Scottish Premier League - Polski Serwis Naukowy

Scottish Premier League (SPL, obecnie Clydesdale Bank Premier League od nazwy sponsora rozgrywek) jest najwyższą, profesjonalną ligą piłkarską w Szkocji.

Średnia osób oglądająca mecze najwyższej klasy rozgrywkowej w Europie jest najwyższa w Szkocji. Scottish Premier League zajmuje obecnie 13 pozycję w rankingu UEFA, według którego przydzielane są miejsca w europejskich pucharach (Liga Mistrzów i Liga Europy). W sumie 18 klubów konkurowało w SPL od jego inauguracji w sezonie 1998/99, ale tylko dwa z nich zdobyły tytuł mistrza: Celtic (sześć) i Rangers (siedem).

Craig Levein (ur. 22 października 1964 roku, Dunfermline, Szkocja) – szkocki piłkarz występujący na pozycji obrońcy, a następnie trener piłkarski. Mierzy 185 centymetrów wzrostu.
Old Firm (sc. Auld Firm) - popularna nazwa piłkarskich derbów Glasgow, rozgrywanych pomiędzy Celtic F.C. a Rangers F.C. Dotychczas rozegrano 388 spotkań, z których Rangersi wygrali 155, Celtic tryumfował 140 razy, a w 94 przypadkach był remis (stan na 4 maja 2010). Oba kluby zmonopolizowały rozgrywki szkockiej ekstraklasy, zdobywając łącznie do 2010 roku 67 puchary Szkocji i 95 tytuły mistrzowskie na 111 możliwych; od stosunkowo długiego czasu trwają spekulacje, czy nie powinny zatem zostać włączone w obręb angielskiej Premiership, która w zgodnej opinii prezentuje wyższy poziom piłkarski. Terminu Old Firm używano początkowo w ironicznym znaczeniu, podkreślając monotonię szkockiej ligi. Derby odbywają się 4 razy w roku i są najważniejszym wydarzeniem piłkarskim w kraju.

Uczestnicy w sezonie 2011/12

Lokalizacja klubów grających w I lidze szkockiej 2011-12

Lista klubów, które będą uczestniczyć w rozgrywkach SPL w sezonie 2010/11.

Przed 1998/99

Zanim powstała SPL istniała Scottish Football League (SFL) podzielona na dwie ligi między którymi na koniec sezonu dochodziło do wymiany (awans-degradacja). Od połowy lat 70. SFL wydzieliła trzy klasy rozgrywkowe: Scottish Football League Premier Division - Premier Division (dawniej Division One), Scottish Football League First Division - First Division (dawniej Division Two) oraz nowo dodana Scottish Football League Second Division - Second Division. System ten wszedł w życie w sezonie 1975/76. Taki podział funkcjonował aż do sezonu 1994/95, kedy to wprowadzono nową klasę rozgrywkową: Scottish Football League Third Division - Third Division. Wszystkie cztery poziomy rozgrywek obejmowały po 10 klubów.

Scottish Football League to organizator piłkarskich rozgrywek ligowych w Szkocji, obejmujący Scottish First Division, Scottish Second Division oraz Scottish Third Division.
Zienit Sankt Petersburg (ros. Футбольный клуб "Зенит" Санкт-Петербург, Futbolnyj Kłub "Zienit" Sankt-Pietierburg) – rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Sankt Petersburgu, występujący w sezonie 2009 w Rosyjskiej Premier Lidze, w sezonie 2007/2008 zespół wygrał Puchar UEFA. Właścicielem klubu jest rosyjski gigant gazowy Gazprom. Po mistrzostwach świata 2006 szkoleniowcem Zenitu został Holender Dick Advocaat.

Początki SPL

W dniu 8 września 1997 Premier Division postanowiła oddzielić się od SFL, biorąc przykład z podobnego podziału w Anglii w sezonie 1992/93. Decyzja ta została napędzana przez chęć generowania jak największych dochodów w przez czołowe kluby w Szkocji. Początkowo pieniądze sponsora zostały podzielone proporcjonalnie między wszystkie kluby zrzeszone we wszystkich 4 dywizjach, jednak po powstaniu Scottish Premier League, równy podział przestał obowiązywać.

