Sancho II Mocny - Polski Serwis Naukowy

Sancho II Mocny (Dzielny, Odważny), jęz. hiszp. Sancho II el Castilla y León, el Fuerte o el Valiente, (ur. ok. 1037, zm. 5/7 października 1072) – król Kastylii 1065-1072, Galicii 1071-1072 i Leonu 1072.

Najstarszy syn króla Kastylii i Leonu Ferdynanda I Wielkiego i Sanczy, córki Alfonsa V, króla Leonu.

Ojciec Sancho II był pierwszym królem Kastylii, za jego panowania Kastylia, w unii z Leonem, osiągnęła dominującą pozycję wśród chrześcijańskich królestw Półwyspu Iberyjskiego. Za życia ojca brał udział w walkach przeciwko Maurom.

Zamora – miasto w zachodniej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León, nad rzeką Duero. Około 67 tys. mieszkańców. W przeszłości Zamora otoczona była murami obronnymi, była fortecą na prawym brzegu rzeki Duero, posiadała wielkie znaczenie strategiczne. W czasach rekonkwisty często była oblegana i wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk.

Braga – jedno z najstarszych miast w Portugalii o ponad 2000-letniej historii oraz jedno z najstarszych miast chrześcijańskich na świecie. Założone w czasach rzymskich jako Bracara Augusta. Leży w dystrykcie Braga, w regionie Północ, w podregionie Cávado. Braga jest miastem centralmym Wielkiej Aglomeracji Minho (port. Grande Área Metropolitana do Minho), która liczy ponad 800 tys. mieszkańców.

Po śmierci Ferdynanda I Wielkiego (27 grudnia 1065) jego królestwo uległo podziałowi: Sancho został królem Kastylii i otrzymał zwierzchność nad muzułmańskim królestwem (taifa) Saragossy, Alfons został królem Leonu i trzymał kontrolę nad taifatem Toledo, najmłodszy Garcia otrzymał nowo utworzone królestwo Galicii oraz dzierżył zwierzchność nad taifitami Sewilli i Badajoz, córka Urraka otrzymała miasto Zamorę, a Elwira miasto Toro.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

García II (ur. ok. 1042 – zm. 22 marca 1090) - król Galicii i hrabia Portugalii, najmłodszy z trzech synów króla Kastylii i Leónu oraz cesarza Hiszpanów, Ferdynanda I Wielkiego.

W latach 1065-1067 Sancho II walczył z władcą Aragonii Sancho I Ramirezem i władcą Nawarry Sancho IV (tzw. wojna trzech Sanchów), której przyczyną były spory o dziedzictwo zmarłego w 1035 króla Nawarry Sancho III Wielkiego, pod którego zwierzchnictwem znajdowały się ziemie Nawarry, Aragonii i Kastylii (wszyscy trzej antagoniści byli wnukami Sancho III Wielkiego). Walki zakończyły się w 1067 roku, po śmierci matki Sancho II, który wzorem swego ojca, postanowił podporządkować sobie królewskich braci.

Alfons VI Mężny (Dzielny, Odważny), jęz. hiszp. Alfonso VI el Bravo, (ur. 1040, zm. 1 lipca 1109) – król Leonu 1065-1109, król Kastylii i Galicii 1072-1109.

Saragossa (hiszp. Zaragoza) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, przy ujściu rzeki Huerva i Gallego do Ebro, 700 tysięcy mieszkańców (2010), piąte co do wielkości miasto Hiszpanii. Stolica regionu Aragonia i prowincji Saragossa. Ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy, kulturalny i turystyczny.

„Wojna trzech Sanchów” nie przyniosła decydującego rozstrzygnięcia, dlatego Sancho II zwrócił się przeciwko swym braciom. Matka Sancho II, wdowa po Ferdynandzie I, sprzeciwiała się planom Sancho II, chroniąc swych młodszych synów. Pierwszą ofiarą agresywnej polityki Sancha okazał się jego brat Alfons. W 1068 wojska kastylijskie, dowodzone przez sławnego Cyda, królewskiego chorążego, pokonały Alfonsa w bitwie pod Llantadillą, po przegranej kolejnej bitwie pod Golpejera (1072) Alfons VI musiał opuścić swoje królestwo i schronił się w muzułmańskim Toledo. Sancho II zajął opustoszały tron Leonu i w 1072 ogłosił się jego królem, doprowadzając ponownie do zjednoczenia Kastylii i Leonu.

