Sarmatia - korporacja akademicka - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy korporacji akademickiej. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa "Sarmatia".

Herb Sarmatii

Korporacja akademicka Sarmatia - Rapier studencki (symbol honoru), kufel (symbol przyjaźni) a nad wszystkim Orzeł Biały (symbol patriotyzmu)

Warszawa, rok 2008 - Komersz Stulecia Korporacji Akademickiej Sarmatia

Filistrzy Sarmatii - 1998 r.

Scenka z komerszu Sarmatii w 1988 r.

Komersz XX-lecia K! Sarmatia w 1928 r.

Sarmatia w Warszawie - 1928 r.

Petersburg, rok 1910 - Korporacja Akademicka Sarmatia

Korporacja Akademicka Sarmatia założona została w Petersburgu 8 maja 1908 r. wśród studiujących tam Polaków. Jest jednym z najstarszych stowarzyszeń studentów i absolwentów uczelni warszawskich. Sarmatia jest szóstą, według zasad starszeństwa, polską korporacją akademicką.

Korporacja akademicka (korporacja studencka) to stowarzyszenie zrzeszające studentów i absolwentów uczelni wyższych, posiadających pewne cele, ideały i chęć samodoskonalenia. Zewnętrznymi oznakami przynależności są zazwyczaj czapka (tzw. dekiel), szarfa (tzw. banda) oraz monogram (tzw. cyrkiel). Dekle i bandy noszą zazwyczaj trzy barwy (niem. Couleur). Barwy, posiadające określoną symbolikę, identyfikują daną korporację.

Polska Korporacja Akademicka Aquilonia powstała 9 marca 1915 w Warszawie jako pierwsza korporacja akademicka w stolicy. Założyciele Aquilonii w liczbie 11 osób byli studentami Kursów Przemysłowo-Rolniczych (późniejsza SGGW) w Warszawie. Pierwszym prezesem został Adam Doruchowski, syn założyciela ryskiej K! Arkonia. W skład pierwszego Prezydium weszli:

Celem Korporacji jest praca dla dobra Polski i Narodu Polskiego. Realizowane jest to poprzez studencką samopomoc, zacieśnianie przyjacielskich więzi oraz kultywowanie najstarszych tradycji i zwyczajów akademickich. Dzięki temu Korporacja uczestniczy w kształtowaniu, wychowywaniu i edukowaniu swych członków. Podstawową formą jej działalności są cotygodniowe spotkania edukacyjne i towarzyskie. Uprawiana jest też szermierka i organizowane są wspólne wyjazdy krajoznawcze. Do tradycyjnych uroczystości korporacyjnych należą: komersze, kawy jesienne i kawy wiosenne, fidułki oraz bale.

Banda - Szarfa wykonana z tkaniny, jeden z elementów stroju korporanta. Większość korporacji akademickich nosi bandy z prawego ramienia na lewy bok (tak, jakby była przyczepiona do niej szabla). Konwent Polonia, a także lubelska Concordia, nosi je przeciwnie (jak pasy, na których wieszano pistolety). Banda barwiarza składa się ze wszystkich trzech kolorów korporacji, banda fuksa - zazwyczaj ma tylko jeden, rzadziej dwa.

Monte Cassino (Montecasino), wzgórze we Włoszech (Apeniny Środkowe), nad doliną rzeki Liri, między Rzymem i Neapolem. Wysokość 519 m n.p.m. U podnóża góry znajduje się miasto Cassino. Na szczycie wznosi się opactwo benedyktyńskie z 529 roku. W czasie II wojny światowej miały tu miejsce walki pomiędzy wojskami alianckimi a niemieckimi.