Aberdeen Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Aberdeen w Szkocji, obecnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomki klubu to "The Dons" i "The Sheep" (owce), a główną barwą - czerwony. Aberdeen gra mecze na Pittodrie Stadium, posiadającym 22 199 krzesełek. Największe sukcesy klub odnosił pod wodzą Sir Alexa Fergusona w latach 80. ubiegłego stulecia.
Reprezentacja Irlandii w piłce nożnej mężczyzn – zespół piłkarski, biorący udział w imieniu Irlandii w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo irlandzkie. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Irlandzki Związek Piłki Nożnej (FAI).

Pierwotnie SPL zawierała 10 klubów, ale od sezonu 2000/01 rozszerzono ją do 12. Wzrost z 10 do 12 klubów był częścią umowy zawartej z SFL w celu otrzymania zgody na podział. Od tego czasu SPL niezmiennie funkcjonuje w takim samym układzie.

Awanse i spadki

W 2003 r. zasady promocji do SPL wywołały sporo kontrowersji, gdy po zakończeniu sezonu członkowie najwyższej klasy rozgrywkowej głosowali przeciw przyjęciu zwycięzcy Scottish First Division 2002/03 - Falkirk z powodu zbyt małego stadionu (wymagane było 10 000 miejsc, Falkirk miał niespełna 6 000), mimo iż ci mieli zgodę Airdrie United na rozgrywanie domowych meczów na ich stadionie spełniającym kryteria. Ostatecznie w lidze pozostał Motherwell

FC Porto (pełna nazwa Futebol Clube do Porto czyt. futyboł klubiy du portu) – portugalski klub sportowy, grający obecnie w Portugalskiej Superlidze i mający siedzibę w Porto. Założony 28 września 1893 roku, a od 1934 roku nieprzerwanie od powstania ligi występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej w Portugalii. Swoje domowe mecze rozgrywa na Estádio do Dragão czyt. esztadiu du dragą (Stadion Smoka), który może pomieścić niespełna 51 tysięcy widzów. Zespół Porto należy do najbardziej utytułowanych w Portugalii. Dwadzieścia cztery razy wywalczył Mistrzostwo Portugalii oraz dziewiętnaście razy zdobywał Puchar Portugalii. Osiągał także sukcesy w europejskich i światowych pucharach. Choć był do 1987 jedynym klubem z potugalskiej "wielkiej trójki" (SLB,SCP,FCP), bez trofeum międzynarodowego. W 1984 "Smoki" grają pierwszy mecz finałowy o puchar europejski. Mecz ten Porto przegrało, ale pokazało klubowe ambicje. Tym meczem był finał Pucharu Zdobywców Pucharów, Porto - Juventus z Bońkiem. Z czasem jednak Dragões (czyt. dragoesz) wygrali wszystko co było do wygrania. Stając się jedynym portugalskim klubem ze wszystkimi europejskimi i ogólnoświatowymi trofeami! Porto wygrało PEMK/Ligę Mistrzów w 1987 i 2004 roku, zdobyło Puchar UEFA w 2003 jako jedyny portugalski klub, dwukrotnie Puchar Interkontynentalny w piłce nożnej 1987 ,2004 jako jedyny zespół w państwie, Superpuchar UEFA zdobyty w 1987 Porto ma także jako jedyny w kraju. Od 3.6.2010 trenerem drużyny jest André Villas-Boas, natomiast rolę kapitana pełni Bruno Alves. W tabeli wszech czasów ligi portugalskiej Porto zajmuje 2 miejsce za Benfiką. Jednak Porto jest najbardziej utytułowanym klubem pucharowym UEFA i FIFA w Portugalii. I jednym z nielicznych na świecie, którzy zdobyli Puchar Europy, Superpuchar UEFA, Puchar Interkontynentalny w jednym sezonie.
St. Johnstone Football Club - szkocki klub piłkarski z siedzibą w Perth, grający obecnie w Scottish First Division. W sezonie 2008/09 drużyna ta wywalczyła sobie awans do SPL-najwyższej klasy rozgrywkowej w Szkocji. W lidze tej przyjdzie im sie mierzyć z takimi ekipami, jak Glasgow Celtic, czy Rangers.

Ta sama sytuacja miała miejsce w 2004 r., ale po kilku głosowaniach i dyskusji, w tym groźbach sądowych, Inverness Caledonian Thistle został ostatecznie dopuszczony do gry w SPL pod warunkiem, że beniaminek będzie rozgrywał domowe spotkania na obiekcie Aberdeen - Pittodrie, oddalonemu od Inverness o ponad 160 km.

W 2005 r. kryterium wejścia do SPL została obniżona do 6 000, pozwalając tym samym, aby Inverness Caledonian Thistle mógł wrócić na swój stadion w sezonie 2005/06.

