Sashegy - Polski Serwis Naukowy

Sashegy, właśc. Sas-hegy (z węg. orle wzgórze – jedno ze wzgórz budańskich. Jego stoki pokryte są zabudową mieszkalną, okolice szczytu to obszar przyrody chronionej.

Lokalizacja

Wzgórze znajduje się w XI dzielnicy Budapesztu, na wschód od Wzgórza Szwabskiego, na południowy zachód od Wzgórza Gellerta.

Geologia

Szczyt zbudowany jest z dolomitów, które we wzgórzach budańskich występują dość często. Gleba to gliniasty margiel, który ulega zmianie wraz z nasiąkaniem wodą. Całość powoli zsuwa się w kierunku południowym, razem z wybudowanymi na niej domami, których ściany często pękają pod wpływem właściwości gleby.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Goździk (Dianthus L.) – rodzaj z rodziny goździkowatych. Obejmuje ok. 300 gatunków z terenu Eurazji i północnej Afryki. W Polsce rośnie dziko 11 gatunków, dość zmiennych morfologicznie. Tworzą mieszańce, niektóre występują w kilku odmianach. Nazwy dianthus używano od starożytności. Wywodzi się ją od Dios anthos – kwiat Zeusa. Gatunkiem typowym jest Dianthus caryophyllus L..

Obszar chroniony

Obszar chroniony można odwiedzać tylko z przewodnikiem. Spotkać tu można chronione gatunki zwierząt - jaszczurkę pannońską (Ablepharus kitaibelii fitzingeri), poskocza krasnego oraz kilka rzadkich gatunków roślin - m.in kosaćca i goździk św. Stefana.

W granicach obszaru chronionego znajduje się bunkier z czasów II wojny światowej.

Kosaciec, irys (Iris L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Kosaćce występują w stanie dzikim na półkuli północnej i jest ich ponad 200 gatunków. Gatunkiem typowym jest Iris germanica L..

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.