Historia

Korporacja Akademicka Sarmatia została założona 8 maja 1908 r. w Petersburgu z połączenia dwóch tajnych polskich związków akademickich: Klubu Nietoperzy oraz Lechitii. Oba związki działały na Uniwestytecie w Petersburgu. Kultywowały one polską tradycję narodową, sarmatyzm, ideę powstań narodowych oraz pamięć o filomatach i filaretach. Głównymi założycielami Sarmatii byli Piotr Bomas, Władysław Cimkowicz, Edmund Janowski, Olgierd Malinowski i Stanisław Totwen wywodzący się z polskiej szlachty kresowej. Uroczyste zebrania nowo powstałej korporacji odbywały się w kaplicy Zakonu Kawalerów Maltańskich w Petersburgu. Na pamiątkę tego faktu do dnia dzisiejszego Sarmaci noszą Krzyż Maltański z wplecioną literą S.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

Z chwilą wybuchu I wojny światowej Sarmatia zawiesiła swą działalność, by w roku 1915 wznowić ją w Warszawie. Po wielu niepowodzeniach Sarmatia oficjalnie zarejestrowała swoją działalność na Politechnice Warszawskiej jako pierwsza korporacja na tej uczelni. W listopadzie 1918 roku Sarmaci uczestniczyli w rozbrajaniu wojsk niemieckich i innych walkach o niepodległość. W wolnej Polsce Sarmatia została zarejestrowana jako legalna organizacja międzyuczelniana. Lata 20. i 30. XX wieku to okres największego rozkwitu Korporacji. Do 1939 roku przez Sarmatię przewinęło się 226 członków, głównie ze środowiska ziemiańskiego i mieszczańskiego.

Korporacja Akademicka Coronia - polska korporacja akademicka, założona w Warszawie w 1922 roku. Kandydowała do Związku Polskich Korporacji Akademickich przy korporacji Sarmatia. Używa barw czarno-złoto-czerwonych.

Tradycja Konwentu Kujawja sięga swymi korzeniami roku 1872, kiedy to grupa Polaków studiujących agronomię na uniwersytecie w Lipsku założyła stowarzyszenie naukowe Unitas. Zdelegalizowane przez władze pruskie po sześciu latach, wznowiło swoją działalność w roku 1890. W 1905 jego członkowie powołali do życia Koło Agronomiczne, które w 1912 roku zmieniło nazwę na Akademickie Towarzystwo Rolnicze Ceres. Organizacja ta, wzorowana na korporacjach niemieckich, działała do końca I wojny światowej, lecz z powodu powoływania członków do służby wojskowej, w ostatnich latach istnienia znacznie osłabła. Ostatecznie rozwiązano Ją w 1919, zaś Jej bibliotekę zdecydowano się przekazać mającemu powstać na uniwersytecie poznańskim stowarzyszeniu Kujawja. W efekcie stworzenia w Bydgoszczy samodzielnej Akademii Rolniczej, tam ostatecznie Kujawję zarejestrowano. Niestety, już w 1920 roku trzeba było zawiesić Jej działalność z powodu najazdu bolszewickiego. Inicjatywa ponownego zorganizowania korporacji pojawiła się dopiero w 1923, wraz z przeniesieniem bydgoskiej uczelni do Cieszyna. Na pamiątkę liczby wskrzesicieli, korporacyjne nakrycie głowy do dziś zdobi haftowana dziesięcioramienna gwiazda. W 1925 roku Kujawję przyjęto do Związku Polskich Korporacji Akademickich. W 1924 zawarła kartel z poznańską Coroną, a w 1929 z krakowską Arcadią. Korporacja w Cieszynie istniała do 1939 roku. Podczas wojny Jej członkowie dzielili losy narodu przelewając krew w walce z hitlerowskim i sowieckim okupantem. W kolejnych latach, mimo ustroju komunistycznego, członkowie Kujawji podtrzymywali przyjacielskie więzi z lat studiów. Wykorzystując fakt przeniesienia Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego z Cieszyna do Olsztyna, korporantom udało się zarejestrować tam Towarzystwo Przyjaciół Akademii Rolniczo - Technicznej, dzięki któremu mogli się spotykać na legalnych zjazdach. W latach dziewięćdziesiątych ostatni żyjący członkowie przedwojennej Kujawji starannie wspierali odradzający się polski ruch korporacyjny. W związku z coraz mniejszą ich liczbą, zdecydowali się podpisać w 2000 roku kartel filisterski z Korporacją Akademicką Sarmatia, aby ta, w sprzyjających okolicznościach, mogła reaktywować Kujawję. 11 maja 2002 roku, na Komerszu Sarmatii, jeden z dwóch żyjących przedwojennych korporantów, fil. Jan Domański, nadał dekle fuksowskie trzem kandydatom, którzy 22 marca 2003, w osiemdziesiątą rocznicę wskrzeszenia Kujawji, złożyli przyrzeczenie barwiarskie.

W wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku około 40 Sarmatów ochotniczo stanęło do walki. W wojnie tej zginęli barwiarze Bronisław Gąsiorowski i Tadeusz Kuczyński. W roku 1921 Sarmatia była inicjatorem powstania Związku Polskich Korporacji Akademickich. W tym czasie przy Sarmatii powstały lub kandydowały do ZPK!A też inne, młodsze korporacje: Aquilonia (1915), Coronia (1922), Filomatia (1925), Ostoja (1926) i Vigintia (1927). W roku 1926 w czasie przewrotu majowego Sarmaci wystąpili w obronie Konstytucji. W wyniku starć zginął Sarmata Com! Andrzej Gliński.

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.

Lechicja - korporacja akademicka powstała w Dorpacie (dziś Tartu w Estonii) w 1897 roku. Początkowo działała pod nazwą „Znicz”, zmiana nazwy nastąpiła w 1908 wraz ze zmianą charakteru korporacji. W 1921 koroporacja przeniosła swoją siedzibę do Warszawy, gdzie początkowo zrzeszała studentów Uniwersytetu Warszawskiego, a od 1923 stała się organizacją międzyuczelnianą. Czynną działalność Lechicja przerwała w 1939 roku wraz z wybuchem wojny. Po roku 1945 odbywały się jedynie zamknięte nieoficjalne spotkania.

W okresie międzywojennym Korporacja wiele razy zmieniała swoją siedzibę. Kolejno były to siedziby przy ulicach: Al. Ujazdowskie, ul. Bagatela w Domu Politechniki, filar mostu Poniatowskiego przy ul. Smolnej, ul. Czerniakowska, ul. Filtrowa oraz ul. Czerniakowska 204/21, w którym mieściła się Kwatera aż do wybuchu wojny. 1 września 1939 roku Sarmatia liczyła 209 członków.

Sarmatyzm – barokowa formacja kulturowa dominująca w Rzeczypospolitej od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku. Opierała się na micie, jakoby szlachta polska miała pochodzić od Sarmatów – starożytnego ludu zamieszkującego początkowo między Dolną Wołgą a Donem. Po Sarmatach szlachta miała odziedziczyć umiłowanie wolności, gościnność, dobroduszność, męstwo oraz odwagę.

Fuks - status fuksa jest równoznaczny ze statusem kandydata na członka. Jego prawa są ograniczone do uczestniczenia w spotkaniach i noszenia odznak korporacyjnych. Odznaki fuksa to jednobarwna banda, jednobarwny dekiel oraz cyrkiel (tylko w niektórych korporacjach). W okresie fuksowania korporacja zapoznaje się z kandydatem i ocenia, czy nadaje się na barwiarza, a sam fuks ma okazję zapoznać się z barwiarzami. Czas fuksowania trwa co najmniej 4 miesiące, z reguły ok. roku i kończy się wybarwieniem.

W czasie II wojny światowej Korporacja zawiesiła swoją działalność przenosząc wszystkich swych członków w stan filisterski, także fuksów. Wszyscy Sarmaci wzięli udział w walce w obronie Ojczyzny. Brali udział w bitwie o Anglię, walczyli w Dywizjonie 303, w bitwie o Monte Cassino, w powstaniu warszawskim i wielu innych. W walce z Niemcami zginęło 41 Sarmatów, a z rąk sowieckich (głównie w Katyniu) 9 Sarmatów. 32. emigrowało, głównie do Europy Zachodniej i USA.