Falkirk Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Falkirk w Szkocji, aktualnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomek klubu to "The Bairns", a główna barwa - niebieski. Falkirk gra mecze na Falkirk Stadium, posiadającym 8 000 krzesełek. Co sezon Falkirk walczy o utrzymanie w lidze, a rozgrywki 2009/10 były dla nich bardzo udane - klub awansował do półfinału Pucharu Ligi Szkockiej i finału Pucharu Szkocji. The Bairns w obu meczach przegrali z Rangers, ale w kolejnym sezonie, po raz pierwszy w historii, reprezentowali Szkocję w Lidze Europejskiej, gdzie musieli uznać wyższość FC Vaduz.
Scottish Football Association - zwany krócej SFA lub The Scottish FA jest ogólnokrajowym związkiem piłkarskim, działającym na terenie Szkocji, posiadający osobowość prawną i będący jedynym prawnym reprezentantem szkockiej piłki nożnej, zarówno mężczyzn i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych, w kraju i za granicą.

Sponsorzy

Od marca 1999 sponsorem rozgrywek był Bank of Scotland. Umowa wygasła wraz z zakończeniem sezonu 2006/07. Nowym sponsorem został Clydesdale Bank. Czteroletnia umowa warta 8 milionów funtów weszła w życie w lipcu 2007.

Format rozgrywek

Rozgrywki

Obecnie w Scottish Premier League gra 12 klubów. Zespoły otrzymują trzy punkty za zwycięstwo i jeden punkt za remis. Nie przyznawane są punkty za porażkę. O klasyfikacji w tabeli decyduje całkowita liczba punktów, różnica bramkowa i bramki strzelone. Na koniec każdego sezonu klub z największą liczba punktów zostaje koronowany na mistrza. Jeśli liczba punktów jest równa, liczy się bilans bramkowy i gole strzelone.

Inverness Caledonian Thistle Football Club – szkocki klub piłkarski z miasta Inverness założony w 1994 roku. Obecnie występuje w rozgrywkach Scottish First Division.
Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki piłkarskie, utworzone z inicjatywy UEFA w 1992, jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Krajowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu 1992/1993 w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych). Są to najbardziej prestiżowe klubowe zmagania piłkarskie w Europie.

W czasie sezonu, który zwykle trwa od sierpnia do maja, każdy klub gra z pozostałymi trzy razy - raz albo dwa razy u siebie i na wyjeździe lub odwrotnie. Po tej fazie rozgrywek, w której wszystkie kluby rozegrają 33 mecze, ligę dzieli się na "Grupę Mistrzowską" i "Grupę Spadkową", z których każda liczy po 6 zespołów, przynależność do danej grupy determinuje pozycja w tabeli po 33 kolejkach, odpowiednio - drużyny z miejsc 1-6 i 7-12. Następnie każdy klub gra z każdym ze swojej grupy - 5 meczów, razem 38 spotkań w sezonie. Drużyny z "Grupy Spadkowej" nie mogą ukończyć sezonu na miejscu wyższym niż 7., nawet jeśli zdobyły więcej punktów. Taka sytuacja miała miejsce w sezonie 2005/06, kiedy to Inverness CT (7. lokata) zdobył więcej punktów od będącego na 4. pozycji Hibernianu.

Celtic Football Club – profesjonalny klub piłkarski z siedzibą w Glasgow, w Wielkiej Brytanii, założony w 1888 roku. 42-krotny Mistrz Szkocji, 34-krotny zdobywca Pucharu Szkocji, 14-krotny zdobywca Pucharu Ligi Szkockiej oraz triumfator Pucharu Europy w 1967. Jest jednym z najstarszych klubów piłkarskich w Szkocji i na świecie.
Henrik Larsson MBE (ur. 20 września 1971 w Helsingborgu) – były szwedzki piłkarz, grający na pozycji napastnika, a obecnie trener szwedzkiego drugoligowca Landskrona BoIS.

