Sejm - powstanie listopadowe - Polski Serwis Naukowy

François de Villain, Detronizacja cara Mikołaja przez sejm 25 stycznia 1831

Hrabia Władysław Ostrowski, Marszałek sejmu powstańczego

Refektarz klasztoru kapucynów w Zakroczymiu, miejsce obrad sejmu powstańczego

Sejm powstańczy (rewolucyjny) – obradował z niewielkimi przerwami w czasie powstania listopadowego od 18 grudnia 1830 do 23 września 1831 roku. Po detronizacji cara w 1831 roku sejm przejął większość kompetencji monarchy. Obie izby (poselska i senatorska) uzyskały wyłączność na stanowienie ustaw oraz inicjatywę ustawodawczą (którą to kompetencję przyznano także Rządowi Narodowemu).

Inicjatywa ustawodawcza to uprawnienie do przedkładania władzy ustawodawczej projektów aktów normatywnych. Z reguły krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia projektu określany jest w konstytucji, rzadziej w ustawach zwykłych. Niektóre aspekty prawa inicjatywy ustawodawczej mogą być określane także w regulaminach parlamentarnych lub wynikać ze zwyczaju.
Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

Pierwsze posiedzenia sejmu

Zwołany 18 grudnia 1830 roku na Zamku Królewskim w Warszawie sejm powołał na swojego marszałka Władysława Ostrowskiego. Mandaty swoje zachowali wszyscy parlamentarzyści wchodzący w skład sejmu z czerwca 1830. Po wycofaniu swojej dymisji generał Józef Chłopicki przyjął 20 grudnia oferowaną mu dyktaturę. Nad poczynaniami dyktatora miała czuwać specjalna deputacja sejmowa.

Marszałek polny (czasem marszałek polowy) – najwyższy stopień wojskowy w wielu armiach lądowych świata. W Wielkiej Brytanii Field Marshal, w Niemczech Feldmarschall lub Generalfeldmarschall, w Rosji Фельдмаршал.
Rząd Narodowy – rząd polski powołany uchwałą Sejmu Królestwa Polskiego 29 stycznia 1831. Formalnie sprawował najwyższą władzę wykonawczą w Królestwie Polskim podczas powstania listopadowego.

5 stycznia 1831 roku prasa warszawska ogłosiła tekst Manifestu sejmowego z 20 grudnia 1830, który przedstawiał europejskiej opinii publicznej przyczyny powstania w Polsce.

Tekst przyjęty przez deputację sejmową głosił m.in., że połączenie na jednym czole koron samodzierżcy i króla konstytucyjnego było potworem politycznym, który długo istnieć nie mógł... Zaręczona wolność osobista zgwałcona, zapełniono więzienia, wojenne sądy postanowione na osoby cywilne, rozciągnięto sromotne kary na obywateli, których całą winą było, że ducha i charakter narodowy ratować od zepsucia i zguby zamierzali... Z łona matek wydzierano niedorosłe dzieci, znakomitych rodzin nadzieje, wywożono na Sybir lub oddawano w szeregi zepsutego żołdactwa. O ile władca Rosji narzuci Polakom walkę, to wróg nasz nad jedną tylko pustynią więcej panowanie swoje rozciągnie.

Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.
Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)