Sebastian I Aviz - Polski Serwis Naukowy

Sebastian I, port. Sebastião (ur. 20 stycznia 1554 w Lizbonie, zm. 4 sierpnia 1578 w Alcácer-Quibir) - szesnasty król Portugalii (1557-1578). Pochodził z dynastii Aviz, był synem księcia Jana (ur. 3 czerwca 1537 - zm. 2 stycznia 1554) i Joanny Habsburg, wnukiem króla Jana III.

Wstąpił na tron w wieku zaledwie 14 lat - specjalnie dla niego został obniżony próg wieku.

Bitwa pod Alcácer-Quibir (Alcazarquivir, Al-Kasr al-Kabir) - 4 sierpnia 1578 roku - bitwa trzech króli pomiędzy koalicją króla Portugalii Sebastiana i pretendenta do marokańskiego tronu w Fezie Abu Abdullaha Muhammada II a ówczesnym władcą Fezu i całego Maroka - sułtanem Abu Marwanem Abd al-Malikiem I z dynastii Saadytów.

Język portugalski - język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 210 mln osób, zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą oraz Republikę Zielonego Przylądka. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.

Panowanie Sebastiana to spokój w Portugalii, nie przeprowadził żadnych reform. Nie interesowały go sprawy wewnętrzne kraju, chciał tylko walczyć z Maurami. W kraju powoli władzę zaczęli przejmować jezuici. Sebastian zaciągnął wielkie pożyczki, o fundusze prosił również kler. W 1570 zrezygnował z monopolu na handel indyjski, a kraj przestał się bogacić - bogacić zaczęły się jednostki.

Jan III z dynastii Aviz zw. Pobożnym (ur. 6 czerwca 1502 w Lizbonie, zm.11 czerwca 1557 tamże) – król Portugalii w latach 1521-1557. Syn Manuela I Szczęśliwego i jego drugiej żony - Marii Aragońskiej (córki króla Hiszpanii Ferdynanda II Katolickiego), brat Henryka I.

Henryk Kardynał (port. Dom Henrique, O Grande Inquisidor, ur. 31 stycznia 1512 w Lizbonie, zm. 31 stycznia 1580 w Almeirim) – król Portugalii w latach 1578-1580, piąty syn króla Manuela I i jego drugiej żony, Marii Aragońskiej.

W 1574 odbył pierwszą wyprawę do Afryki (Maroka), która trwała trzy miesiące i zakończyła się niepowodzeniem. W czerwcu 1578 podjął drugą próbę krucjaty i podboju Maroka. Dysponował licznym (ok. 17 tys.), ale niezdyscyplinowanym wojskiem. 14 sierpnia 1578 zginął w bitwie pod Alcácer-Quibir. Była to najtragiczniejsza bitwa w dziejach Portugalii. Wojska Mulaja Abd al-Malika były dwukrotnie liczniejsze, więc Portugalczycy byli bez szans. Wojna pochłonęła połowę rocznych dochodów państwa.

Król – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo Król w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego. Czeski Král, litewski karalius, ros Король itd.

Sebastianizm – jeden z portugalskich mitów, ważna część portugalskiej mitologii i kultury. Oznacza oczekiwanie na bohatera, który ocali Portugalię i poprowadzi ją do Piątego Imperium, znanym jako Eu nacional (naród samoistny). Niektórzy doszukują się wspomnienia o nim w jednej z przypowieści Nostradamusa. Pisał o nim także Fernando Pessoa w swoim utworze Mensagem.

Ciała Sebastiana nie odnaleziono, co zapoczątkowało sebastianizm - jeden z podstawowych mitów konstytuujących portugalską świadomość, według którego lud portugalski przez stulecia wierzył w powrót króla na białym koniu i wyzwolenie spod hiszpańskiego jarzma. Odtąd Sebastian został nazwany "O Encoberto" - król w ukryciu. Śmierć Sebastiana zakończyła dynastię Aviz i spowodowała utratę suwerenności na 60 lat.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

Maroko, Królestwo Marokańskie, Al-Mamlakah al-Maghribiyyah (arab. المملكة المغربية) – państwo położone w północno-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią (na wschodzie), Saharą Zachodnią (na południu) i hiszpańskimi enklawami w Afryce: Ceutą i Mellilą (na północy). Należy do państw Maghrebu.

Sebastian nie był żonaty i nie miał dzieci. Po jego śmierci chwilowo na tronie zasiadł Henryk, kardynał, który jednak zmarł bezdzietnie w 1580.

Przypisy

Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wyd. I. Wrocław: Ossolineum, 1998, s. 144. ISBN 83-04-04403-X.