Sanka - dopływ Wisły - Polski Serwis Naukowy

Sanka – płynąca przez obszar województwa małopolskiego rzeka będąca lewobrzeżnym dopływem Wisły. Płynie przez jurajskie wapienie Grzbietu Tenczyńskiego, ma długość 18,3 km, a powierzchnia jej zlewni wynosi ok. 94 km².

Dolina Sanki – dolina rzeki Sanka na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Jest najdłuższą doliną na obszarze Garbu Tenczyńskiego. Ma długość ok. 5 km, jej zbocza są w dużym stopniu zalesione, wśród drzew czasami prześwitują skały wapienne. Miejscami zbocza tworzą stromo podcięte ściany. W górnej części doliny znajduje się jej boczne odgałęzienie – będący rezerwatem przyrody mroczny wąwóz zwany Zimnym Dołem. W ujściu tego wąwozu w miejscowości Baczyn potężne pionowe ściany skalne. Na przeciwległych zboczach, na Zamkowej Górze resztki wczesnośredniowiecznego grodziska. Poniżej Wąwóz Półrzeczki z stromymi ścianami skalnymi, na których uprawiana jest wspinaczka skałkowa, z dwoma jaskiniami i kilkoma grotami. Najpiękniejszy jest odcinek w okolicach Mnikowa tzw. Dolina Mnikowska będąca rezerwatem przyrody. Dolina tworzy tutaj wąski wąwóz wcięty głęboko w skały wapienne o fantastycznych kształtach.

Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 108 km² i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 287 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

Największym jej dopływem jest lewobrzeżny potok Brzoskwinka, wpadający do niej w 3,2 km biegu rzeki. W początkowym biegu tworzy dolinę nazwaną Dolina Sanki, przechodzącą następnie w Dolinę Mnikowską. Sanka płynie przez niezurbanizowane i nieuprzemysłowione tereny Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Ma czyste wody, zaliczane do I klasy czystości wód. Z tego też względu znajduje się na niej ujęcie wody pitnej dla Krakowa.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Sanka jest również atrakcyjna turystycznie, szczególnie na odcinku w Mnikowie, gdzie przepływa przez rezerwat przyrody – Dolinę Mnikowską. Rzeka płynie w tym miejscu wapiennym wąwozem o stromych ścianach sięgających 80 m wysokości. Również zasilające ją potoki płyną przez atrakcyjne przyrodniczo i turystycznie tereny. Jej prawobrzeżny potok płynący przez rezerwat przyrody Zimny Dół ma swoje źródła w jedynym na terenie województwa małopolskiego dużym wywierzysku wypływającym w jaskini. Brzoskwinka przepływa również przez Dolinę Brzoskwinki.

Bielany – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec, dawniej wieś, nad Wisłą na południowo-zachodnim skraju Lasku Wolskiego. Od północy graniczy ona z Chełmem a od wschodu z Przegorzałami. Natomiast od zachodu z leżącymi już poza Krakowem Kryspinowem i Piekarami.

Wywierzysko, reokren – typ źródła o silnym wypływie. Najczęściej występuje w regionach górskich. Jest to przeważnie źródło typu wokluzyjskiego (od Vaucluse – miasto we Francji) – nazwa źródła, w którym wypływają na powierzchnię wody podziemne na obszarach krasowych. Wydajność takiego źródła może być znaczna, jeśli jest mniejsza od ilości wody wpływającej do ponoru (wchłonu) jest to ujemny bilans zlewni.

Do Wisły wpada na 64,9 km jej biegu w krakowskich Bielanach, tuż za węzłem Mirowskim autostrady A4.

Przypisy

http://www.krakow.pios.gov.pl/raport98/rozdz_06.html Wody województwa małopolskiego. Raport 98.