Salon Madame Geoffrin, 1755

Jean-François de Troy, Lektura Moliera

Salon literacki – rodzaj zebrania towarzyskiego odbywającego się w domach arystokratycznych lub mieszczańskich, gromadzącego twórców, krytyków i odbiorców literatury i poświęconego dyskusjom na tematy literackie. Salony odbywały się regularnie w określonym terminie i miejscu. Często prowadzone były przez kobiety.

Historia salonów literackich

Za pierwowzór salonów uznać można dyskusje kulturalne odbywające się w czasach starożytnej Grecji i w epoce renesansu. Właściwa instytucja salonu powstała we Francji za czasów Ludwika XIII i Ludwika XIV. Salony francuskie prowadzone były zazwyczaj przez kobiety. W XVII wieku spotkania miały zazwyczaj charakter elitarny i gromadziły przede wszystkim osoby z wyższych warstw społecznych. W okresie tym do najsłynniejszych salonów francuskich należały spotkania u panny Madelaine de Scudéry, markizy Catherine de Rambouillet, Ninon de Lenclos i Madame de La Fayette. Salony te odwiedzali m.in. Pierre Corneille i Blaise Pascal. W XVIII wieku, przed rewolucją francuską pojawiły się pierwsze salony mieszczańskie, takie jak salon Mme Geoffrin, w których gośćmi bywali również przedstawiciele wyższych warstw, jednak wciąż jeszcze popularne były spotkania w domach arystokracji, m.in. Anny de Lambert, Marie du Duffand i u państwa Neckerów. Sytuacja ta uległa zmianie po rewolucji, kiedy to dominująca rola w życiu intelektualnym przypadła salonom burżuazyjnym.