Salut rzymski - Polski Serwis Naukowy

Jacques-Louis David "Przysięga w sali do gry w piłkę"

Salut rzymski – gest pozdrowienia, wywodzący się ze starożytnego Rzymu, funkcjonujący w tamtych czasach jako oficjalne przywitanie. Obywatele krzyczeli do siebie Ave! (bądź pozdrowiony) z czasem dodawano tytuł np: Ave Cezar!

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Historia

Z zapisów historyków wynika, iż pozdrowienia używali miedzy innymi: Roman Dmowski, Wojciech Wasiutyński, Tadeusz Todtleben, Jerzy Kurcjusz, Jan Korolec, Tadeusz Gluziński, Stanisław Piasecki, Paweł Musioł, Bolesław Piasecki, Henryk Rossman, Jan Mosdorf i członkowie ONR, MW i innych organizacji radykalnej prawicy.

Jan Mosdorf, ps. Andrzej Witowski (ur. 30 maja 1904 w Warszawie, zm. 11 października 1943 w Auschwitz) – publicysta, doktor filozofii, działacz Obozu Wielkiej Polski, prezes Młodzieży Wszechpolskiej oraz przywódca Obozu Narodowo-Radykalnego, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do politycznego upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku[1].

Udokumentowane użycia salutu w wieku XX

2 stycznia 1939 w Drozdowie podczsa pogrzebu Romana Dmowskiego

Po 1942 symbol ze względu na podobieństwo do Heil został przez opinie publiczną uznany za faszystowsko- nazistowski

Salut na świecie

W XIX wieku stał się pozdrowieniem ruchów nacjonalistycznych w Europie.

W Stanach Zjednoczonych w 1892 roku salut rzymski stał się elementem przysięgi wierności fladze Stanów Zjednoczonych. W 1942 usunięto ten ceremoniał jako kojarzący się z narodowym socjalizmem.

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Salut rzymski był również używany przed wojną jako pozdrowienie olimpijskie podczas igrzysk olimpijskich. Po II wojnie światowej został przez MKOl zakazany.

Symbol faszystowski

Do symboliki salutu rzymskiego nawiązali faszyści włoscy. Pomysłodawcą nawiązania do salutu rzymskiego był Gabriele d'Annunzio, łącząc go z włoskim imperializmem i chęcią wskrzeszenia Imperium Romanum.

Na wzór włoskich faszystów, salut rzymski przejęły inne europejskie ugrupowania narodowe, faszystowskie, a także naziści. Jednakże, jak niemal wszystkie faszystowskie zapożyczenia z kultury antycznej, zarówno sam gest jak i cała otaczająca go symbolika zostały na nowo wykreowane, aby pasować do ideologii faszystowskiej.

Heil Hitler (niem. Chwała Hitlerowi) – powitanie w III Rzeszy. Pomysł pochodził od rzymskiego przywitania Ave Caesar. Podczas wymawiania zwrotu podnosiło się prawą rękę najpierw umieszczając prawą dłoń na klatce piersiowej na wysokości serca. Gest ten nawiązywał do salutu rzymskiego, różnił się jednakże od niego tym, że nie wskazywał – jak w starożytnym Rzymie – na słońce.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Współcześnie

Współcześnie wykonywanie salutu rzymskiego spotyka się z licznymi kontrowersjami.

Pozdrowień nawiązujących do salutu rzymskiego używają niektóre grupy nacjonalistyczne traktujące je jak przedwojenne pozdrowienie nawiązujące do tradycji rzymskiej, grupy neofaszystowskie i neonazistowskie oraz część grup rodzimowierczych traktując je, zgodnie najstarszym znaczeniem, jako gest religijny.

Bolesław Piasecki, ps. Leon Całka, Sablewski (ur. 18 lutego 1915 w Łodzi, zm. 1 stycznia 1979 w Warszawie) – polski polityk narodowy, prawnik i publicysta, oficer Wojska Polskiego, twórca Stowarzyszenia PAX, członek Rady Państwa w PRL, poseł na Sejm PRL IV, V, VI i VII kadencji.

Neofaszyzm jest terminem używanym do opisania szeregu ugrupowań wyłaniających się po II wojnie światowej, które reprezentują znaczną część ideologii faszyzmu. Faszyzm, zapoczątkowany we Włoszech w latach 20. XX wieku, rozprzestrzenił się w Europie w okresie pomiędzy I wojną światową i II wojną światową. Często utożsamiany z neonazizmem.

Bibliografia

Bogucki A Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” na Pomorzu 1893-1939 Bydgoszcz 1997

Majchrowski Jacek Szkice z historii polskiej prawicy politycznej lat drugiej Rzeczypospolitej Kraków 1986

Jan Molenda Piłsudczycy a narodowi demokraci 1908–1918 Warszawa 1980.

Daria i Tomasz Nałęcz Józef Piłsudski – legendy i fakty Warszawa 1987

Roman Wapiński Roman Dmowski Lublin 1988

Sokolarstwo Polskie 1937 Filmoteka Narodowa

Zobacz też

Heil Hitler