Schwerer Panzerspähwagen - 8-Rad - Polski Serwis Naukowy

Schwerer Panzerspähwagen (8-Rad) - seria niemieckich 4-osiowych rozpoznawczych samochodów opancerzonych klasy Schwerer Panzerspähwagen: Sd.Kfz. 231 / 232 / 233 /263 (8-Rad), używanych przez Wehrmacht w czasie II wojny światowej. Pojazdy te zastąpiły wcześniejsze 3-osiowe konstrukcje typu Sd.Kfz. 231 (6-Rad) i podobne.

2 cm KwK 30 L/55 (2 cm Kampfwagenkanone 30 L/55), niemieckie działko kalibru 20 mm stanowiące główne uzbrojenie czołgu lekkiego PzKpfw II, używane w czasie hiszpańskiej wojny domowej i II wojny światowej.

Marsa Al-Burajka (arab. مرسى البريقة; Marsa el Brega) - największy port naftowy Libii leżący w jej północno-wschodniej części, nad zatoką Wielka Syrta. Liczy ok. 8 tys. mieszkańców (2002 rok). Jest tutaj największy ośrodek petrochemiczny kraju, zakład skraplania gazu ziemnego. Połączony jest gazociągami i naftociągami z Zaltan i Ar-Rakuba.

Produkcja

W związku z zapotrzebowaniem na pojazdy rozpoznawcze lepiej sprawujące się w warunkach terenowych od Sd.Kfz. 231 (6-Rad), niemieckie Biuro Konstrukcji Samochodowych (WaPrw6) zleciło zakładom Büssing - NAG opracowanie nowej konstrukcji. Założenia konstrukcyjne obejmowały:

Armata była dawniej bronią miotająca pociski za pomocą prochu. Współcześnie terminem tym określa się działo o bliskim płaskiemu torze lotu pocisku, służące do ostrzeliwania celów będących na linii pola widzenia.

Wieża (wieża czołgowa) to element konstrukcji opancerzonych pojazdów bojowych, wystający ponad dach kadłuba, służący do instalowania uzbrojenia pojazdu i ochrony uzbrojenia oraz jego obsługi przed rażeniem odłamkami lub pociskami. Wieża stosowana jest i była powszechnie w konstrukcji czołgów, samochodów pancernych, bojowych wozów piechoty, niektórych dział samobieżnych, wagonów pancernych i innych pojazdów. Z zasady jest obrotowa, dzięki czemu uzbrojenie montowane w wieży posiada kąt ostrzału w poziomie do 360° (rzadko posiada mniejszy kąt ostrzału). Wieżami nazywane są także czasami nieruchome nadbudówki, w których mocowane jest uzbrojenie (zwłaszcza w działach samobieżnych).

zastosowanie ośmiokołowej trakcji, z rozstawem osi 135 - 140 - 135 cm;

skonstruowanie skrętnych i napędzanych wszystkich osi;

zdolność do osiągania prędkości 85 km/h;

dwa stanowiska kierowców (z przodu i z tyłu pojazdu);

opancerzenie chroniące przed pociskami karabinowymi 7,92 mm wystrzelonymi poziomo z odległości 30 m;

uzbrojenie w postaci automatycznego działka kalibru 2 cm i karabinu maszynowego 7,92 mm zainstalowanych na obrotowej wieżyczce.

Po zakończeniu prac projektowych i testach skonstruowane podwozie LV8/G.S.36 otrzymało symbol GS.

Mechanizm różnicowy (przekładnia różnicowa), potocznie dyferencjał (od słowa dyferencja - dawn. różnica) – przekładnia mechaniczna zębata, wynaleziona w starożytnych Chinach, stosowana od czasów Carla Friedricha Benza w układzie napędowym pojazdów.

Wehrmacht – niemieckie siły zbrojne okresu III Rzeszy. Zostały utworzone 16 marca 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu zastępując Reichswehrę. Powstały po wprowadzeniu przez Adolfa Hitlera powszechnej służby wojskowej. W skład Wehrmachtu wchodziły niezależne od siebie i posiadające własne sztaby generalne; wojska lądowe (Heer), lotnictwo (Luftwaffe) i marynarka wojenna (Kriegsmarine).

