Sedmídolí - Polski Serwis Naukowy

Sedmidoli (czes. Sedmídolí) – dolina górska w Sudetach Zachodnich, w czeskiej części pasma Karkonoszy.

Nazwa doliny Sedmídolí pochodzi najprawdopodobniej od siedmiu wyróżniających się dolin (sedmi doli) i została nadana przez pasterzy w okresie zakładania gospodarstw pasterskich. W Sedmídolí 16 września 1726 roku zabito ostatniego niedźwiedzia po czeskiej stronie Karkonoszy (zdarzenie to przedstawione jest na jednym z malowideł wiszących na ścianie w wielkiej sieni w pałacu w Vrchlabí). O rejon Sedmídolí przez 180 lat trwał największy spór w Karkonoszach, dotyczący przebiegu granicy między Śląskiem a Czechami. Przyczyną sporu było odkrycie rud żelaza i miedzi w rejonie doliny.

Karkonoski Park Narodowy (Czechy) (cz. Krkonošský národní park, KRNAP) - park narodowy w Czechach, położony w północnej części republiki, w krajach hradeckim i libereckim, przy granicy z Polską. Utworzony został 17 maja 1963 r. i obejmuje obszar 54 969 ha. Siedzibą dyrekcji parku jest Vrchlabí.

Czeski Grzbiet (czes. Český hřbet lub Vnitřni hřbet, 1020-1555 m n.p.m.) – grzbiet górski w Sudetach Zachodnich w paśmie Karkonoszy po czeskiej stronie.

Położenie

Dolina położona jest po czeskiej stronie Karkonoszy, na północ od miejscowości Szpindlerowy Młyn w obszarze czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego, między Śląskim Grzbietem od północy a niewielkimi grzbietami Karkonosz (Krkonoš) i Kozie Grzbiety (Kozí hřbety), stanowiącymi część Czeskiego Grzbietu (Český hřbet), od południowego zachodu. Od zachodu dolina ograniczona jest stromym urwiskiem skalnym Doliny Łaby (Labský důl), a od wschodu masywem Studziennej Góry (Studniční hora).

Karkonosze (pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, czes. Krkonoše, czes. gwar. góral. Kerkonoše, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów, położone na pograniczu Czech i Polski. Ich najwyższy szczyt to Śnieżka (1602 m n.p.m.).

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Charakterystyka

Jest to wysokogórska, rozległa, nieckowata dolina pochodzenia lodowcowego, wcinająca się równoleżnikowo między główne grzbiety karkonoskie: Śląski i Czeski. Dolina Sedmídolí ze wszystkich stron otoczona jest wysokimi górami, jedynie w okolicy Szpindlerowego Młyna wąskim przesmykiem Łaby przebija się na południe. Zachodnią częścią doliny w kierunku południowo-wschodnim od źródeł na Łabskiej Łące płynie Łaba. Wschodnią stroną doliny w kierunku północno-zachodnim od źródeł na Białej Łące płynie Biała Łaba, uchodząca do Łaby. Dolina składa się z kilku odgałęzień utworzonych przez Łabę i jej dopływy, całość tworzy obszar źródliskowy Łaby.

Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych. Sierść niedźwiedzia brunatnego jest, jak sama nazwa wskazuje, ciemnobrązowa, choć niektóre jego podgatunki mogą mieć futro jaśniejsze. Niedźwiedź jest potężnie umięśniony i bardzo silny. W pozycji wyprostowanej mierzy - w zależności od płci - od 1,8 m do 3 m. Waga poszczególnych osobników waha się od 200 do 800 kg. Niedźwiedzica wydaje na świat co dwa lata dwoje-troje niedźwiadków. Ciąża trwa około 8 miesięcy. Poród następuje zwykle między grudniem a lutym. Niedźwiedź żyje średnio 20-25 lat. W niewoli jednak może osiągnąć wiek 40 lat. Jest wszystkożerny: żywi się nasionami, grzybami, dżdżownicami, ślimakami, jajami ptaków, chętnie zjada miód, poluje także na zwierzynę leśną, łowi też ryby. Żyje w puszczach, w tajdze, w zalesionych rejonach górzystych. Zamieszkuje północną Europę i Azję. Obecnie żyje na świecie około 200 tysięcy niedźwiedzi brunatnych.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Turystyka

Przez dolinę prowadzą szlaki turystyczne. W jej obrębie położonych jest kilka schronisk turystycznych. – niebieski, prowadzący dnem doliny z Przełęczy pod Śnieżką do schroniska Labská bouda. – zielony, prowadzący z Przełęczy Karkonoskiej do schroniska Labská bouda. – żółty, prowadzący z Przełęczy Karkonoskiej przez Szpindlerowy Młyn do schroniska Petrova bouda

Bibliografia

Mapa turystyczna Karkonosze polskie i czeskie 1:25 000, Wydawnictwo "Plan", Jelenia Góra, ISBN 83-88049-26-7

Krkonoše-východ. turistická a lyžařská mapa 1:25 000, Nakladelství ROSY, 1995, 80-85510-29-4

Krkonoše-západ. turistická a lyžařská mapa 1:25 000, Nakladelství ROSY, 1995, 80-85510-28-6