Królestwo Kastylii – było jednym ze średniowiecznych królestw położonych na Półwyspie Iberyjskim. Jako autonomiczny byt polityczny wyłoniło się w IX wieku w postaci hrabstwa, zależnego od Królestwa Leónu. Przypuszcza się że nazwa Kastylia pochodzi od licznych zamków budowanych w tym rejonie. Królestwo Kastylii było jednym z królestw tworzących późniejsze Królestwo Hiszpanii.

Aragonia była frankijską marchią graniczną z pierwszą historyczną stolicą w Jaca powstałą po najeździe muzułmanów na półwysep Iberyjski w 711. W czasach kryzysu państwa Franków Aragonia przekształciła się w samodzielne hrabstwo, zjednoczone w 925 z Królestwem Pampeluny (Nawarry). W wyniku dynastycznych podziałów w 1035 z Królestwa Nawarry zostało wydzielone Królestwo Aragonii, pierwszym królem został Ramiro I. W 1118 król Alfons I Waleczny odbił muzułmanom Saragossę i przeniósł do niej stolicę królestwa.

W międzyczasie, w roku 1071 Sancho zaatakował swego brata Garcię, króla Galicii. Sancho uznał, że zajęcie przez Garcię hrabstwa Portugalii i reaktywowanie przezeń biskupstwa w Bradze, poważnie zagraża supremacji Kastylii. Po kastylijskim najeździe Garcia schronił się u muzułmańskiego władcy Sewilli, zaś Sancho II przybrał tytuł króla Galicii.

Królestwo Galicii - królestwo Galicii wydzielone zostało z królestwa Asturii w 910. Od 929 przyłączone do Leónu. Wydzielone na krótko w latach 982-984.

Królestwo Leónu – królestwo chrześcijańskie, które w latach 913-1033 panowało samodzielnie w centralnej i północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego, a w 1034-1520 było związane unią personalną z Kastylią.

Kolejnym celem ataku Sancha stała się jego siostra Urraka, która w porozumieniu z Alfonsem VI, zbuntowała się przeciwko najstarszemu bratu. Sancho II obległ Zamorę, gdzie rezydowała Urraka, jednakże podczas oblężenia, 5 lub 7 października 1072 jeden z żołnierzy kastylijskich zamordował króla Sancha II. O przygotowanie zamachu powszechnie oskarżano Urrakę, a także Alfonsa VI, który po śmierci Sancha II przejął władzę w Kastylii i Leonie. Król Sancho II został pochowany w klasztorze San Salvador de Oña.

Półwysep Iberyjski (Półwysep Pirenejski, hiszp. i port. Península Ibérica) to półwysep znajdujący się w południowo-zachodniej części Europy. Od pozostałej części kontynentu oddzielają go Pireneje, od zachodu i częściowo północy otacza go Ocean Atlantycki, a od wschodu i południa Morze Śródziemne. Od Afryki oddziela go Cieśnina Gibraltarska. Powierzchnia półwyspu wynosi 580 tys. km².

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

Nie zachowały się pewne wiadomości o małżeństwie Sancha II. Zapewne był związany z Konstancją (?), której matka pochodziła z rodu hrabiów Foix, zaś niejaka Alberta mogła być żoną króla, jej pochodzenie nie jest jednak znane. Król Sancho II nie pozostawił potomstwa.

Źródła

M. Hertmanowicz-Brzoza, K. Stepan, Słownik władców świata, Kraków 2005, s. 524-525, ISBN 83-7435-077-6

J. Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Kraków 2006, s. 848, ISBN 83-7435-263-9

M. Tunón de Lara, J. Valdeón Baruque, A. Domínguez Ortiz, Historia Hiszpanii, Kraków 2007, s. 114, ISBN 83-242-0664-7

Genealogia (ang.)

Maurowie, w czasach dzisiejszych mieszkańcy Mauretanii, części Algierii i Maroka, w średniowieczu zamieszkiwali znaczne połacie Półwyspu Iberyjskiego, wywierając przemożny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii.

Ferdynand I Wielki (jęz. hiszp. Fernando I de León y Castilla, el Magno, el Grande, ur. 1016/1018, zm. 1065) – hrabia Kastylii od 1029, król Kastylii i Leonu od 1037/1038 do 1065.