Salsa - potrawa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy potrawy. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Salsa z mango

Czerwona i zielona Salsa

Salsa – potrawa kuchni meksykańskiej. Rodzaj zimnego, często pikantnego sosu ze zmiksowanych lub drobno pociętych warzyw lub owoców z przyprawami.

Etymologia

Słowo salsa używane w Meksyku na nazwę potrawy pochodzi od hiszpańskiego słowa salsa oznaczającego "sos", które z kolei trafiło do hiszpańskiego od łacińskiego słowa salsa (pol."słone") od sal (pol. "sól").

Czosnek pospolity, czosnek zwyczajny (Allium sativum L.) – gatunek byliny (w uprawie jako roślina dwuletnia lub jednoroczna) należący do rodziny czosnkowatych. Jest warzywem, przyprawą i rośliną leczniczą znaną zwykle tylko pod nazwą rodzajową, jako czosnek. Pochodzi z Azji, skąd rozprzestrzeniony został jako roślina uprawna do Europy i północnej Afryki, z czasem trafił na inne kontynenty. Rozprzestrzeniany w postaci rozmnażanych wegetatywnie kultywarów, pochodzących od dziko rosnących w Azji południowo-zachodniej roślin, opisywanych jako gatunek Allium longicuspis Rgl.

Kuchnia meksykańska – sztuka kulinarna Meksyku i okolic, łącząca tradycje tubylczych Indian i wpływów hiszpańskich konkwistadorów. Opiera się głównie na kukurydzy i roślinach strączkowych (około 20 różnych gatunków fasoli) i różnych odmianach papryki i chili.

Historia

Zobacz w Wikiźródłach hasło Salsa w Encyklopedii staropolskiej

Salsa była znana od dawna w kuchni polskiej. Definicję salsy w swoim słowniku łacińsko-polskim zamieścił już w roku 1564 polski leksykograf Jan Mączyński: „w czym co maczają, przysmak, szalsza”. Wspomina o tym w encyklopedii staropolskiej Zygmunt Gloger podając definicję salsy jako "kwaskowatej przyprawy do potraw, zwykle sos z octem pieprznym robiony".

Zygmunt Gloger herbu Prus II, pseud. Pruski (ur. 3 listopada 1845 w Tyborach-Kamiance, zm. 16 sierpnia 1910 w Warszawie) – polski historyk, archeolog, etnograf, folklorysta, krajoznawca.

Jan Mączyński (1520 - przed 1584), urodzony w Gzikowie, uczeń Filipa Melanchtona, leksykograf, wydał w 1564 r. w Królewcu owoc długoletniej pracy i wnikliwych studiów, jakim był jego łacińsko-polski słownik. Dla ówczesnych Polaków było to wydarzenie tak ważne, iż Jan Kochanowski uwiecznił je we fraszce pt. "Na Słownik Mączyńskiego". Przebywał na dworze króla Stefana Batorego

Rodzaje

W zależności od składników wyróżniamy m. in. następujące rodzaje salsy:

salsa roja ("czerwona") - z gotowanych pomidorów, papryki, cebuli, czosnku i kolendry;

salsa cruda ("surowa") - z surowych pomidorów, cebuli, papryki i innych surowych warzyw;

salsa verde ("zielona") - z owoców miechunki, zwanych w Meksyku "małymi pomidorami", zwykle gotowanych;

salsa brava ("dzika") - z sosem tabasco i majonezem, typowy dodatek do potrawy z ziemniaków patatas bravas;

guacamole - na bazie awokado, soku z limonki i soli.

Przypisy

↑ Encyklopedia staropolska hasło Salsa