Samuel Reshevsky - Polski Serwis Naukowy

Samuel Herman Reshevsky (ur. 26 listopada 1911 w Ozorkowie, zm. 4 kwietnia 1992 w Nowym Jorku) – amerykański arcymistrz szachowy, z pochodzenia Żyd polski, jeden z czołowych szachistów świata w połowie XX w.

Biografia

Urodzony w Polsce Szmul Chaim Rzeszewski był genialnym szachowym dzieckiem. W 1914 r. rodzina Rzeszewskich przeniosła się do Tomaszowa Mazowieckiego, uciekając przed okropnościami pierwszej wojny światowej (słynna bitwa łódzka rozgrywała się w okolicy Ozorkowa). Tu mały Szmul spędził trzy lata dzieciństwa i tu poznał szachy w wieku czterech lat. W roku 1917 w Łodzi sześcioletni Szmul rozegrał przegraną partię z Akibą Rubinsteinem. Jako ośmiolatek dawał pokazy gry jednoczesnej. W latach dwudziestych jego rodzice wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych, gdzie w roku 1924 przyjął oficjalnie angielską wersję nazwiska Samuel Herman Reshevsky. W 1933 roku skończył studia ekonomiczne na uniwersytecie w Chicago. W czasie studiów nie poświęcał szachom wiele czasu, nigdy też nie został zawodowym szachistą. Pracował jako ekonomista.

Bitwa pod Łodzią – jedna z większych bitew I wojny światowej na froncie wschodnim. Operacja zaczepna wojsk niemieckich. Rozegrała się na przełomie listopada i grudnia 1914 r. (według różnych źródeł: 11 listopada lub 16 listopada – 24 listopada; 6 grudnia) pomiędzy armiami niemiecką i rosyjską.

Dawid Bronstein, ros. Давид Ионович Бронштейн (ur. 19 lutego 1924 w Białej Cerkwi, zm. 5 grudnia 2006 w Mińsku) – ukraiński szachista, przez wiele lat jeden z najsilniejszych graczy świata, wysoko ceniony autor książek o tematyce szachowej. Obok Paula Keresa, Wiktora Korcznoja i Benta Larsena był jednym z najwybitniejszych szachistów, którym nie dane było zdobycie tytułu mistrza świata.

Po ukończeniu studiów Reshevsky powrócił do szachów. W 1936 roku wygrał swój pierwszy turniej o mistrzostwo Stanów Zjednoczonych. Mistrzem USA był sześciokrotnie: cztery razy z rzędu w 1936, 1938, 1940 i 1942 roku, później w 1946 i 1969 roku. W latach trzydziestych Reshevsky wygrywał wiele międzynarodowych turniejów, chętnie uczestniczył w otwartych turniejach w Stanach Zjednoczonych, których był głównym faworytem. W 1935 roku na turnieju w Margate wyprzedził o pół punktu Jose Raula Capablankę, wygrywając z nim bezpośrednią partię. Od tego czasu był zapraszany do najbardziej prestiżowych turniejów. Rok później brał udział w niezwykle silnym turnieju w Nottingham, wygranym przez Capablankę i Michaiła Botwinnika. Reshevsky, Reuben Fine i Max Euwe podzielili trzecie miejsce, wyprzedzając m.in. mistrzów świata Aleksandra Alechina i Emanuela Laskera. W 1937 podzielił pierwsze miejsce w turnieju w Kemeri (wyprzedzając m.in. Alechina). Rok później uczestniczył w najsilniejszym przedwojennym turnieju AVRO w Holandii (podzielił czwarte miejsce z mistrzami świata Euwem i Alechinem, przed Capablanką).

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

W latach 1948-1973 Reshevsky wielokrotnie brał udział w rozgrywkach o mistrzostwo świata. W 1948 roku wspólnie z Paulem Keresem zajął trzecie miejsce w turnieju o mistrzostwo świata, wygranym przez Michaiła Botwinnika. Turniej kandydatów w Zurychu (1953) zakończył na drugim miejscu wspólnie z Keresem i Dawidem Bronsteinem. W meczu ćwierćfinałowym pretendentów w 1968 roku został wyeliminowany przez Wiktora Korcznoja.

AVRO – potoczna nazwa turniejów szachowych, których sponsorem było holenderskie zjednoczenie rozgłośni radiowych AVRO (Algemeene Vereeniging Radio Omroep).

Wiktor Korcznoj, ros. Виктор Львович Корчной, niem. Viktor Kortschnoi (ur. 23 maja 1931 w Leningradzie) – szwajcarski szachista pochodzenia rosyjskiego , przez wiele lat jeden z najsilniejszych arcymistrzów na świecie.

Przez wiele lat Reshevsky był podporą reprezentacji USA na olimpiadach szachowych. W 1937 roku w Sztokholmie poprowadził swoją drużynę do złotego medalu. Ogółem Reshevsky brał udział w ośmiu olimpiadach, sześciokrotnie na pierwszej szachownicy. Indywidualnie zdobył brązowy medal na olimpiadzie w 1950 roku. W wieku 63 lat ponownie zdobył medal olimpijski, reprezentacja USA zajęła trzecie miejsce na olimpiadzie w Nicei w 1974 roku.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Według retrospektywnego systemu Chessmetrics, najwyższy ranking osiągnął w październiku 1953 r., z wynikiem 2785 punktów zajmował wówczas 1. miejsce na świecie.

Przypisy

OlimpBase. [dostęp 2009-03-28].
Chessmetrics Player Profile: Samuel Reshevsky

Bibliografia

W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom II, Warszawa 1987, str. 1019-1021

Samuel Reshevsky Is Dead; Chess Grandmaster Was 80 (ang.)

Linki zewnętrzne

Samuel Reshevsky – wybrane partie szachowe (ang.)

Samuel Reshevsky would have turned 100 today (ang.)