Na początku każdego sezonu w szkockiej ekstraklasie "przewiduje" się prawdopodobne miejsca danego klubu, w celu opracowania idealnego terminarza rozgrywek, zapewniającego grę wszystkich klubów z innymi dwa razy u siebie i dwa razy na wyjeździe. Rozstawienie klubów jest oparte na wynikach z poprzednich lat. Jednakże jeżeli klub zakończy pierwszą fazę w innej grupie, niż przewidywano, jest możliwość, że dany zespół rozegra więcej meczów na wyjeździe, niż w domu lub na odwrót. Aby uniknąć sytuacji, w której nie wszystkie zespoły rozegrały po 19 domowych i wyjazdowych meczów, terminarz ostatnich 5 kolejek ustala się w taki sposób, że kluby mogą rozegrać w sezonie 3 mecze na jednym boisku i 1 mecz na drugim, zamiast równo - po 2.

Sunderland Association Football Club (wymowa: /ˈsʊndərlənd/) - angielski klub piłkarski z siedzibą w Sunderlandzie, założony w 1879 roku. Sunderland AFC to sześciokrotny mistrz Anglii i wieloletni angielski pierwszoligowiec, który w sezonie 2009/10 występuje w Premier League.
Premier League (nazywana także Barclays Premier League od nazwy sponsora) – zawodowa liga piłkarska znajdująca się na najwyższym szczeblu rozgrywek piłkarskich w Anglii. Gra w niej 20 klubów. W lidze tej obowiązuje reguła awansu i spadku. Premier League jest korporacją, której 20 zespołów w niej grających są akcjonariuszami. Sezon rozgrywek rozpoczyna się w sierpniu, a kończy się w maju. Każdy klub rozgrywa 38 meczów w tym czasie ze wszystkich 380 spotkań ligowych. Premier League jest sponsorowana przez Barclays Bank i z tego powodu jest oficjalnie nazywana Barclays Premier League.

Po zakończeniu sezonu ostatni, 12 zespół SPL zostaje przesunięty do S.F.L. First Division, a jego miejsce zajmuje zwycięzca tejże ligi, pod warunkiem że spełnia określone kryteria dotyczące stadionu.

Europejskie kwalifikacje

Scottish Premier League jest obecnie sklasyfikowana na 13. miejscu rankingu UEFA, co oznacza, że dwa kluby kwalifikują się do rozgrywek Ligi Mistrzów (zwycięzca w 3. rundzie kwalifikacji dla mistrzów, wicemistrz także w 3. rundzie eliminacyjnej, ale dla "nie-mistrzów"), a dwa do Ligi Europejskiej (drużyny z miejsc 3-4). Zwycięzca Pucharu Szkocji również uzyskuje kwalifikację do Ligi Europejskiej.

Celtic Football Club – profesjonalny klub piłkarski z siedzibą w Glasgow, w Wielkiej Brytanii, założony w 1888 roku. 42-krotny Mistrz Szkocji, 34-krotny zdobywca Pucharu Szkocji, 14-krotny zdobywca Pucharu Ligi Szkockiej oraz triumfator Pucharu Europy w 1967. Jest jednym z najstarszych klubów piłkarskich w Szkocji i na świecie.
Hibernian Football Club – zawodowy klub piłkarski z siedzibą w Leith, w Edynburgu, w Szkocji, w Wielkiej Brytanii. Założony został w 1875 przez irlandzkich imigrantów. Tożsamość irlandzka została później zbagatelizowana, ale nadal jest widoczna w nazwie i herbie. Półfinalista Pucharu Europy oraz Pucharu Miast Targowych. Hibernia to łacińska nazwa Irlandii.

Jeżeli zdobywca Pucharu Szkocji ma już zapewniony start w europejskich pucharach, miejsce zajmuje finalista pucharu, lub jeśli ten także ma już pewne miejsce w Europie - drużyna z 5. miejsca. Kluby mają też szansę zakwalifikować się do Ligi Europejskiej za pośrednictwem rankingu UEFA Fair Play.

Tak dobra pozycja Szkocji w rankingu to zasługa głównie drużyn z Glasgow, które dochodziły do finału Pucharu UEFA. W sezonie 2002/03 Celtic przegrał w Sevilli z FC Porto 2:3, a 5 lat później Rangers ulegli w Manchesterze Zenitowi St. Petersburg 0:2. Równie ważne były awanse tych samych zespołów do fazy pucharowej Ligi Mistrzów - Rangers (jako pierwszy szkocki klub) w sezonie 2005/06 i Celtic w dwóch kolejnych sezonach.

Aiden McGeady (ur. 4 kwietnia 1986 roku w Glasgow) – irlandzki piłkarz występujący na pozycji bocznego lub ofensywnego pomocnika. Obecnie gra w Celticu F.C.
Tottenham Hotspur Football Club (wymowa: /tɒtnəmˈhɒtspɜr/) – angielski klub piłkarski założony w 1882 roku jako Hotspur F.C. dwukrotny mistrz Anglii, ośmiokrotny zdobywca Pucharu Anglii, zwycięzca Pucharu Zdobywców Pucharów oraz dwukrotny triumfator rozgrywek o Puchar UEFA.