Produkcję rozpoczęto w zakładach Büssing - NAG pod koniec 1936 lub na początku 1937 roku konstruując 23 pojazdy. W kolejnych latach wyprodukowano następujące ilości: w 1938 - 50 sztuk, 1939 - 53 sztuki, 1940 - 30 sztuk, 1941 - 94 sztuki, 1942 - 154 sztuki oraz 200 sztuk w roku 1943, co dało łączną produkcję 604 sztuk (wraz z wersją Sd.Kfz. 232). W okresie produkcji wprowadzano liczne usprawnienia, jednak zmodyfikowane pojazdy nie otrzymywały odrębnych symboli (Ausf.).

Karabin maszynowy - samoczynna, zespołowa broń palna strzelająca amunicją karabinową o kalibrze do 20 mm. Karabiny maszynowe bardzo często są zasilane taśmą nabojową, gdzie umieszczona jest amunicja.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Konstrukcja

Do budowy Sd.Kfz. 231 (8-Rad) konstruktorzy użyli specjalnie opracowanego podwozia GS, 8-cylindrowego silnika V-8, 6-stopniowej skrzyni biegów (w dwie strony) oraz dyferencjałów dla wszystkich kół.

Wymogi dotyczące opancerzenia spełniono montując niezbyt grube płyty stalowe pod dużymi kątami, przez co pociski miały tendencję do ześlizgiwania się po ich powierzchni. Taka konstrukcja pozwalała zmniejszyć masę opancerzenia w porównaniu do płyt montowanych pionowo. Boki wieżyczki zostały opancerzone blachą o grubości 1,45 cm, przedział napędowy (z tyłu pojazdu) - 1,0 cm. Pozostałe elementy opancerzono blachami o grubościach 0,55 - 0,8 cm.

Radiostacja (łac.) – zestaw urządzeń do nadawania lub odbierania sygnałów radiowych. Składa się z nadajnika lub odbiornika radiowego, anteny, linii kablowych itp. Czasami zalicza się do niej także budynki, w których się znajduje. Uproszczoną wersją radiostacji są radiotelefony.

Schwerer Panzerspähwagen (6-Rad) - seria 6-kołowych opancerzonych pojazdów rozpoznawczych klasy Schwerer Panzerspähwagen, powstałych w latach 30. XX wieku w Niemczech.

Pojazd uzbrojono w działko 20 mm KwK 30 oraz karabin maszynowy 7,92 mm MG 34 zamontowane na obrotowej wieżyczce.

Historia bojowa

Pojazd zaczął zastępować modele 3-osiowe w batalionach rozpoznawczych w 1938 roku. Używany był powszechnie w Wehrmachcie przez cały okres II wojny światowej.

O żywotności jego konstrukcji może świadczyć fakt, że w czasie II Bitwy pod El Alamein (i odwrotu do Marsa el Brega) stracono tylko 4 z 15 jednostek, podczas gdy przetrwało tylko 64 z 283 czołgów niemieckich.

Wersje rozwojowe

Sd.Kfz. 263 Panzerfunkwagen

Sd.Kfz. 232 Schwerer Panzerspähwagen (8-Rad) (Fu) - wersja radiokomunikacyjna, wyposażona w 100 W radiostację Fu 11 SE 100 i antenę ramową zamontowaną na dachu (podobnie jak Sd.Kfz. 232). Wysokość pojazdu wzrosła do 290 cm, a masa do 8,5 ton.

Sd.Kfz. 233 Schwerer Panzerspähwagen 75mm - wersja z krótkolufową armatą 7,5 cm KwK 37 L/24 (podobną zastosowano w czołgu PzKpfw IV) zamiast 2 cm działka. Masa pojazdu wzrosła do 8,58 ton.

Sd.Kfz. 263 Panzerfunkwagen (8-Rad) - rozwinięcie konstrukcyjne wersji radiokomunikacyjnej z dodatkowym miejscem dla 5 członka załogi - radiooperatora i dodatkową radiostacją. Wersja ta posiadała tylko 1 karabin maszynowy MG 34 zamontowany w podwyższonym kadłubie.

Bibliografia

Thomas L. Jentz, 1996, Schwerer Panzerspähwagen (Sd.Kfz.231) 8-Rad, Darlington, Maryland 21034, Darlington Productions, Inc., (broszura).

Bryan Perrett, 1999, German Armoured Cars and Reconnaissance Half-Tracks 1939-45, Oxford, Osprey Publishing Ltd, ISBN 1-85532-849-6.

Linki zewnętrzne

Panzerspähwagen (niem.)