Sandford Fleming - Polski Serwis Naukowy

Sir Standford Fleming

Sandford Fleming (ur. 7 stycznia 1827 w Kirkcaldy - zm. 22 lipca 1915 w Ottawie) – kanadyjski inżynier i wynalazca. Zasłynął z wprowadzenia czasu uniwersalnego i stref czasowych. Był twórcą pierwszego kanadyjskiego znaczka pocztowego. Zainicjował szeroko zakrojone projekty miernicze i kartograficzne w Kanadzie. Był także głównym inżynierem budowy Kolei Interkolonialnej.

Czas uniwersalny (ang. universal time, UT, Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Jest on czasem słonecznym średnim środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego.

Flemming urodził się w Szkocji i w wieku 17 lat wraz ze starszym bratem wyemigrował do Kanady. Już jako młodzieniec miał olbrzymie zdolności wynalazcze. Jednym z jego pierwszych projektów były łyżwy z rolkami, które są uznawane za pierwsze wrotki. Będąc zatrudnionym jako mierniczy pracował dla różnych przedsiębiorstw, głównie kolejowych. W 1849 założył Royal Canadian Institute – Kanadyjski Królewski Instytut, mający za zadanie krzewienie nauki, technologii i wynalazczości. W 1851 zaprojektował pierwszy kanadyjski znaczek pocztowy – słynny Threepenny Beaver – Trzypensowy bóbr.

Transport kolejowy – gałąź transportu zaliczana do transportu lądowego, a szerzej, do transportu powierzchniowego. Kolejowy system transportowy obejmuje infrastrukturę, czyli linie kolejowe, stacje (dworce, przystanki), zaplecze techniczne. Drugim elementem systemu jest tabor kolejowy, czyli środki transportu (np. lokomotywy i wagony). W systemie tym operują instytucje kolejowe, do których zaliczyć można przewoźników kolejowych i administratorów infrastruktury (zarządy kolejowe). W ujęciu gospodarczym przewoźnicy świadczą usługi transportowe (zaspokajają popyt) z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej. Infrastruktura ta z kolei jest zarządzana i udostępniana przewoźnikom przez administratorów infrastruktury. W potocznym użyciu termin kolej może odnosić się do każdego z tych głównych elementów, zwłaszcza linii kolejowej albo przedsiębiorstwa kolejowego.

Wiadukt – przeprawa pozwalająca na pokonanie każdej przeszkody typu: dolina, wąwóz, inna droga kołowa, tory kolejowe, z wyłączeniem przeszkód wodnych (do ich pokonania służą mosty, jeśli jednak na dnie wąwozu lub doliny znajduje się rzeka lub potok, to używa się nazwy wiadukt) poprzez przejechanie nad nią. Pierwotnie tym terminem była określana droga rzymska przeprowadzona nad wąwozem, na konstrukcji opartej na arkadach. Wiadukty budowane są podobnie jak mosty, z wykorzystaniem podobnych rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych.

Czerpiąc doświadczenia z pracy w kolejnictwie rozpoczął promowanie rozwoju linii kolejowych w Kanadzie. Już w 1858 wysunął, niemożliwy wówczas do zrealizowania, projekt transkontynentalnej kolei. Zamiast tego został głównym inżynierem budowy wielu linii kolejowych w wschodniej Kanadzie, między innymi Kolei Interkolonialnej. W czasie projektowania i budowy linii kolejowych niestrudzenie stał na stanowisku budowy stalowych mostów i wiaduktów zamiast, jak to było w ówczesnej praktyce, drewnianych. W 1885 został członkiem zarządu Canadian Pacific Company – przedsiębiorstwa kolejowego zarządzającego Koleją Transkanadyjska. Był obecny przy uroczystości wbijania "ostatniego gwoździa" kończącego budowę tej linii kolejowej.

Kolej Transkanadyjska – linia kolejowa łącząca Montreal z Vancouver - dwa portowe miasta na przeciwnych krańcach Kanady. Lina kolejowa używana jest przez kanadyjskie przedsiębiorstwo kolejowe Canadian Pacific Railway.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

W 1878, po tym jak spóźnił się na pociąg, przyszedł mu do głowy pomysł czasu uniwersalnego i stref czasowych. Zreferował go na konferencji Kanadyjskiego Królewskiego Instytutu. Pomysł przyjęto z zainteresowaniem. Od tego czasu Flemming z wielką energią zabrał się do wprowadzenia idei w życie. W 1884 system ten został zaakceptowany na całym świecie. Był także pomysłodawcą i promotorem połączenia Ameryki Północnej i Wielkiej Brytanii podmorskim kablem telegraficznym. Projekt ten został ukończony w 1902.

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Jest on czasem słonecznym średnim środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego.

Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.

W 1880 został rektorem Queen's University w Kingston. Za swe osiągnięcia dostał tytuł szlachecki od królowej Wiktorii w 1897. Ostatnie lata swego życia Sandford Fleming spędził w Halifaksie. Swoją posiadłość zapisał w spadku miastu. Utworzono z niej publiczny park Dingle Park.

Kolej Interkolonialna - Intercolonial Railway – linia kolejowa zbudowana we wschodniej Kanadzie pomiędzy rokiem 1872 a 1875. Do sieci tej dołączono także inne wcześniej zbudowane linie kolejowe w Nowej Szkocji, w Nowym Brunszwiku oraz w Quebecu. Obok Kolei Transkanadyjskiej była to najistotniejsza droga komunikacyjna w Kanadzie. Została zbudowana zgodnie z zapisami w akcie Konfederacji Kanady, który zobowiązywał Rząd Federalny Kanady do utworzenia funkcjonalnego systemu komunikacyjnego w nowym państwie.

Wiktoria z rodu Welfów, właściwie: Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.