Krytyka

Format ligi

Początkowo nie było słychać żadnych głosów krytyki w odniesieniu do obecnego formatu SPL. Jednak w kwietniu 2007 r. obecny trener Dundee United, Craig Levein ostro skrytykował podział ligi na grupy, twierdząc, że powoduje to utratę dochodów dla klubów. Również menedżer Rangers - Walter Smith uznał format ligi za niesprawiedliwy i wezwał do stworzenia 18-zespołowej klasy rozgrywkowej, w której rozgrywano by 34 mecze. Władze SPL broniły format rozgrywek i jednocześnie oddaliły możliwość poszerzenia ligi ze względu na brak wystarczająco silnych klubów w SFL.

Ibrox Stadium, dawniej Ibrox Park - stadion piłkarski w Glasgow, Szkocja. Na tym mogącym pomieścić 51 082 widzów obiekcie, swoje mecze rozgrywa klub Rangers F.C..
Old Firm (sc. Auld Firm) - popularna nazwa piłkarskich derbów Glasgow, rozgrywanych pomiędzy Celtic F.C. a Rangers F.C. Dotychczas rozegrano 388 spotkań, z których Rangersi wygrali 155, Celtic tryumfował 140 razy, a w 94 przypadkach był remis (stan na 4 maja 2010). Oba kluby zmonopolizowały rozgrywki szkockiej ekstraklasy, zdobywając łącznie do 2010 roku 67 puchary Szkocji i 95 tytuły mistrzowskie na 111 możliwych; od stosunkowo długiego czasu trwają spekulacje, czy nie powinny zatem zostać włączone w obręb angielskiej Premiership, która w zgodnej opinii prezentuje wyższy poziom piłkarski. Terminu Old Firm używano początkowo w ironicznym znaczeniu, podkreślając monotonię szkockiej ligi. Derby odbywają się 4 razy w roku i są najważniejszym wydarzeniem piłkarskim w kraju.

W marcu 2008 menedżer Kilmarnock, Jim Jefferies wezwał do reorganizacji ligi, argumentując faktem, iż granie czterech meczów z jednym przeciwnikiem w sezonie jest zbyt częste.

Jednakże wszystkie alternatywne możliwości są trudne do opracowania. W lidze 14-zespołowej, grając każdy z każdym trzy razy, format pasuje do schematu (wzrost z 38 gier na 39), ale może być niesprawiedliwy, jak na przykład w meczu derbowym Hibernian - Hearts jedna z drużyn będzie grać dwa razy na własnym boisku i tylko raz na wyjeździe.

Entertainment and Sports Programming Network (krócej ESPN) – amerykańska całodobowa stacja telewizyjna poświęcona tematyce sportowej. Stacja powstała 7 września 1979 roku. Posiada prawa transmisji w USA do licznych imprez sportowych w piłce nożnej (mistrzostwa świata w piłce nożnej, Liga Mistrzów UEFA i MLS), footballu amerykańskim (NFL, Arena Football League oraz lig uniwersyteckich), koszykówce (NBA, WNBA oraz lig uniwersyteckich), baseballu (MLB), wyścigach samochodowych (IRL, NASCAR, NHRA), golfie, a także licznych innych dyscyplinach sportowych, takich jak kręgle, bilard, lacrosse czy sporty ekstremalne.
Dundee Football Club – szkocki klub piłkarski założony w 1893 roku. Barwy granatowo-białe. Drużyna rozgrywa swoje mecze na Dens Park - stadionie, który wraz z obiektem ich największego rywala - Dundee United, są prawdopodobnie najbliżej siebie położonymi stadionami piłkarskimi na świecie.W latach 1996-1999 piłkarzem tego klubu i zarazem jedną z jego największych gwiazd był Dariusz Adamczuk, srebrny medalista olimpijski z Barcelony.

W lidze 16-zespołowej, gra z każdym przeciwnikiem dwukrotnie spowodowałaby obniżenie z 38 do 30 meczów. Przez to wiele meczów na szczycie zostałoby zastąpione przez spotkania jednostronne - większych klubów z mniejszymi. W rezultacie, dla czołowych klubów oznaczałoby to straty finansowe.