Przewrót majowy (zamach majowy, pucz majowy) – zbrojny zamach stanu dokonany w Polsce przez marszałka Józefa Piłsudskiego w dniach 12-15 maja 1926. Powodami zamachu była pogarszająca się sytuacja polityczna i gospodarcza kraju, zaś bezpośrednią przyczyną seria kryzysów gabinetowych w latach 1925-1926. Zamach rozpoczął się 12 maja 1926. Po bezowocnej rozmowie Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, oddziały wierne marszałkowi zajęły pozycje przy warszawskich mostach. Po ultimatum generała Tadeusza Rozwadowskiego, dowodzącego oddziałami prorządowymi, rozpoczęły się w Warszawie drobne potyczki. 12 i 13 maja Maciej Rataj, marszałek Sejmu, podjął ostatnią próbę negocjacji, która zakończyła się niepowodzeniem. 14 maja Piłsudski przejął kontrolę nad Warszawą. W wyniku walk zginęło 379 osób. Legalny rząd Wincentego Witosa podał się do dymisji, a prezydent Wojciechowski złożył swój urząd. Uprawnienia prezydenta przejął Maciej Rataj, który powołał nowy rząd z Kazimierzem Bartlem na czele, w którym Piłsudski został ministrem spraw wojskowych i generalnym inspektorem Sił Zbrojnych. 31 maja Piłsudski został wybrany prezydentem RP przez Zgromadzenia Narodowe, ale godności nie przyjął, rekomendując na to stanowisko profesora Ignacego Mościckiego. Zamach rozpoczął 13-letnie, autorytarne rządy sanacji, którym kres położył wybuch II wojny światowej.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Półjawną działalność Sarmatii w tradycyjnych formach wznowiono sylwestrem 1956 r. Dodatkowo 8 maja 1978 roku Sarmaci z Wielkiej Brytanii powołali Koło Filistrów Korporacji Sarmatia na Obczyźnie. Udało się nawiązać kontakt z pozostałymi członkami Sarmatii. Z kolei osoby przebywające na terytorium PRL były wielokrotnie prześladowane przez komunistów. Niemniej jednak nieformalne spotkania członków odbywały się nadal. W roku 1988 Sarmatia otwarcie uczciła swoje osiemdziesięciolecie i podjęła staranne przygotowania do przyjęcia nowych członków.

Polski Kodeks Honorowy (znany też jako Kodeks Boziewicza) - publikacja z 1919 r. dotycząca zasad postępowania honorowego, a w tym odbywania pojedynków, autorstwa Władysława Boziewicza. W Polsce międzywojennej podstawowy dokument (choć oczywiście pozaprawny) regulujący te zasady.

Korporacja akademicka (korporacja studencka) to Zewnętrznymi oznakami przynależności są zazwyczaj czapka (tzw. dekiel), szarfa (tzw. banda) oraz monogram (tzw. cyrkiel). Dekle i bandy noszą zazwyczaj trzy barwy (niem. Couleur). Barwy, posiadające określoną symbolikę, identyfikują daną korporację.

Wraz z obchodami 80-lecia powstania Korporacji wydano Księgę Osiemdziesięciolecia K! Sarmatia oraz wmurowano dwie tablice pamiątkowe w kościele Św. Anny w Warszawie. Trzecią tablicę wmurowano w latach 70. w kościele Św. A. Boboli w Londynie. Dodatkowo w latach 1978-1989 Koło Filistrów K! Sarmatia na Obczyźnie wydawało "Komunikaty". Było to czasopismo wewnąrzkorporacyjne, które stanowiło forum dyskusji, wymiany poglądów i utrzymania wzajemnych kontaktów. Dzisiaj "Komunikaty" są dobrym przykładem wieloletniej przyjaźni rozpoczętej w czasach studenckich.

Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana Jerozolimskiego z Rodos i z Malty zwany jest też Zakonem Kawalerów Maltańskich. Jego zwyczajowe nazwy to Szpitalnicy, Joannici i kawalerowie maltańscy. Rodowód swój wywodzi on z zakonów rycerskich powstałych na fali XII-wiecznych krucjat. Odegrał znaczącą rolę w historii Europy, głównie ze względu na swój – istotny kiedyś – potencjał militarny i znakomitą flotę. Joannici położyli także olbrzymie zasługi w dziele organizacji i prowadzenia pierwszych średniowiecznych szpitali na kontynencie europejskim. Zakon uznawany jest przez szereg państw za podmiot prawa międzynarodowego. Jego nieruchomości: dwie w Rzymie i jedna na Malcie mają status eksterytorialności. Zakon jest stroną umów międzynarodowych, utrzymuje stosunki dyplomatyczne, bierze udział w konferencjach międzynarodowych, działa w różnych organizacjach jako obserwator (ONZ, UNESCO, UNICEF, Unia Łacińska). Jednak nie można mówić o wyłącznym obywatelstwie zakonu – istnieje ono obok macierzystego.

Dekiel, czapka studencka (z niem. decken – "przykrywać", w tym wypadku głowę) - rodzaj czapki z daszkiem, pierwotnie zwany: Schülermütze, czyli czapka szkolna. Noszony w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku przez uczniów szkół średnich w Niemczech. Z czasem noszenie dekla upowszechniło się wśród studentów. Często na deklu pojawia się symbolika uczelni, bądź korporacji akademickiej, na przykład wokół dekla nad daszkiem umieszcza się trójkolorową taśmę symbolizującą - bandę. Czasem zmienne barwy i perkusje na deklu oznaczają kolejną klasę szkoły, klasę maturalną, bądź przynależność do zewnętrznego bądź wewnętrznego koła, korporacji akademickiej.

III Rzeczpospolita

Rok po Komerszu Osiemdziesięciolecia, w 1989 roku, odżyły nadzieje na pełną odbudowę Sarmatii. W grudniu 1992 roku wznowiono działalność akademicką Korporacji, czego dowodem jest oficjalne zarejestrowanie Stowarzyszenia 8 lutego 1993 r. Pełną reaktywację zwieńczyło nadanie barw nowym członkom na Komerszu 85-lecia w 1993 roku. Pierwszymi powojennymi barwiarzami byli studenci ówczesnej Akademii Teologii Katolickiej. Od tego momentu Korporacja Akademicka Sarmatia zaczęła nowy rozdział w swych dziejach. Cotygodniowe Kwatery gromadziły liczne grono studentów, którzy na początku lat 90., czując się wreszcie wolnymi, próbowali zmienić otaczającą ich rzeczywistość. Kolejnym ważnym wydarzeniem było połączenie się K! Sarmatii z częścią Korporacji Polonia, która istniała zaledwie kilka lat i nie stanowiła rzeczywistej korporacji akademickiej. Na przełomie XX i XXI wieku większość Członków stanowili już studenci i absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego oraz Politechniki Warszawskiej.

Komers, także komersz (niem. kommers, łac. commercium) – w przeszłości tradycyjne spotkanie korporacji studenckich urządzane dawniej na uczelniach w Europie Środkowej i Wschodniej, głównie w krajach niemieckojęzycznych lub powiązanych z tym kręgiem kulturowym. Jego charakterystyczną cechą była skrupulatnie przestrzegana obrzędowość, hierarchia członków korporacji, stroje korporacyjne, ustawienie stołów w kształcie litery U lub W. Uczestnicy pili wino lub piwo, dyskutowali, oraz śpiewali specjalnie ułożone na tę uroczystość pieśni.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Członkowie K! Sarmatia kierują się kodeksem honorowym, a menzury są fakultatywne. To właśnie przestrzeganie kodeksu honorowego odróżnia korporację od innych stowarzyszeń studenckich.

Początkowo Korporacja swą Kwaterę posiadała w jednej z rogatek przy Placu Unii Lubelskiej, skąd przeniosła się na ul. Bracką, gdzie cotygodniowe spotkania odbywają się do dzisiaj. W roku 2008 Korporacja liczyła 25 członków, w tym trzech Filistrów Seniorów, którzy Sarmatami zostali jeszcze przed II wojną światową.

