Samorząd gospodarczy - Polski Serwis Naukowy

Samorząd gospodarczy – rodzaj samorządu, obejmujący grupę osób prowadzących działalność gospodarczą w określonej dziedzinie wytwórczości.

Definicja

W literaturze nie ustalono jednej definicji samorządu gospodarczego. Dlatego badacze posługują się definicjami opisowymi. Ich zdaniem samorząd gospodarczy zrzesza osoby połączone wspólnymi interesami gospodarczymi, prowadzące podobnego rodzaju działalność gospodarczą. Tworzy zarazem określoną zbiorowość społeczną, opartą na więzi nie tylko gospodarczej, ale i duchowej, reprezentującą w życiu społecznym wartości ekonomiczne, cywilizacyjne i moralne.

Samorząd z prawno-administracyjnego punktu widzenia oznacza powierzenie przez państwo realizacji różnego rodzaju zadań z zakresu administracji publicznej (czasem również sądowniczej) zrzeszeniom osób, których dotyczą skutki wykonywania tych zadań.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Samorząd gospodarczy obok samorządu terytorialnego, zawodowego, narodowościowego i wyznaniowego zaliczany jest do samorządu korporacyjnego, opartego o substrat osobowy (w przeciwieństwie do samorządu zakładowego, opartego na substracie majątkowym). Badacze dzielą także samorząd na terytorialny i specjalny (lub też na terytorialny i nieterytorialny), a dopiero specjalny (lub też nieterytorialny) na gospodarczy i zawodowy.

Polsko-Szwajcarska Izba Gospodarcza (Polnisch-Schweizerische Wirtschaftskammer) została założona jako Polsko-Szwajcarska Izba Przemysłu i Handlu (Polnisch-Schweizerische Industrie- und Handelskammer). Jest dobrowolnym, nie dotowanym przez instytucje publiczne stowarzyszeniem utworzonym według prawa polskiego. Zrzesza większość firm szwajcarskich w Polsce. Misją Izby jest budowa sprzyjających warunków dla rozwoju polsko-szwajcarskich kontaktów gospodarczych. W 2009 Izba przyjęła obecną nazwę.
Brytyjsko-Polska Izba Handlowa (British Polish Chamber of Commerce - BPCC), powstała w 1992 jako Brytyjska Izba Handlowa w Polsce (British Chamber of Commerce in Poland). Jest to organizacja non-profit założona w Wielkiej Brytanii jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Początkowo, po transformacji gospodarczej kraju, jej rolą było wsparcie brytyjskich firm inwestujących na polskim rynku. W 1997 zmieniono nazwę i jej statut, aby stała się izbą bilateralną oraz wspierającą wzajemną wymianę gospodarczą między Wielką Brytanią i Polską. Przy współpracy z członkami Izby oraz lokalnymi organizacjami gospodarczymi i samorządowymi BPCC aktywnie realizuje program promocji polskich regionów, wspiera polskich eksporterów i przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy dla Polaków – tak w Polsce jak i w Wielkiej Brytanii.

Można stwierdzić, iż samorząd gospodarczy, to grupa społeczna wyodrębniona i określona przez obowiązujące przepisy prawa, w której członkostwo jest obligatoryjne i powstaje z mocy prawa. Powołana jest do samodzielnego wykonywania zadań administracji państwowej, w formach dla niej właściwych (np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych). Posiada organizację ustaloną w przepisach, o charakterze przedstawicielskim, kontrolowaną przez grupę społeczną, którą reprezentuje (np. przedsiębiorców). Podlega nadzorowi ze strony państwa, ponosi odpowiedzialność za swoje działania, a oprócz zadań zleconych wykonuje zadania własne. Co istotne posiada osobowość prawną, zarówno publicznoprawną, jak i prywatnoprawną.

Osoba prawna to jeden z rodzajów podmiotów prawa cywilnego. Osobę prawną definiuje się zazwyczaj jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej wyposażonej przez prawo (przepisy prawa cywilnego) w osobowość prawną. Taka jednostka organizacyjna ma wtedy pełnię podmiotowości prawnej, w szczególności nabywa zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych ( oraz odpowiednio zdolność sądowa i procesową). Wśród osób prawnych nauka prawa (nie samo prawo!) rozróżnia dwa rodzaje: korporacje (związki osób) i fundacje (masy majątkowe). Osoba prawna jest tworem abstrakcyjnym - nie istnieje namacalnie. W związku z tym w nauce prawa istnieje kilka teorii wyjaśniających istotę osoby prawnej.
Wojewoda (łac. palatinus) – w dzisiejszych czasach w Polsce jest to terenowy organ administracji rządowej w województwie i zwierzchnik zespolonej administracji rządowej na terenie województwa.

Prywatnoprawna osobowość instytucji samorządu gospodarczego przejawia się w możliwości nabywania praw i zaciągania zobowiązań, pozywania i bycia pozywanym. Natomiast osobowość publicznoprawna ujawnia się w posiadaniu uprawnień władczych, władztwa administracyjnego (publicznego), czyli możliwości jednostronnego kształtowania praw i obowiązków adresatów swoich decyzji. W uproszczeniu, charakter przymusowy tych instytucji wynika z nabycia członkostwa w nich z mocy samego prawa po podjęciu określonego rodzaju działalności.

Niderlandzko-Polska Izba Gospodarcza (Nederlands-Poolse Kamer van Koophandel). Idea powołania Izby zrodziła się w 1997, podczas oficjalnej wizyty w Polsce królowej Beatrix. W rok później organizacja zaczęła zrzeszać podmioty gospodarcze aktywnie uczestniczące w wymianie handlowej między Polską i Holandią, w tym wszystkich największych inwestorów holenderskich w Polsce, jak również wiele małych i średnich przedsiębiorstw.
Polsko-Niemiecka Izba Przemysłowo-Handlowa (AHK Polska) (niem. Deutsch-Polnische Industrie- und Handelskammer, AHK Polen) jest największą izbą bilateralną w Polsce. PNIPH jest też jedną z 83 niemieckich Zagranicznych Izb Przemysłowo-Handlowych AHK, uznana przez Niemieckie Zrzeszenie Izb Przemysłowo-Handlowych (niem. Deutscher Industrie- und Handelskammertag, DIHK) oraz Krajową Izbę Gospodarczą. Głównymi zadaniami PNIPH są wspieranie niemieckich firm w Polsce i polskich w Niemczech oraz informowanie o rynku niemieckim.

Instytucja samorządu gospodarczego cechuje się ponadto trwałością, dysponowaniem ustawowo określonymi środkami finansowymi i uprawnieniem do posługiwania się przymusem.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)