Samos - Polski Serwis Naukowy

Samos (gr. Σάμος) - grecka wyspa na Morzu Egejskim u wybrzeży Azji Mniejszej oraz prefektura w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Prefektura obejmuje samą wyspę Samos i kilka pomniejszych wysp w tym rejonie. Stolicą prefektury i głównym ośrodkiem miejskim wyspy jest miasto Samos.

Morze Egejskie (gr. Aigaion Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Morze Egejskie podzielone jest między Grecję i Turcję.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Wyspa Samos to jeden z ważniejszych ośrodków klasycznej sztuki greckiej.

Według mitów była miejscem narodzin Hery, którą czczono tu pod imieniem Heraja i Tonea.

Historia

Pierwsza grecka kolonizacja wyspy zamieszkiwanej przez Karów miała miejsce w okresie mykeńskim ok. 2500 p.n.e.. W XI-IX w. p.n.e. na Samos przybyli Jonowie, jak mówi tradycja, pod wodzą Proklesa z Epidauros. Około 700 p.n.e. na Samos zakończyła się epoka królewska i do władzy doszła arystokracja.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Tunel – budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza – podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą.

W VI w. p.n.e. Samos była rządzona przez tyrana Polikratesa, który zdobył władzę przy pomocy piętnastu hoplitów. Polikrates, dzięki dużej flocie, uzależnił od siebie wiele wysp, a Samos stało się hegemonem na Morzu Egejskim. Był też słynnym budowniczym. Za jego panowania powstał marmurowy falochron portu miasta Samos, przekopano kilometrowy tunel pod górą, wznoszącą się opodal miasta, którym dostarczno wodę (prace trwały 15 lat) oraz zespół świątyń Hery - Herajon i Hekatombeon.

Wyspy Egejskie Północne (gr. Βόρειο Αιγαίο - trl. Vóreio Aigaío) - jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji, rozłożony na wyspach północnej części Morza Egejskiego (na północ od Dodekanezu i Cykladów, bez Sporadów Północnych, Eubei, Thassos i Samotraki) o łącznej powierzchni 3836 km² i populacji przekraczającej 208 tys. osób (stan z roku 2005). Stolicą regionu jest miasto Mitylena na wyspie Lesbos.

Mykeny (nowogr. Μυκήνες Mykḗnes, starogr. Μυκῆναι Mykēnai) – starożytne miasto greckie znajdujące się w północno-wschodniej części Peloponezu. W drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. ośrodek kultury mykeńskiej. Miasto było zamieszkane przez Achajów, po zniszczeniu przez Dorów straciło znaczenie. Mitycznym królem Myken był Agamemnon.

Po wojnach perskich wyspa stała się członkiem Związku Morskiego Aten. W 84 p.n.e. wyspa została przez Rzymian włączona do rzymskiej prowincji Azja.

W 1821 na Samos doszło do rebelii ludności greckiej, która obaliła rządy tureckie i przejęła władzę. W 1833 Grecja i Imperium Osmańskie zawarły porozumienie, zgodnie z którym Samos stało się autonomiczną republiką pod protektoratem Imperium Osmańskiego.

W 1912 wyspę włączono do Grecji.

Arystokracja (gr. ἀριστοκρατία aristokratia, od wyrazów ἄριστος aristos "najlepszy" + κρατέω kratoi "najsilniejsi") – najwyższa warstwa społeczna wykształciła się w starożytnej Grecji, podczas najazdu Dorów w 1200 r. p.n.e.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Prezydenci Samos w latach 1821-1912

1821 Konstantin Lahanas

1821-1828 Lykourgos Logothetis

1828-1829 Ioannis Kolettis

1829 Dimitrios Christides

1829-1830 Ioannis Kolettis

1830-1833 Lykourgos Logothetis

Flaga autonomicznego Samos 1833-1912

1833-1850 Stephanos Vogoridis

1850-1854 Alexandros Kallimachis

1854-1859 Ioannis Dimitrou Ghikas

1859-1866 Miltiadis Stavraki Aristarchis

1866-1873 Pavlos Mousouros

1873 Georgios Georgiadis

1873-1874 Konstantinos Adosidis

1874-1879 Konstantinos Photiadis

1879-1885 Konstantinos Adosidis

1885-1895 Alexandros Stephanou Karatheodoris

1895-1896Georgios Verovits

1896-1899 Stephanos Konstantinou Mousouros

1899-1900 Konstantinos Vagianis

1900-1902 Michail Georgiadis

1902-1904 Alexandros Spiridonou Mavrogenis

1904-1906 Ioannis Vithynos

1906 Konstantinos Stephanou Karatheodoris

1907-1908 Georgios Georgiadis

1908-1912 Andreas Kopasis Omoudopoulos

1912 Grigorios Vegleris

1912 Themistoklis Panagiotou Sophoulis

Nomos (gr. νομός), inaczej prefektura albo departament - jednostka podziału terytorialnego Grecji, okręg geograficzno-kulturowy. W Grecji jest 51 nomosów.

Falochron – konstrukcja służąca do ochrony przed działaniem fal. Zwykle jest to konstrukcja hydrotechniczna służąca osłonie (np. portu, promenady) przed działaniem fal. Rozbija ona fale nie dopuszczając do uszkodzeń lub utrudnień w wykorzystaniu nabrzeża.