Dnia 10 maja 2008 roku uroczyście uczczono setną rocznicę założenia Korporacji Akademickiej Sarmatia. Elementami tego wydarzenia była msza św. w intencji poległych i zmarłych Sarmatów, uroczysty Komersz Stulecia oraz wystawa pamiątek w Muzeum Politechniki Warszawskiej.

Od początku swej reaktywacji w 1992 r. Korporacja Akademicka Sarmatia prowadzi aktywną działalność międzykorporacyjną. Sarmatia była inicjatorem reaktywacji Związku Polskich Korporacji Akademickich. Ponadto udzieliła swej siedziby Związkowi Filistrów Polskich Korporacji Akademickich. W przeciągu lat 1992-2008 Sarmatia pomagała w reaktywacji, lub reaktywowała wprost, następujące polskie korporacje akademickie: K! Lechicja (2004 r.), K! Aquilonia (1994 r.), K! Kujawja (2003 r.), K! Respublica (1995 r.) oraz K! Coronia (1996 r.)

Korporacja Akademicka Sarmatia podpisała w 1922 roku kartel wieczysty z Konwentem Lechia z Poznania (został wznowiony w 2000 r.). Ponadto w roku 2000 podpisano kartel filisterski z Konwentem Kujawja, a w roku 2002 kartel filisterski z Korporacją Akademicką Lechicja.

Symbole

W okresie petersburskim (1908-1915) Sarmatia posługiwała się barwami amarantowo-biało-zielonymi, czyli połączeniem historycznych barw narodowych z zielenią symbolizująca nadzieję na odzyskanie niepodległości. Pierwszym hasłem Korporacji było wezwanie Filaretów "Młodzieży bądź szałem rozumna". Jej pierwsi członkowie wywodzili się głównie z kresów dawnej Rzeczypospolitej. Dekle były koloru czerwonego i zdobiła je tzw. gwiazda bałtycka. Do dzisiaj pozostałością tego faktu jest dekiel petersburski Oldermana, czyli opiekuna fuksów i strażnika tradycji korporacyjnej.

Po przeniesieniu Sarmatii do Warszawy w 1915 roku Korporacja, aby odróżnić się od jaskrawej kolorystyki korporacji niemieckich, przyjęła barwy brązowo-srebrno-seledynowe, symbolizujące stałość, honor i przyjaźń. Brąz na deklach wziął się z barwy czapek studentów Politechniki Warszawskiej, tzw. czapek bratniackich. Sarmatia przyjęła za nową dewizę hasło obywateli wolnej Polski: "Honor i Dobro Narodu i Państwa Najwyższym Prawem Każdego Obywatela. Gospodarzami w Polsce - Polacy". Oprócz dewizy Korporację wyróżnia unikalny herb, sztandar, cyrkiel i hymn, i jak każdą inną korporację charakterystyczne nakrycia głowy, tzw. dekle, oraz tzw. bandy. Fuksy Sarmatii mają prawo do noszenia i podpisywania się tzw. bączkiem, który jest też wpięty w brązową bandę. Symbol bączka widnieje także na szczycie wszystkich sarmackich dekli od 1915 roku.

Cyrkiel K! Sarmatia jest monogramem łacińskiej sentencji "Vivat, Crescat, Floreat Sarmatia" i jest rysowany jednym pociągnięciem pióra. Dodany do niego wykrzyknik symbolizuje gotowość do dania satysfakcji honorowej przez każdego Członka Sarmatii. W Korporacji występują następujące typy band noszonych, wzorem wstęg oficerskich, na piersi: banda fuksowska (w całości brązowa), zwykła banda barwiarska (brązowo-srebrno-seledynowa ze srebrną perkusją na brzegach), banda komerszowa (szeroka na 10 cm) oraz uroczysta banda prezydialna (szeroka na ok. 35 cm).