Saturnin znany także jako Satornil (II w.) – syryjski gnostyk, współczesny Karpokratesa i Bazylidesa. Był prawdopodobnie uczniem Menandra, samarytańskiego heterodoksa chrześcijańskiego z nurtu gnostyckiego, ucznia Szymona Maga. Nauczał w Antiochii. Wiedza o nim pochodzi wyłącznie z dzieła Ireneusza z Lyonu – Przeciw herezjom, I, 22. Od Ireneusza zaczerpnęli: Hipolit Rzymski w dziele Odparcie wszelkich herezji, 7.28; Tertulian w dziele De praescriptione haereticorum, 3; Epifaniusz z Salaminy, w dziele Contra haereses panaria (Apteczka przeciw herezjom), 23; Filaster, biskup Brescii (+397) w dziele O herezjach, 31 i inni.

Nauczanie

Według Saturnina początkiem wszystkich rzeczy jest nieznany nikomu Ojciec. Bóg judaizmu był jednym z aniołów stworzonych przez tego nieznanego Ojca, obok archaniołów, mocy i władz. Podstawowe elementy opisu stworzenia Saturnin przejął od swego mistrza Szymona Maga, ten zaś prawdopodobnie bezpośrednio lub pośrednio z mitologii perskiej. Siedem aniołów stworzonych i inne byty duchowe, zebrawszy się razem, stworzyły świat. A następnie człowieka - na boski obraz, który zstąpił z wysoka. Obraz ten był zbyt duchowy dla tego niskiego świata. Człowiek był początkowo jak robak – pełzał po ziemi. Najwyższa siła zlitowała się nad nim, ponieważ był utworzony na jej obraz, i zesłała boską iskrę, która podniosła go i postawiła na nogi. Przy śmierci człowieka, iskra ta powraca do swojego wyższego świata, podczas gdy pozostałe elementy ulegają zniszczeniu.

Władze panujące w świecie pragnęły zniszczyć Ojca - najwyższą, transcendentną istotę. Bóg judaizmu, czyli według Saturnina jeden ze stworzonych przez Ojca aniołów, uciskał ludzi, którzy mieli boską iskrę w sobie. Dlatego Ojciec posłał zbawiciela, by ich odkupił i zniszczył tego boga.