Samobieżne działo polowe - Polski Serwis Naukowy

Bishop – brytyjskie samobieżne działo polowe z okresu II wojny światowej

M109A6 Paladin – współczesna amerykańska haubica samobieżna

Samobieżne działo polowe – wóz bojowy, odmiana działa samobieżnego wyposażonego w haubicę, armatohaubicę, armatę polową lub moździerz, którego podstawowym celem jest zapewnienie wsparcia ogniowego wojskom na polu walki.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wojska pancerne – jeden z głównych rodzajów wojsk lądowych. Charakteryzuje się dużą siłą ognia, dużą manewrowością i odpornością na ogień. Cechy te czynią je doskonałym rodzajem sił do wtargnięcia w ugrupowanie przeciwnika, rozwijania natarcia, głębokich uderzeń w strefę tyłową przeciwnika i prowadzenie pościgu. Wojska pancerne mogą również powstrzymać atak przeciwnika i wykonywać kontrataki w ramach działań obronnych. Czołgi mogą niszczyć wozy bojowe przeciwnika, pododdziały piechoty, wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych i przy pewnych ograniczeniach angażować się w walkę ze śmigłowcami przeciwnika.

Pierwsze samobieżne działa polowe pojawiły się podczas II wojny światowej. Główną przewagą pojazdów nad artylerią holowaną była znacznie większa mobilność, która ułatwiała współpracę z wojskami pancernymi oraz zmechanizowanymi. Współcześnie dodatkowym atutem wynikającym z mobilności jest możliwość unikania nieprzyjacielskiego ognia przeciwartyleryjskiego, którego prowadzenie jest możliwe m.in. dzięki pojawieniu się radarów rozpoznania artyleryjskiego.

Armata była dawniej bronią miotająca pociski za pomocą prochu. Współcześnie terminem tym określa się działo o bliskim płaskiemu torze lotu pocisku, służące do ostrzeliwania celów będących na linii pola widzenia.

Wieża (wieża czołgowa) to element konstrukcji opancerzonych pojazdów bojowych, wystający ponad dach kadłuba, służący do instalowania uzbrojenia pojazdu i ochrony uzbrojenia oraz jego obsługi przed rażeniem odłamkami lub pociskami. Wieża stosowana jest i była powszechnie w konstrukcji czołgów, samochodów pancernych, bojowych wozów piechoty, niektórych dział samobieżnych, wagonów pancernych i innych pojazdów. Z zasady jest obrotowa, dzięki czemu uzbrojenie montowane w wieży posiada kąt ostrzału w poziomie do 360° (rzadko posiada mniejszy kąt ostrzału). Wieżami nazywane są także czasami nieruchome nadbudówki, w których mocowane jest uzbrojenie (zwłaszcza w działach samobieżnych).

Pojazdy tego typu produkowane są zwykle na podwoziach czołgów, rzadziej innych, przeważnie gąsienicowych, wozów bojowych. Wczesne samobieżne działa polowe były słabo opancerzone, często posiadały otwarte części nadwozia, a ich działa montowane było zazwyczaj nieruchomo w kadłubie. Obecnie pojazdy te posiadają znacznie lepsze opancerzenie, choć ustępujące czołgom, natomiast ich uzbrojenie znajduje się w ruchomych wieżach pozwalających na prowadzenie ostrzału w dowolnym kierunku.

Moździerz - rodzaj prostego działa strzelającego stromotorowo. W większości, z wyjątkiem największych rodzajów, nie stosuje się oporopowrotnika. Ponieważ rolę ciężkich moździerzy oblężniczych przejęło lotnictwo, obecnie często definiuje się moździerz jako działo nie mające oporopowrotnika. Bywa także utożsamiany z moździerzem piechoty, nazywanym moździerzem właściwym. W starszej literaturze można spotkać nazwę miotacz lub miotacz min.

Haubica – działo kalibru od około 75 mm wzwyż, o krótkiej lufie (od 10 do 30 kalibrów) i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego. Stosowana przede wszystkim do prowadzenia ognia do celów ukrytych (znajdujących się w ukryciu) lub zakrytych (za przeszkodami). Dzięki zastosowaniu zmiennych ładunków miotających jest możliwe dokonanie zmiany stromości toru lotu pocisku i donośności strzelania przy tym samym (stałym) kącie podniesienia.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Haubice samobieżne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Moździerze samobieżne

Bibliografia

Self Propelled Howitzer (SPH) (ang.). GlobalSecurity.org. [dostęp 2011-05-18].