Liga z 18 drużynami (34 mecze) lub 20 (38, jak obecnie) spowodowałaby jeszcze większy spadek poziomu i prestiżu rozgrywek, a także widzów na trybunach i finansach.

UEFA (ang. Union of European Football Associations), Unia Europejskich Związków Piłkarskich – organizacja założona 15 czerwca 1954 r. w Bazylei zrzeszająca związki piłkarskie Europy. UEFA jest organizatorem europejskich pucharów (Liga Mistrzów UEFA, Liga Europejska, Superpuchar Europy UEFA) oraz organizuje Mistrzostwa Europy. Obecnie siedziba organizacji znajduje się w mieście Nyon w Szwajcarii. Organizacja zrzesza obecnie 53 federacje narodowe (w tym polski PZPN).
Dundee United Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Dundee w Szkocji, aktualnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomki klubu to "The Terrors" (terroryści), "The Tangerines" (mandarynki) i "The Arabs" (Arabowie), a główną barwą - pomarańczowy. Dundee United gra mecze na Tannadice Park, posiadającym 14 209 krzesełek. Największe sukcesy klub odnosił pod wodzą Jima McLeana w latach 80. ubiegłego stulecia, kiedy z powodzeniem walczył o Mistrzostwo Szkocji i grał w finale Pucharu UEFA

Dominacja Old Firm

Podczas Old Firm Derby

Jednym z głównych obszarów krytyki w SPL jest dominacja dwóch klubów z Glasgow (Old Firm) - Rangers i Celticu. Tylko w sezonie 2005-06 obie drużyny nie zajęły dwóch pierwszych miejsc w tabeli, kiedy to Hearts zostali wicemistrzem rozdzielając Celtic i Rangers. Chociaż jest to podobna sytuacja do innych lig europejskich, problem ten istnieje prawie od początku szkockiej piłki nożnej. Oba kluby są pod każdym względem znacznie wyżej od pozostałych 10 klubów, w wyniku czego Old Firm mają największe przychody, a więc najwięcej pieniędzy na zawodników. Zespoły z Glasgow otrzymują również znaczące kwoty z regularnego uczestnictwa w europejskich pucharach.

Liga Europy UEFA ( – międzynarodowe klubowe rozgrywki piłkarskie, organizowane przez Europejską Federację Piłkarską, w których biorą udział zespoły zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Utworzone zostały w 2009 roku jako kontynuacja Pucharu UEFA (1971 – 2009).
FIFA (fr. Fédération Internationale de Football Association, Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej) – międzynarodowa organizacja pozarządowa zrzeszająca 219 narodowych federacji piłki nożnej. FIFA organizuje światowe rozgrywki piłkarskie (turnieje olimpijskie, mistrzostwa świata kobiet i mężczyzn oraz grup młodzieżowych itp.) oraz ustala przepisy gry w piłkę nożną. FIFA jest nadrzędną organizacją wobec federacji regionalnych:

Jednakże pomimo tego, że otrzymują więcej środków finansowych niż inne szkockie kluby, Old Firm nadal mają trudności w konkurowaniu z dużymi klubami z innych lig w zakresie opłat i transferów, ze względu na niskie dochody od telewizji. Dlatego w ostatnich latach powtarza się perspektywa dołączenia Starych Firm do Premiership lub Ligi Atlantyckiej, która miałaby zrzeszać kluby z lig holenderskiej, portugalskiej, belgijskiej, norweskiej, szwedzkiej i duńskiej. Podczas, gdy większość uważa, że odłączenie Old Firm od SPL byłoby szkodliwe dla szkockiego futbolu, niektórzy, jak Craig Levein, twierdzą, że byłoby to korzystne, ze względu na większą rywalizację w SPL. Mimo wszystko, zarówno FIFA, jaki i UEFA jednogłośnie wykluczyły możliwość przeniesienia Rangers i Celticu do innych lig.

Chelsea Football Club (wymowa: /ˈtʃɛlsiː/) – angielski klub piłkarski mający swoją siedzibę w zachodnim Londynie, w dzielnicy Hammersmith and Fulham. Został założony w 1905 roku, obecnie gra w Premier League i większość sezonów spędził w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii. Chelsea była czterokrotnie mistrzem Anglii, sześć razy wygrała Puchar Anglii, cztery Puchar Ligi Angielskiej i dwukrotnie triumfowała w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów.
Pittodrie Stadium w szkockim mieście Aberdeen został oficjalnie otwarty w 1889 roku, a w roku 1903 stał się siedzibą klubu Aberdeen FC. Początkowo stadion był nazywany Pittodrie Park, a w 1960 roku został przemianowany na Pittodrie Stadium, która to nazwa funkcjonuje do dziś.

