Samuel Leonard Tilley - Polski Serwis Naukowy

Samuel Leonard Tilley

Samuel Leonard Tilley (ur. 8 maja 1818, zm. 25 czerwca 1896) – kanadyjski polityk konserwatywny II poł. XIX w., związany z prowincją Nowy Brunszwik. Był uczestnikiem konferencji w Charlottetown i Québecu oraz konferencji londyńskiej. Zaliczany jest do grona Ojców Konfederacji, której był zwolennikiem.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

Urodzony w Gagetown w Nowym Brunszwiku otrzymał średnie wykształcenie w szkole religijnej znajdującej się pod opieką kościoła anglikańskiego. W 1831 rozpoczął naukę zawodu jako czeladnik farmaceutyczny, a w 1838 zdobył licencję farmaceuty, po to by otworzyć własną aptekę. Choć przedsięwzięcie zapewniało dobry dochód, Tilley, coraz bardziej angażujący się w politykę, postanowił aptekę sprzedać w 1860.
Gubernator porucznik prowincji Kanady – Lieutenant Governor – w Kanadzie przedstawiciel głowy państwa – monarchy Kanady w rządach prowincji Kanady. Gubernator porucznik mianowany jest przez gubernatora generalnego Kanady na wniosek i za rekomendacją premiera prowincji. Zakres obowiązków i uprawnienia gubernatora porucznika są bardzo ograniczone i, podobne jak w przypadku gubernatora generalnego Kanady, sprowadzają się do funkcji reprezentacyjnych i honorowych. Przy rządach terytorialnych przedstawicielem korony, a równocześnie rządu federalnego, są Komisarze – Comissioner, spełniający podobne funkcje do gubernatorów poruczników.

Konfederacja Kanady (ang. Confederation of Canada, fr. Confédération canadienne) - akt prawny tworzący unię czterech kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej odtąd zwanych Dominium Kanady lub Kanadą. Konfederacja została zawarta w 1867, a jej finalizacją była Ustawa o Ameryce Brytyjskiej uchwalona przez Parlament Brytyjski i podpisana przez królową Wiktorię. Konfederacja weszła w życie 1 lipca 1867. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day/Fête du Canada – Dzień Kanady.

Wszedł w świat polityki w 1850 wraz z wyborem do lokalnego zgromadzenia legislacyjnego, którego deputowanym był nieprzerwanie do 1867. W latach 1861-1865 i 1866-1867 był premierem Nowego Brunszwiku. On też wprowadził swoją prowincję do Konfederacji.
Był osobą bardzo religijną. Przez całe życie był nauczycielem w szkółce niedzielnej. Jego religijność wpływała na polityczne zapatrywania. Należał do ruchu tzw. Smashers, który usiłował wprowadzić w Nowym Brunszwiku prohibicję. Usiłowania te nie zakończyły się sukcesem. W życiu politycznym walczył o wprowadzenie odpowiedzialnego rządu oraz był blisko związany z przedsięwzięciem budowy Kolei Interkolonialnej.

Psalm (gr. ψαλμός psalmós, pochodzi od psallein i oznacza śpiew przy akompaniamencie instrumentu strunowego zwanego psalterion) – liryczny utwór modlitewny, rodzaj pieśni religijnej, o podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek. Ze względu na treść wyróżnia się psalmy: dziękczynne, błagalne, pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne.

Premier rządu prowincjonalnego lub terytorialnego w Kanadzie jest szefem gabinetu rządowego. Ma szeroką władzę wykonawczą oraz zasadniczy wpływ na władzę ustawodawczą, skoro większość w parlamencie prowincjonalnym posiada partia, na której czele stoi. Pozwala mu to na prowadzenie efektywnej polityki. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w wyborach parlamentarnych. Jeśli z jakichś powodów, w trakcie kadencji parlamentu zmieni się lider partii, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera.

Tilley jako premier Nowego Brunszwiku był aktywnym uczestnikiem obu konferencji konfederacyjnych oraz konferencji londyńskiej. To jemu, wprawnemu bibliście, przypisuje się pomysł nazwania nowego kraju Dominium Kanady, na podstawie psalmu 72, w.8. Z tego samego pasażu pochodzi także motto Kanady. Tilley popierał Rezolucję Quebekańską, która jednak ku jego zaskoczeniu nie została dobrze przyjęta w prowincji. Wynikiem tego była przegrana w wyborach i utrata premierostwa na rzecz antykonfederatów pod wodzą Arthura Smitha. Jako że intensywna akcja informacyjna, już po wyborach, zmieniła nastawienie opinii publicznej, gubernator Nowego Brunszwiku podjął bardzo kontrowersyjną decyzję zdymisjonowania rządu Smitha i powołania w jego miejsce Tilleya. Przywrócony na stanowisko premiera Tilley przeforsował ratyfikację umów konfederacyjnych.
Sir John Alexander Macdonald (ur. 11 stycznia 1815, zm. 6 czerwca 1891) – pierwszy premier Kanady. Sprawował swój urząd dwukrotnie od 1 lipca 1867 do 5 listopada 1873 i po raz drugi od 17 października 1878 do 6 czerwca 1891. Macdonald należał do partii konserwatywnej. Z zawodu był prawnikiem.

Konferencja w Charlottetown – konferencja, na której powzięto wstępne decyzje dotyczące Konfederacji Kanady. Rozpoczęła się 1 września 1864 i zakończyła 10 września 1864 roku w Charlottetown, stolicy Wyspy Księcia Edwarda. Rozmowy zjednoczeniowe były kontynuowane na konferencji w Québecu. Na konferencji spotkali się przedstawiciele prowincji morskich Nowej Szkocji, Nowego Brunszwiku i Wyspy Księcia Edwarda oraz delegaci Unii Kanady – Ontario i Quebecu. Ze względu na spóźnione zaproszenie nie pojawili się delegaci Nowej Fundlandii.

Tilley wszedł do pierwszego rządu Johna Macdonalda, w którym był odpowiedzialny za urząd celny. Po upadku rządu został mianowany gubernatorem porucznikiem Nowego Brunszwiku. Wszedł także do drugiego rządu Macdonalda zajmując w nim eksponowane miejsce, będąc twórcą tzw. National Policy – planu gospodarczego konserwatystów. Pozostał aktywny politycznie na poziomie prowincjonalnym i federalnym do czasu swej śmierci w 1896.
Konferencja Londyńska – seria spotkań pomiędzy przedstawicielami Kanady, a prawodawcami brytyjskimi w sprawie negocjacji przyszłego kształtu Kanady. Podstawą dyskusji była Rezolucja Quebekańska, a jej wynikiem Ustawa o Ameryce Brytyjskiej. Konferencja odbyła się pomiędzy grudniem 1866, a marcem 1867 .

Kolej Interkolonialna - Intercolonial Railway – linia kolejowa zbudowana we wschodniej Kanadzie pomiędzy rokiem 1872 a 1875. Do sieci tej dołączono także inne wcześniej zbudowane linie kolejowe w Nowej Szkocji, w Nowym Brunszwiku oraz w Quebecu. Obok Kolei Transkanadyjskiej była to najistotniejsza droga komunikacyjna w Kanadzie. Została zbudowana zgodnie z zapisami w akcie Konfederacji Kanady, który zobowiązywał Rząd Federalny Kanady do utworzenia funkcjonalnego systemu komunikacyjnego w nowym państwie.

Linki zewnętrzne

Biografia w Dictionary of Canadian Biography Online (ang.)

Biografia w Dictionnaire biographique du Canada en ligne (fr.)