Sanktuarium Królowej Męczenników, Kalwaria bydgoska - Golgota XX wieku

Kościół sanktuarium

Wejście do Doliny Śmierci

Pomnik ku czci zamordowanych w Dolinie Śmierci

Jeden z krzyży Kalwarii Bydgoskiej

Posąg w Dolinie Śmierci

"Brama do Nieba"

Misterium Męki, które odbywa się w parowach Zbocza Fordońskiego, gromadzi co roku ponad 10 tys. widzów

Tematem przewodnim Misterium jest co roku odmienne zagadnienie z Ewangelii

Sanktuarium Królowej Męczenników, Kalwaria bydgoska – Golgota XX wieku – katolickie sanktuarium diecezji bydgoskiej znajdujące się w Bydgoszczy, w dzielnicy Fordon.

Franciszek Dachtera (ur. 22 września 1910 we wsi Salno pod Bydgoszczą, zm. 22 sierpnia 1944 (23 sierpnia 1942) w obozie koncentracyjnym Dachau) – błogosławiony Kościoła katolickiego, męczennik II wojny światowej, polski duchowny katolicki, kapelan wojskowy.
Stary Rynek – prostokątny (ok. 100 x 125 m), główny plac miejski w Bydgoszczy usytuowany w pobliżu ścisłego centrum miasta. Przy rynku znajduje się ratusz i katedra.

Sanktuarium zostało erygowane w 7 października 2008 i stanowi je kościół pw. Matki Bożej Królowej Męczennków oraz droga krzyżowa w Dolinie Śmierci.

Dolina Śmierci

Osobny artykuł: Dolina Śmierci (Bydgoszcz).

Pomysł wezwania świątyni oraz jej lokalizacja jest formą uczczenia ofiar mordu, jakiego w pobliskiej Dolinie Śmierci dopuścili się jesienią 1939 r. hitlerowcy. Zginęło tam ok. 1200 Polaków i Żydów, w tym kwiat bydgoskiej inteligencji. W dniu 31 sierpnia 1975 roku odsłonięto na wzgórzu obok miejsca straceń wysoki, widoczny z daleka pomnik. Stylizowane złamane kłosy zboża na wysokich kolumnach przypominają wyciągnięte ku niebu ręce męczenników.

Tryszczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, na północ od zachodnich dzielnic Bydgoszczy, na trasie drogi krajowej nr 25. W miejscowości znajduje się zbiornik wyrównawczy jez. Tryszczyn na Brdzie o powierzchni 90 ha i Tryszczyn-Elektrownia przepływowa o mocy 3,3 MW.
Konzentrationslager Lublin, Vernichtungslager Lublin, Kriegsgefangenenlager Maydanek, KL Majdanek - niemiecki obóz koncentracyjny oraz jeniecki w Lublinie, funkcjonujący w latach 1941-1944.

Kalwaria Bydgoska

Pomysł budowy Drogi Krzyżowej ze stacjami w Dolinie Śmierci powstał z chęci uczczenia tego miejsca kaźni i martyrologii Polaków. Od 1945 r. istniała tradycja odprawiania w tym miejscu (w listopadzie) nabożeństwa Drogi krzyżowej ku czci zamordowanych. W drugiej połowie lat 90. XX w. grupa osób z parafii Matki Bożej Królowej Męczenników postanowiła wybudować stacje drogi krzyżowej, które miały być symbolem "Drogi na Golgotę XX wieku" ludności Bydgoszczy. Do bardziej zdecydowanego działania zdopingowały pomysłodawców słowa papieża Jana Pawła II, które wygłosił podczas mszy św. w Bydgoszczy 7 czerwca 1999 r. Nakazał on – w szczególności kościołowi bydgoskiemu – dbać o miejsca pamięci, ubogacać je i pamięć o nich przekazać następnym pokoleniom. Właśnie ten apel był iskrą, która zainicjowała realizację tego przedsięwzięcia.

