Samuel Abbe - Polski Serwis Naukowy

Samuel Abbe (ur. 1876 - zm. 1937) - przemysłowiec łódzki żydowskiego pochodzenia. Syn Lajba.

Fragment fotokopii druku firmowego rachunku fabrykiki Samuela Abbego; lata 30. XX w.

Na początku lat 30. XX w. wybudował fabrykę włókienniczą (wyroby wełniane i jedwabne) w pobliżu północnej granicy Łodzi, w gminie Radogoszcz (dziś zbieg ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego). Mieszkał wraz z rodziną w 1-piętrowym budynku obok fabryki (dziś pomieszczenia administracyjne Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi oraz jego oddziału "Radogoszcz".

Radogoszcz - dawniej wieś, po II wojnie światowej - wraz z innymi przyległymi wsiami - włączony w granice administracyjne Łodzi; obecnie osiedle administracyjne (jednostka pomocnicza gminy) w północnej części Łodzi, w dzielnicy Bałuty, zamieszkiwane przez 32 976 osób. Składa się głównie z bloków mieszkalnych wybudowanych w dużej ilości w latach 80. XX wieku. Poza tym w skład osiedla wchodzą też pobliskie obszary, m.in. dawnej podłódzkiej wsi Helenówek, leżące przy granicy ze Zgierzem.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Został pochowany na łódzkim cmentarzu żydowskim przy ul. Brackiej.

Po śmierci S. Abbego rodzina nie potrafiła sobie dać rady z prowadzeniem fabryki, która stopniowo zaczęła chylić się ku upadkowi. W sierpniu 1939 r. zajął ją przymusowo NN pododdział łączności WP, obsługujący dowództwo Armii "Łódź", które zakwaterowało się w pałacu w pobliskim parku julianowskim.

Ulica Zgierska w Łodzi ma około 6 km długości, biegnie w kierunku północnym jako przedłużenie ul. Nowomiejskiej od skrzyżowania z ul. Podrzeczną (przy Starym Rynku) do granicy miasta Łodzi ze Zgierzem, gdzie przechodzi w ul. Łódzką.

Obóz przesiedleńczy Radogoszcz – powstał w dużej fabryce Samuela Abbego u zbiegu ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego na początku października 1939 r., w ramach akcji masowego wysiedlania mieszkańców Łodzi i okolic. Ludzi, często całe rodziny, przetrzymywano tu zasadniczo tylko do czasu zgromadzenia odpowiedniej ilości osób dla kolejnego transportu przesiedleńczego na teren Generalnego Gubernatorstwa. Przeciętnie był to jeden dzień, jedno popołudnie, maksymalnie kilka dni.

Od ok. października 1939 r. do - najprawdopodobniej - końca czerwca 1940 r. mieścił się w fabryce obóz przesiedleńczy dla ludności polskiej, na potrzeby akcji wysiedleń mieszkańców Łodzi i okolic, realizowanej przez niemieckie władze okupacyjne. Od 1 lipca 1940 r. istniało tam Rozszerzone Więzienie Policyjne do tragicznego końca (spalenia) w styczniu 1945 roku.

Cmentarz żydowski w Łodzi - cmentarz założony w 1892 roku, zlokalizowany w południowej części Bałut, na niewielkim wzniesieniu pomiędzy ulicami Bracką, Zagajnikową, Zmienną i Inflancką; największa w Polsce nekropolia żydowska (42 ha, ponad 230 tys. pochowanych, w tym ok. 45 tys. stanowią mogiły ofiar pogromu w łódzkim getcie).

Najbliższa rodzina S. Abbego zdołała w pierwszych tygodniach II wojny światowej zbiec z Łodzi na wschód - jej dalsze losy są nieznane.

Przypisy

Widoczne na druku zapiski pochodzą prawdopodobnie z okresu II wojny św. i nie mają nic wspólnego ani z fabryką, ani z jej b. właścicielem.