Zimowa przerwa

Kolejną kontrowersyjną kwestią w SPL była decyzja o zlikwidowaniu przerwy zimowej po sezonie 2000/01, co zmusza kluby do gry w przez cały styczeń i często powoduje przekładanie meczów i uszkodzenie boisk z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych, jak również powoduje zmeczęnie wśród zawodników. Były menedżer Celticu - Martin O'Neill, a także Walter Smith zdecydowanie są za przywróceniem przerwy w rozgrywkach.

Irlandzka Armia Republikańska (IRA; ang. Irish Republican Army; irl. Óglaigh na hÉireann, czyli Irlandzcy Ochotnicy) – organizacja zbrojna walcząca początkowo o niepodległość Irlandii, a od 1921 roku o przyłączenie Irlandii Północnej do Republiki Irlandii.
Livingston Football Club – szkocki klub piłkarski mający swoją siedzibę w Livingston, założony w 1995 roku, występujący obecnie w Scottish Second Division. Drużyna rozgrywa swoje spotkania na Almondvale Stadium mogącym pomieścić 10 122 kibiców.

Jednakże SPL konsekwentnie podkreśla, że przerwa zimowa nie złagodzi problemów pogodowych. Odwołane mecze mają miejsce w każdym miejscu w Szkocji od listopada do kwietnia i miesięczna przerwa spowodowałaby tylko większe natężenie meczów w sezonie, co powodowałoby granie wielu meczów w środku tygodnia, czego konsekwencją byłoby mniejsze zapełnienie trybun.

Gretna Football Club – szkocki klub piłkarski z miejscowości Gretna, działający w latach 1946-2008. Do sezonu 2001/2002 grał w niższych ligach angielskich, a największym sukcesem był awans do 1 rundy Pucharu Anglii w sezonach 1991/92 i 1993/94. W czerwcu 2002 r. uzyskano zgodę na przystąpienie do Scottish Football League. W sezonie 2004/05 klub wygrał Scottish Third Division, bijąc rekordy zdobytych punktów i goli. W następnym sezonie klub zwyciężył w Scottish Second Division, a także odniósł największy sukces w historii, awansując do finału Pucharu Szkocji, gdzie uległ drużynie Heart of Midlothian w rzutach karnych 2-4 (po dogrywce 1-1). Jako finalista Pucharu Szkocji, klub zadebiutował w Pucharze UEFA ulegając irlandzkiemu Derry City F.C. 1-5 u siebie i remisując 2-2 na wyjeździe. W sezonie 2006/2007 klub awansował do Scottish Premier League zajmując pierwsze miejsce w Scottish Football League First Division. Z powodu nieudanego występu w lidze szkockiej w sezonie 2007/2008 klub rozpoczął procedurę upadłościową, za którą klub został ukarany przez władze ligi punktami ujemnymi. Gretna F.C. została zlikwidowana 3 czerwca 2008.
Prawo poboru (PP) - na rynku kapitałowym - to zasada umożliwiająca co najmniej zachowanie przez dotychczasowych akcjonariuszy proporcjonalnego udziału w kapitale akcyjnym danej spółki akcyjnej po nowej emisji jej akcji. Według tej reguły objęcie przez akcjonariuszy odpowiedniej ilości nowych akcji zależy ściśle od już posiadanego ich stanu ilościowego, i odbywa się w terminie specjalnie wyznaczonym im przez spółkę. Akcjonariusze niezainteresowani nowo emitowanymi walorami tej spółki mogą zbywać swoje prawa poboru osobom trzecim - gotowym wejść w skład jej akcjonariatu albo też chcącym powiększyć swój w nim udział. Czynności te, w przypadku dostępności akcji tejże spółki w obrocie publicznym, zachodzą za pośrednictwem giełdy, tzn. prawa poboru są w określonym czasie notowane na cedule giełdowej, z ceną wyjściową uzależnioną od liczby i rynkowej wartości akcji wszystkich emisji przeprowadzonych przez tę spółkę. W sytuacjach szczególnych (np. akceptowane wejście inwestora strategicznego do akcjonariatu danej spółki akcyjnej), możliwe jest wyłączenie się dotychczasowych akcjonariuszy z prawa poboru przy nowej emisji akcji, wskutek podjęcia podczas walnego zgromadzenia akcjonariuszy stosownej uchwały (większością min. 80% procent głosów za).