Diecezja bydgoska została ustanowiona 24 lutego 2004 przez papieża Jana Pawła II bullą, która weszła w życie 25 marca 2004 w Uroczystość Zwiastowania Pańskiego. Pierwszym ordynariuszem diecezji bydgoskiej został Jan Tyrawa.
Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.

W wyniku ogólnopolskiego konkursu wybrano projekt rzeźbiarza Jacka Kucaby z Tarnowa. Artysta zaprojektował Kalwarię Bydgoską jako wielosegmentowy pomnik rzeźbiarsko-przestrzenny. 13 stacji Golgoty jest wykonana w formie ok. 2-metrowych krzyży zrobionych ze stali nierdzewnej. Główny monument – stacja XII (śmierć na Krzyżu) ma charakter wysokiej ściany zbudowanej z 716 modułów greckich krzyży o wysokości 12 m i długości 24 m, zwieńczonej wizerunkami polskich orłów. Ściana nawiązuje do Ściany Płaczu w Jerozolimie, a jej najważniejszym elementem jest wizerunek Chrystusa Zwycięskiego w ażurowym krzyżu otoczonym przez mniejsze, symbolizujące męczenników z Doliny Śmierci. Całość kompozycji stanowi rodzaj "bramy do nieba" i jest połączeniem dwóch symboli: cierpienia i zbawienia (krzyża i muru). Płaszczyzna muru jest otwarta, tak aby nowe krzyże mogły wciąż się dołączać, budując mur w nieskończoność. Przez mur można przejść i zobaczyć panoramę Fordonu, co stanowi symbol przekroczenia przeszłości, która dała fundament pod teraźniejszość.

Arbeitslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka, Vernichtungslager Treblinka – wymiennie stosowane nazwy kompleksu dwóch niemieckich obozów, pracy i zagłady, istniejących w latach 1941/1942-1944 w lasach nad Bugiem, wzdłuż linii kolejowej Siedlce-Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się 6 km od obozu.
Getto radomskie – dwie zamknięte dzielnice żydowskie w Radomiu, powołane przez niemieckiego okupanta podczas II wojny światowej w celu koncentracji, eksploatacji i eksterminacji żydowskich mieszkańców miasta. Jedno z największych, obok kieleckiego i częstochowskiego, gett w dystrykcie radomskim. W różnym rozmiarze i charakterze funkcjonowało od wiosny 1941 do lata 1944. Z powodu chorób, głodu i niemieckiej przemocy zmarło w nim kilka tysięcy osób. Prawie 30 tys. Żydów z Radomia i innych miejscowości osadzonych w getcie zginęło w Treblince. Wojnę przeżyło kilkuset radomskich Żydów, lecz większość z nich opuściła później miasto.

W monumencie są umieszczone urny z prochami i ziemią z miejsc męczeństwa związanych z XX-wieczną historią Polski i Europy (m. in. obozów koncentracyjnych). Jedna ze stron monumentu zawiera sceny prezentujące męczeństwo bydgoszczan, przeciwna - cierpienie narodów świata w burzliwym XX-wieku. Umieszczone na "bramie do nieba" krzyże greckie odlane są z brązu i przedstawiają następujące wizerunki osób i miejsc martyrologii w Europie, Polsce i Bydgoszczy:

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
Getto kieleckie - przed drugą wojną światową 75-tysięczne Kielce zamieszkiwała duża społeczność żydowska. W 1938 r. co trzeci obywatel miasta był pochodzenia żydowskiego. Najbogatsi i średniozamożni Żydzi zajmowali domy przy ulicy Focha (obecnie Paderewskiego), Piotrkowskiej oraz w pobliżu Bazaru (placu Wolności). Liczne skupiska biedoty zamieszkiwały Staro- i Nowowarszawskie Przedmieście. W mieście nie istniała wyodrębniona dzielnica żydowska.

