Scypion Afrykański Młodszy - Polski Serwis Naukowy

Publiusz Korneliusz Scypion Emilian Afrykański Młodszy, Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus Minor (185 p.n.e. - 129 p.n.e.), rzymski wódz z okresu III wojny punickiej.

Był drugim synem Lucjusza Emiliusza Paulusa, który był zwycięskim wodzem spod Pydny (168 p.n.e.), i jego pierwszej żony Papirii. Został adoptowany przez syna Scypiona Afrykańskiego Starszego. Już jako siedemnastolatek walczył u boku swojego ojca w bitwie pod Pydną. Potem w roku 151 p.n.e. jako trybun wojskowy walczył w Hiszpanii. Po wypowiedzeniu wojny przez Rzym walczył w Afryce z Kartagińczykami. Zasłużył się tam jako konsul w 147 roku p.n.e. Zdobyciem i zburzeniem Kartaginy w 146 p.n.e. zakończył trzecią wojnę punicką, zyskał przydomek Africanus. Po powrocie do Rzymu celebrował swój triumf.

Appian z Aleksandrii (ur. ok. 95 - zm. ok.165 r.; łac. Appianus Alexandrinus, gr. Ἀππιανὸς ὁ Ἀλεξανδρεύς Appianos ho Aleksandreus), historyk rzymski żyjący w II w. Z pochodzenia Grek, urodzony w egipskiej Aleksandrii.

Triumf (z łac. triumphus) – w antycznym Rzymie najwyższe wyróżnienie jakie otrzymywał wódz za swe zwycięstwa na polu walki. Początkowo miał charakter religijny, związany z oczyszczeniem żołnierzy biorących udział w walce. Z czasem ewoluował w kierunku okazałego widowiska mającego na celu uczczenie zwycięskiego wodza i jego żołnierzy. Rozróżniano dwa rodzaje triumfów: triumphus curulis (tzw. wielki triumf), podczas którego triumfator jechał na rydwanie i ovatio, gdy wódz jechał konno.

Potem kontynuował karierę publiczną stając się w roku 142 p.n.e. cenzorem, a 134 konsulem i dowódcą w Hiszpanii. W roku 133 p.n.e. udał się do Hiszpanii, gdzie po długotrwałym oblężeniu zdobył Numancję zyskując następny przydomek Numantinus. Był miłośnikiem i mecenasem kultury i filozofii greckiej. Przyjaźnił się z Terencjuszem, w jego otoczeniu przebywali poeta Lucyliusz, historyk Polibiusz i filozof Panajtios. Wraz z innymi wybitnymi postaciami Rzymu stworzył krąg Scypiona.

Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Numancja (hiszp. Numantia) – początkowo osada, później starożytne miasto założone przez Arewaków w północno-zachodniej Hiszpanii. Powstało ok. 300 r. p.n.e. na wzgórzu nad rzeką Durius obecnie Duero. Było ważnym punktem oporu Celtyberów przeciwko Rzymianom. O zdobycie miasta toczyła się w latach 143-133 p.n.e. wojna tzw. wojna numantyjska, zakończona przez Scypiona, który doprowadził do odgrodzenia twierdzy od świata zewnętrznego kordonem fortyfikacji a następnie głodem zmusił obrońców Numancji po dziewięciu miesiącach oblężenia do poddania się, później zaś sam ostatecznie zburzył miasto. Numancja została odbudowana przez Oktawiana Augusta, jednakże z czasem nie była już tak ważnym miastem. Ruiny dawnej Numancji i dawnych fortyfikacji zostały odkryte przez wykopaliska archeologiczne w pobliżu dzisiejszej Sorii.

W roku 129 p.n.e. stracił poparcie, ponieważ sprzeciwił się reformom rolnym Tyberiusza Grakchusa. Zmarł nagle, a jego śmierć pozostała niewyjaśniona, przypuszcza się, że został zamordowany przez zwolenników Grakchów. Jego żoną była Sempronia, siostra Tyberiusza i Gajusza Grakchów.

Bitwa pod Pydną – po wylądowaniu na wschodnim wybrzeżu Macedonii 22 czerwca 168 p.n.e.[1] armia rzymska pod wodzą Emiliusza Paulusa starła się z Macedończykami pod Pydną.

Publiusz Korneliusz Scypion Afrykański Starszy, Publius Cornelius Scipio Africanus Maior (ur. 235 p.n.e. - zm. 183 p.n.e.) – wódz rzymski z okresu II wojny punickiej.

Przypisy

Appian z Aleksandrii, Wojny hiszpańskie 98.426.