Saraswati - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy indyjskiej bogini. Zapoznaj się również z: Saraswati (rzeka).

Obraz Saraswati autorstwa Raja Ravi Varma.

Saraswati (skt. सरस्वती) jest jedną z trzech najważniejszych bogiń w świecie hinduizmu; imiona pozostałych to Lakszmi i Parwati – tworzą one "trójpostaciowość" bogiń (Tridewi), stanowiąc niejako odpowiedź na męską Trimurti, złożoną z Brahmy, Wisznu i Sziwy. Według mitologii indyjskiej małżonka Boga-demiurga Brahmy. Uważana za wcielenie wiedzy; bogini prawdy, mądrości i przebaczenia, patronka nauk, sztuk pięknych, muzyki oraz (pierwotnie) rzek. Miała przemieszczać się po wodzie na grzbiecie łabędzia. Innym zwierzęciem utożsamianym z Saraswati jest jeden z symboli Indii - paw. Jej imieniem nazwano wyschniętą obecnie rzekę w stanie Gujarat.

Płaskowyż Dekan (mar. दख्खनचे पठार, ang. Deccan Plateau) - znacznych rozmiarów płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego. Nazwa pochodzi z prakryckiego słowa dakkhin, które wywodzi się z sanskryckiego dakshina, oznaczającego "południe".
Nawaratri - ( dewanagari नवरात्रि, trl. nawarātri, dziewięć nocy święto nowej nocy, również Durgapudźa) - święto hinduistyczne ku czci Durgi, obchodzone pod koniec pory deszczowej w miesiącu aświna. Upamiętnia dziewięć dni, podczas których Parwati, żona Śiwy, mogła opuścić męża i odwiedzać swoją matkę.

Ikonografia

Indyjska bogini mądrości przedstawiana jest często jako piękna kobieta o gładkiej cerze w śnieżnobiałych szatach, siedząca na asanie lotosu bądź na łabędziu. Z tego powodu utożsamiana jest dość powszechnie z bielą; rzadziej spotykane skojarzenia z żółcią wiążą się z barwą kwiatów kapusty, rosnących obficie podczas wiosennego festiwalu bogini. Cztery ramiona, pojawiające się najczęściej na wizerunkach Saraswati symbolizują cztery aspekty osobowości ludzkiej: umysł, intelekt, czujność i ego. W jej dłoniach znajdują się z kolei przedmioty:

Indyjski zreformowany kalendarz narodowy - jest oficjalnym, urzędowym kalendarzem stosowanym w Indiach. Jest używany obok kalendarza gregoriańskiego przez Gazette of India, w wiadomościach nadawanych przez radiostację All India Radio oraz w komunikatach publikowanych przez rząd Indii.
Filozofia indyjska – filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w których zaznaczyły się indyjskie wpływy kulturowe (jak Azja Środkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powstała niezależnie od filozofii europejskiej i od filozofii chińskiej. Jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.

Wedy, reprezentujące wiedzę;

Rodzaj różańca z pereł typu Japa Mala, zdradzający upodobanie do medytacji;

Dzban z wodą, symbolizujący odwieczne związki bogini z rzeką;

Vina, typ lutni uważany za narodowy instrument muzyczny Indii, przypominający o zamiłowaniu do muzyki.

W przeciwieństwie do Lakszmi na przedstawieniach Saraswati znaleźć można złoto i biżuterię; pomimo tego zachowują one dość daleko idącą skromność. W pobliżu stóp bogini pojawia się zazwyczaj łabędź zwany Hamsa albo paw reprezentujący również takie przymioty, jak duma i arogancja. Ptak ten występuje czasem jako swoisty wierzchowiec bóstwa. W tle niemal zawsze pojawia się rzeka lub jezioro - początkowo Saraswati miała bowiem patronować żywiołowi wody.

Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) - praktyki mające na celu samodoskonalenie, praktykowane szczególnie przez religie Wschodu, takie jak buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).
Klasyczna muzyka indyjska sięga korzeniami najstarszych dokumentów tradycji hinduistycznej, Wed. Samaweda, jeden z czterech zbiorów wchodzących w skład Wed, szeroko zajmuje się muzyką. Klasyczna muzyka indyjska wywodzi się z praktyk medytacyjnych. Wszystkie cztery formy tych melodii (ragi) mają wpływać na różne czakry (centra energetyczne) na drodze do Kundalini[potrzebne źródło].

Formy kultowe

+15-gi Malowanie jedwabiu wieku Saraswati z Chin, w zbiorach Walters Art Museum

Saraswati oznacza w sanskrycie "Bogini rzek", od rzeczownika saras "potok górski".

Wać

Jej imię Wać znaczy "Mowa". Pokrewne jemu są kolejne jej imiona :

Wagiśwari - o znaczeniu "Pani mowy"

Śabdawasini - o znaczeniu "Zamieszkująca słowo"

Inne imiona

Shonapunya - "Oczyszczona z krwi"

Śatapura - "Mająca sto postaci"

Śarada

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)