostką administracyjną. Ośrodkiem administracyjnym jest Trowbridge.

Miasto wywodzi swoje początki z epoki żelaza. Powstało w pobliżu starożytnego rzymskiego Sorbiodunum, znanego od średniowiecza jako Old Sarum. Posiada gotyckie budowle sakralne i świeckie, a przede wszystkim katedra w Salisbury. Jednocześnie śródmieście miasta zostało znacznie zniszczone w trakcie "modernizacji" w II poł. XX wieku (znaczne wyburzenia poczynione w celu tworzenia placów parkingowych, poszerzania dróg itp.).

Magna Charta Libertatum (lub Magna Carta), czyli Wielka Karta Swobód (ang. The Great Charter) – akt wydany w Anglii w 1215 przez króla Jana bez Ziemi pod naciskiem możnowładztwa, wzburzonego królewską samowolą i uciskiem podatkowym. Formalnie była przywilejem mającym równocześnie znamiona umowy między królem a jego wasalami. Ograniczała władzę monarszą, głównie w dziedzinie skarbowej (nakładanie podatków za zgodą rady królestwa) i sądowej (zakaz więzienia lub karania bez wyroku sądowego), określając uprawnienia baronów, duchowieństwa i zakres swobód klas niższych.

Organy piszczałkowe to klawiszowy, aerofoniczny oraz idiofoniczny instrument muzyczny; budowany najczęściej w kościołach, salach koncertowych, synagogach reformowanych, aulach. Organy piszczałkowe są największym instrumentem nieporównywalnym z żadnym innym, jaki został wymyślony, pod względem rozmiarów przestrzennych, ilości źródeł fal dźwiękowych, sumarycznej mocy emitowanej do otoczenia, dynamiki i bardzo często różnorodności barw i możliwości kolorystycznych, a także pod względem złożoności konstrukcyjnej. Przewyższają nawet w wielu aspektach orkiestrę symfoniczną, chociaż na organach gra tylko jeden człowiek. Rozpiętość skali dźwięków dużych organów wynosi ok. 10 oktaw, co jest porównywalne z zakresem dźwięków odbieranych przez ludzki słuch (od 16 Hz do ok. 16 kHz), jednakże są instrumenty na świecie posiadające jeszcze większą skalę (patrz niżej).

W zbiorach katedry znajduje się jeden z nielicznych zachowanych egzemplarzy dokumentu Magna Charta Libertatum.

W pobliżu miasta znajduje się budowla megalityczna Stonehenge.

Katedra w Salisbury

Osobny artykuł: Katedra w Salisbury.

Katedrę zbudowaną w latach 1220-1258. Budowę katedry zapoczątkował biskup Richard Poore. Jest jednolitym stylistycznie budynkiem (wczesny gotyk) co jest rzadkością.

Kalendarium

1200 – położenie kamienia węgielnego

1250-1266 – powiększenie krużganków, ukończenie kapitularza i zachodniej fasady

1258 – poświęcenie katedry

1310-1330 – dobudowanie wieży i iglicy (w rzeczywistości jedna z najsłabiej posadowionych części katedry, góra iglicy jest obecnie odchylona od pionu o 73,6 cm)

1386 – skonstruowanie średniowiecznego zegara

1534-1535 – oderwanie się Kościoła w Anglii od Rzymu

1789-1792 – renowacja katedry przez Jamesa Wyatta: rozbiórka dzwonnicy, zamalowanie średniowiecznych malowideł, opróżnienie dziedzińca

1860-1876 – renowacja katedry przez Gilberta Scotta: nowe rzeźby na zachodniej fasadzie, odtworzenie średniowiecznych malowideł

1876 – instalacja organów Henry'ego Willisa

1980 – osłonięcie Okna Więźniów Sumienia

Cechy charakterystyczne

zbudowana w zaledwie 38 lat

najwyższa iglica w Wielkiej Brytanii (123 m)

najlepszy z czterech zachowanych egzemplarzy Magna Charta Libertatum

najstarszy działający zegar w Europie (od 1386)

największe krużganki katedralne w Wielkiej Brytanii

największy teren należący do katedry w Wielkiej Brytanii

zachowany średniowieczny dźwig dreptakowy