Kibice

Mimo ogólnie dobrego zachowania kibiców, w ostatnim czasie pojawiły się problemy. Na przykład rasistowskie okrzyki skierowane do Jamesa McCarthy'ego z Hamilton Academical, czy Aidena McGeady'ego spowodowane wyborem drużyn narodowych, w których występują (Irlandia). Dziennikarz The Herald, Doug Gillon, sugeruje, że chodzi o "sekciarską nietolerancję, która dzieli szkockie społeczeństwo i jest zakorzeniona w anty-irlandzkim rasizmie".

Bank of Scotland plc - bank handlowy i clearingowy z siedzibą w Edynburgu w Szkocji. Jest obecnie najstarszym ciągle działającym bankiem na terenie obecnej Wielkiej Brytanii i jedyną komercyjną instytucją założoną przez Parlament Szkocji nadal działającą. Pierwszy bank w Europie, który rozpoczął emisję papierowych banknotów. Nadal emituje funty szkockie.
Heart of Midlothian Football Club – szkocki zawodowy klub piłkarski z siedzibą w Edynburgu, założony w 1874. Czterokrotny mistrz Szkocji, czterokrotny zdobywca Pucharu Ligi, sześciokrotny zdobywca Pucharu Szkocji oraz ćwierćfinalista Pucharu UEFA. Lokalny rywal Hibernian F.C.. Zespół posiada rozbudowaną sieć fanklubów.

Także szeroko opisywane jest śpiewanie przez kibiców Rangers, chociażby na meczach Old Firm Derby, piosenki "Famine Song", która dotyczy klęski głodu w Irlandii w XIX wieku. Najwięcej emocji wzbudza wers "Głód się skończył, dlaczego nie wróciliście do domu?", wyrażąjący olbrzymią niechęć do Irlandczyków.

Innym przejawem nieodpowiedniego zachowania kibiców w Szkocji jest publiczne popieranie terrorystycznej organizacji IRA (Irish Republican Army) przez kibiców Celticu.

Clydesdale Bank PLC - bank w Wielkiej Brytanii, część grupy National Australia Bank Group. Choć jest trzecim największym bankiem clearingowym utrzymuje sieć oddziałów w Londynie i północnej Anglii. W 2001 wchłonął Yorkshire Bank.
Scottish First Division (znana też jako Scottish Division One) – druga piłkarska klasa ligowa w szkockim systemie, a zarazem pierwsza w Scottish Football League. W latach 1890-1975 była to najwyższa klasa rozgrywkowa piłki nożnej w Szkocji.

Zawodnicy

Kluby Scottish Premier League mają niemal całkowitą swobodę przy podpisywaniu kontraktów z zawodnikami. Nie ma limitów indywidualnego wynagrodzenia, wielkości składu, ograniczeń wiekowych, czy narodowości. Bez problemów można zakontraktować piłkarza z Unii Europejskiej, a gracze spoza UE są w stanie uzyskać brytyjskie pozwolenie na pracę.

Dunfermline Athletic Football Club – szkocki klub piłkarski założony w 1885 roku. Drużyna gra na stadionie East End Park. W sezonie 2005/06 w barwach Dunfermline występował polski napastnik Bartosz Tarachulski.

Jedynym ograniczeniem jest "Zasada Under-21". Ta zasada stanowi, że każdy klub musi mieć minimum 3 zawodników w wieku poniżej 21 lat w swojej meczowej osiemnastce. Opinie na temat tego przepiosu są podzielone. Walter Smith, Gus McPherson i Jim Jefferies wyrazili do niego dezaprobatę. Z kolei były menedżer Hibernian, John Collins stwierdził, że jest to bardzo korzystne dla szkockiego futbolu.

Transferowe rekordy

Najwyższa zapłacona kwota : Tore André Flo z Chelsea do Rangers - £ 12m, 23 listopada 2000

Najwyższa otrzymana kwota:

Craig Gordon, z Hearts do Sunderlandu - £ 9m, 8 sierpnia 2007 Alan Hutton, z Rangers do Tottenhamu Hotspur - £ 9m, 30 stycznia 2008

Najwyższa kwota transferu między dwoma klubami SPL: Scott Brown, z Hibernianu do Celticu - £ 4.4m, 1 czerwca 2007

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)