Sanatanadharma ( dewanagari सनातनधर्म , transliteracja sanātanadharma , "wieczna doskonałość" , "odwieczna tradycja" ) - sanskrycka nazwa dla hinduizmu . Spopularyzowana przez Anglików w XIX wieku, jest używana przez współczesnych hinduistów , dla określania ich religii.

Określenie santhana dharma, używane przez samych hindusów, nie pokrywa się dokładnie z tym, co rozumie się przez hinduizm na Zachodzie. Odnosi się ono przede wszystkim do "odwiecznego" (santhana) porządku religijno-społecznego (dharma), spajającego wszystkie różnorodne nurty hinduizmu, niż do wszystkich aspektów religii, takiej jak ujmują ją zachodni religioznawcy. Określenie wielka tradycja czy odwieczny ład przeciwstawia się wiec w pewien sposób wszystkiemu, co w hinduizmie lokalne, historyczne, przejściowe, a podkreśla to, co w nim wspólne, i to w odniesieniu do aspektu kosmologicznego, wszechświata i wieczności. Reprezentantami tego ładu są w Indiach bramini (a także wędrowni asceci), którzy rozpropagowali w Indiach to, co jest w nich pomimo różnorodności tego kraju jednolite - z tego aspektu ich działalności, realizującego się także w ich działalności historycznej, wywodzi się ich wyróżniona pozycja społeczna. Czynnikiem jednoczącym Indie była (i w pewnej mierze pozostaje nadal) także tradycja sanskrytu i literatury wedyjsko-sanskryckiej, cała kultura sanskrycka, której nosicielami byli również bramini. Pomimo wielkich różnic między regionami Indii ( wyraźnych zwłaszcza w hinduizmie ludowym i w niższych warnach ), jedność propagowana przez braminów umożliwia wyznawcom hinduizmu w miarę swobodne uczestnictwo w różnych formach kultu, sztuki religijnej i w różnych zasadach teologicznych ponad podziałami etnicznymi, językowymi a nawet kastowymi. Mimo tej wiążącej funkcji wielkiej tradycji rzeczywista różnorodność wewnętrzna hinduizmu nie może być jednak negowana, istnieje więc tendencja, by w badaniach religioznawczych koncentrować się na konkretnych wspólnotach religijnych (sampradaja), ale nie w oderwaniu, tylko w ich relacjach do dharmy - samrapadaja jest więc pewnym łańcuchem przekazywania odwiecznej tradycji (stąd w hinduizmie duża rola guru, głównego nośnika tego łańcucha).

Zobacz też