Satelita rozpoznawczy - Polski Serwis Naukowy

Amerykański satelita rozpoznawczy KH-4B Corona z lat 60.

Satelita rozpoznawczy — sztuczny satelita, którego zadaniem jest obserwowanie obiektów na Ziemi oraz przechwytywanie sygnałów z Ziemi, w celach wojskowych lub wywiadowczych. Często obserwacja ta polega na wykonywaniu fotografii o dużej rozdzielczości (do poniżej 1 m), która pozwala na przykład śledzić przemieszczenia wojsk przeciwnika lub uzyskiwać informacje o potencjalnych celach na jego terytorium. Są też satelity zdolne zdobywać informacje przez chmury lub w nocy, wykonując zdjęcia w podczerwieni lub używając radaru.

Impuls elektromagnetyczny (ang. electromagnetic pulse - EMP) w telekomunikacji, fizyce pojęcie oznaczające powstawanie i rozprzestrzenianie się promieniowania elektromagnetycznego o szerokim widmie stosunkowo niskich częstotliwości i bardzo dużym natężeniu.

Rakietowy pocisk balistyczny – pocisk rakietowy, którego najistotniejszymi cechami są lot po parabolicznej krzywej balistycznej z napędem silnikowym jedynie w części trasy oraz wyposażenie w układ naprowadzania. Na etapie wznoszenia, lot odbywa się dzięki napędowi za pomocą jednego bądź więcej silników rakietowych, dalsze zaś etapy lotu odbywają się dzięki wykorzystaniu energii nadanej pociskowi w fazie silnikowej oraz sile grawitacji ziemskiej. Zastosowanie pocisków balistycznych opiera się na przenoszeniu do celu głowicy bojowej o charakterze konwencjonalnym bądź masowego rażenia.

Zadaniem satelitów rozpoznawczych jest dostarczanie danych dotyczących potencjału gospodarczo-militarnego ewentualnego przeciwnika, struktur i wyposażenia oraz dyslokacji jego sił zbrojnych i stopnia przygotowania do obrony kraju. Satelity rozpoznawcze fotografują instalacje wojskowe, kontrolują ruchy wojsk, ostrzegają przed atakami rakietowymi oraz przechwytują łączność.

Podczerwień (promieniowanie podczerwone) (ang. infrared, IR) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi. Oznacza to zakres od 780 nm do 1 mm.

Próbne wybuchy jądrowe przeprowadzane są głównie w celu sprawdzania i udoskonalania broni jądrowej. Od wynalezienia bomby atomowej w 1945 miało miejsce około 2000 próbnych wybuchów jądrowych, głównie przeprowadzonych przez USA i ZSRR. Od 1992 Rosja i USA utrzymują moratorium na zaprzestanie próbnych wybuchów, w związku z czym ich liczba drastycznie spadła.

Obiekty te są często, potocznie, nazywane satelitami szpiegowskimi, co może wprowadzać w błąd, gdyż sugeruje wchodzenie przez ich użytkowników w posiadanie informacji niejawnych. Zgodnie z międzynarodowym prawem kosmicznym w przestrzeni kosmicznej obowiązuje wolność jej wykorzystywania (prócz prób broni jądrowej), a obserwacje optyczne czy radarowe nie mogą być uznane za działanie zbrojne przeciw żadnemu obserwowanemu z kosmosu państwu ani za przeszkodę w wykorzystywaniu przestrzeni kosmicznej przez państwo obserwowane, co uprawniałoby je do podjęcia przeciwdziałań prawnych lub obronnych.

Poppy (satelita) - nazwa serii amerykańskich satelitów wywiadowczych używanych przez Narodowe Biuro Rozpoznania w celu dostarczania informacji uzyskanych w wyniku wywiadu elektronicznego (ang. ELINT - Electronic Intelligence). Łącznie na orbitę wystrzelono 7 obiektów (w latach: 1961, 1962, 1964 1964, 1965, 1967 i w 1971). Wszystkie operacje umieszczenia satelitów na orbicie powiodły się.

Radar – urządzenie służące do wykrywania – za pomocą fal radiowych – obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak: samoloty, śmigłowce, rakiety, statki (również chmury oraz obiekty terenowe), pozwalające na określenie kierunku, odległości a także wielkości obiektu, a w radarach dopplerowskich także, do pomiarów prędkości wykrywanego obiektu.

Rodzaje satelitów rozpoznawczych

Ze względu na przeznaczenie i zamontowane urządzenia, satelity rozpoznawcze dzielone są na:

satelity rozpoznania obrazowego (Imagery Intelligence - IMINT), w tym przede wszystkim fotograficznego (Photographic Intelligence - PHOTINT). Satelity tego rodzaju dokonują zobrazowania optycznego w różnych pasmach widzialności duzych obszarów powierzchni Ziemi, z dużą dokładnością i w stosunkowo krótkim czasie.

satelity rozpoznania sygnałów elektromagnetycznych (Signals Intelligence - SIGINT), w tym COMINT i ELINT (Poppy), dokonujące zbioru i rejestracji sygnałów emitowanych przez urządzenia emitujące energię elektromagnetyczną

satelity rozpoznania sygnaturowego i pomiarowego (Measurement and Signature Intelligence - MASINT), których zadanie polega na zbieraniu danych technicznych, w celu identyfikowania źródeł, nadajników i urządzeń promieniujących różne rodzaje energii

satelity rozpoznania oceanicznego, przekazujące uzyskane dzięki obserwacji mórz i oceanów dane służące m.in. określaniu pozycji okrętów nawodnych i podwodnych przeciwnika

satelity wczesnego wykrywania i ostrzegania, które prowadzą rozpoznanie startów pocisków balistycznych - zwłaszcza międzykontynentalnych (ICBM) - oraz bombowców strategicznych. Innym zadaniem tego rodzaju satelitów, jest wykrywanie przeprowadzanych próbnych eksplozji jądrowych.

Przypisy

↑ Gabriel Nowacki: Rozpoznanie satelitarne USA i Federacji Rosyjskiej. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2002, s. 57-64.
Patrz interwiki.
Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zdjednocznych w sprawie współpracy międzynarodowej w dziedzinie pokojowego wykorzystywania przestrzeni kosmicznej, 20 grudnia 1961, Nowy Jork
Układ o zakazie prób broni nuklearnej w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą, 5 sierpnia 1963, Moskwa
Deklaracja zasad prawnych w dziedzinie działalności Państw w badaniu przestrzeni kosmicznej, 13 grudnia 1962, Nowy Jork

Bibliografia

Gabriel Nowacki: Rozpoznanie satelitarne USA i Federacji Rosyjskiej. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2002.