aresztowania Polaków na ul. Gdańskiej w Bydgoszczy, we wrześniu 1939 r.,

aresztowania Polaków na ul. Parkowej w Bydgoszczy, 8 września 1939 r.,

egzekucje na ul. Wały Jagiellońskie w Bydgoszczy przeprowadzone 5 września 1939 r.,

zakładnicy na Starym Rynku w Bydgoszczy, 9 września 1939 r.,

egzekucje na Starym Rynku w Bydgoszczy przeprowadzone w dniach 9-10 września 1939 r.,

egzekucje w koszarach na ul. Gdańskiej w Bydgoszczy przeprowadzone w okresie 5 września - 11 listopada 1939 r.,

egzekucje w Dolinie Śmierci przeprowadzone w okresie 10 października - 11 listopada 1939 r. (zginęło 1200 osób),

nauczyciele bydgoscy prowadzeni na stracenie w Dolinie Śmierci 1 listopada 1939 r., m.in. Władysław Bieliński, Medart Męczykowski, Antoni Olejnik,

prezydent Bydgoszczy Leon Barciszewski rozstrzelany przez hitlerowców 11 listopada 1939 r.,

egzekucje w Tryszczynie przeprowadzone w latach 1939-1940,

egzekucje w Barbarce k. Torunia przeprowadzone w okresie październik-grudzień 1939 r.,

egzekucje w Palmirach w latach 1939-1943,

błogosławiony alumn Bronisław Kostkowski, zamordowany 6 sierpnia 1942 r. w Dachau,

błogosławiony biskup Michał Kozal, zamordowany 26 stycznia 1943 r. w Dachau,

błogosławiony ks. Antoni Świadek, zamordowany 25 stycznia 1945 r. w Dachau,

błogosławiony ks. Franciszek Dachtera, zamordowany 23 sierpnia 1943 r. w Dachau,

pacyfikacje na Zamojszczyźnie w latach 1942-1943,

ruiny walczącej i zdradzonej Warszawy - 1944 r.,

obozy koncentracyjne - Stutthof (1939-1945), Auschwitz-Birkenau (1940-1945), Dachau (1937-1945) i inne,

dzieci, którym odebrano radość życia i poczucie bezpieczeństwa w hitlerowskich obozach koncentracyjnych, m.in. w Auschwitz-Birkenau, Majdanku, Stutthofie, Treblince, Bełżcu, Pruszkowie, Gross Rosen, Łodzi, Chełmnie nad Nerem, Sobiborze, Potulicach, Neuengammme, Ravensbrück,

pogrom Żydów w Wilnie-Ponarach (1941-1944),

zamordowani Żydzi w gettach w latach 1939-1944, m.in. w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Piotrkowie, Kielcach, Radomiu, Częstochowie, Lublinie, Rzeszowie, Białymstoku,

ludobójstwo na Kresach Wschodnich w latach 1939-1945,

golgota Wschodu - deportacje Polaków w latach 1939-1944 do obozów na terenie ZSRR,

gułag - obozy pracy przymusowej w ZSRR w latach 1923-1987,

ofiary stalinizmu i komunizmu - ponad 30 mln ludzi.

Poświęcenie pierwszej stacji Drogi Krzyżowej odbyło się w wigilię IV Dnia Papieskiego w 2004 r. Kolejne stacje oddawano w następnych latach (do 2007 r.) Stanęły one wzdłuż drogi wiodącej Doliną Śmierci, a następnie na wzgórze ku wystawionemu w 1975 r. pomnikowi. Ostatni, XII przystanek Golgoty ,tzw. „Bramę do nieba” zbudowano w 2009 r. i poświęcono 14 września tego roku przez biskupa bydgoskiego Jana Tyrawę, w obecności Lecha Kaczyńskiego - prezydenta RP, parlamentarzystów oraz władz państowych i samorządowych w, łączności z obchodami 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)