Sekcja zwłok - Polski Serwis Naukowy

Rembrandt, Lekcja anatomii doktora Tulpa

Współczesny stół do sekcji zwłok

Sekcja zwłok (gre. autopsia – zobaczyć na własne oczy, łac. sectio – rozcięcie) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu.

Wyróżnia się naukową (anatomopatologiczną) oraz sądowo-lekarską sekcję zwłok (określaną niekiedy potocznie mianem obdukcji zwłok). Sekcję naukową przeprowadza lekarz patomorfolog lub lekarz medycyny sądowej. Odbywa się ona w zakładach opieki zdrowotnej, placówkach dydaktycznych (takich jak Wydziały Lekarskie Uniwersytetów lub Akademii Medycznych) w celu ustalenia przyczyny zgonu, weryfikacji rozpoznania klinicznego oraz w celach dydaktycznych. Na mocy prawa, sekcji powinny zostać poddane zwłoki:

Immunohistochemia - jest to metoda wykrywania rozmaitych substancji antygenowych w skrawkach mikroskopowych, stosowana w histopatologii i histologii. Polega na zastosowaniu przeciwciała skierowanego przeciwko poszukiwanym składnikom preparatu a następnie systemu detekcji, tworzącego barwną, nierozpuszczalną substancję, widoczną w mikroskopie. Do związków chemicznych stosowanych do lokalizacji stosowanych w tej metodzie przeciwciał należą:

Patomorfologia - dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem, klasyfikacją oraz czynnikami prognostycznymi chorób na podstawie zmian morfologicznych w tkankach i narządach. Jako dyscyplina teoretyczna wywodzi się z anatomii patologicznej zajmującej się badaniem nieprawidłowych (patologicznych) odstępstw od prawidłowej budowy ciała (R. Virchow).

niemowlęcia,

kobiety w ciąży i połogu,

chorego, który zmarł przed upływem 12 godzin od przyjęcia do szpitala lub w drodze do niego,

wszystkie przypadki śmierci gwałtownej (na przykład krwotoki).

W tym wypadku wygasa brak zgody chorego na przeprowadzenie sekcji zwłok po śmierci. W innych niż wymienione przypadki, sekcja może być wykonana na życzenie lekarza klinicysty w celu weryfikacji rozpoznania – chyba że za życia chory pisemnie odmówił sekcji.

Toksykologia - nauka interdyscyplinarna wyodrębniona z biologii, chemii, medycyny, medycyny weterynaryjnej, farmakologii i innych dziedzin. Dzieli się ją umownie na toksykologię teoretyczną i toksykologię stosowaną.

Uniwersytet Boloński – jeden z największych uniwersytetów we Włoszech. Najstarszy uniwersytet w zachodnim świecie (rok założenia: 1088). Otrzymał przywileje w 1158 z rąk cesarza Fryderyka I Barbarossy; w XIX wieku komitet historyków pod kierownictwem Giosuè Carducci badając jego genealogię przesunął datę utworzenia do 1088. Uniwersytet Boloński jest historycznie słynny z nauczania prawa kanonicznego i cywilnego.

O przeprowadzeniu badania pośmiertnego decyduje dyrektor ZOZ; może on, ale nie musi uwzględnić zdania rodziny zmarłego (rodzina nie ma formalnie żadnego wpływu na sekcję). Sekcję sądowo-lekarską wykonuje się w każdym przypadku podejrzenia przestępczego spowodowania śmierci. Dokonuje jej biegły lekarz - specjalista medycyny sądowej, w obecności prokuratora lub sędziego, jeżeli prokurator lub sąd wyda postanowienie o jej przeprowadzeniu (art. 209 kodeksu postępowania karnego). W uzasadnionych przypadkach sekcję zwłok może przeprowadzić lekarz niebędący patomorfologiem czy medykiem sądowym.

Lekarz weterynarii (potocznie określany jako weterynarz) - przedstawiciel jednej z trzech nauk lekarskich (obok medycyny i stomatologii) - osoba, która ukończyła 5,5 letnie studia na jednym z wydziałów medycyny weterynaryjnej i uzyskała prawo do wykonywania zawodu nadawane przez okręgową izbę lekarsko-weterynaryjną, posiadająca kwalifikacje do badania i leczenia zwierząt oraz do kontroli środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego.

Prokurator – funkcjonariusz publiczny prokuratury uprawniony do samodzielnego wykonywania czynności prokuratorskich. Jako funkcjonariusz prokuratury strzeże praworządności oraz czuwa nad ściganiem przestępstw.

Gdy mamy do czynienia z sytuacją, kiedy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa lub śmierć nastąpiła w niejasnych okolicznościach, przeprowadza się sekcję sądowo-lekarską, zawsze na zlecenie prokuratora lub sądu i zgodnie z kodeksem postępowana karnego. Oględziny ciała i sekcja przeprowadzane są przez biegłego lekarza, koniecznie przy obecności prokuratora. Po przeprowadzonej sekcji lekarz sporządza opinię.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Państwowy Instytut Weterynaryjny a od 2003 r. również Państwowy Instytut Badawczy w Puławach powstał w 1945 r. jako jednostka badawczo-rozwojowa Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jest jedyną tego typu placówką w Polsce. Podstawowe funkcje, jakie pełni instytut to prowadzenie badań naukowych w zakresie medycyny weterynaryjnej ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki i profilaktyki chorób zakaźnych, w tym chorób odzwierzęcych, oraz higieny i toksykologii żywności pochodzenia zwierzęcego. Ponadto Instytut prowadzi dokształcanie podyplomowe oraz specjalizacyjne dla lekarzy weterynarii w Weterynaryjnym Centrum Kształcenia Podyplomowego, jest krajowym ośrodkiem referencyjnym w zakresie oceny sytuacji epidemiologicznej w kraju i monitorowania pozostałości ksenobiotyków w żywności pochodzenia zwierzęcego, prowadzi urzędową kontrolę i badania przedrejestracyjne weterynaryjnych preparatów biologicznych, sprawuje nadzór merytoryczny nad zakładami higieny weterynaryjnej oraz pełni rolę doradcy naukowego administracji weterynaryjnej.

Każdy lekarz weterynarii ma prawo i możliwość przeprowadzania sekcji zwłok zwierzęcia, zazwyczaj jednak takie badania przeprowadzane są jedynie przez wyspecjalizowane jednostki – takie jak Wydziały Medycyny Weterynaryjnej bądź Państwowy Instytut Weterynaryjny.

Sekcja polega na dokonaniu oględzin zewnętrznych i otwarciu trzech jam ciała: jamy czaszki, klatki piersiowej i jamy brzusznej zwłok. W niektórych przypadkach, oględziny zewnętrzne wystarczają i nie następuje otwieranie powłok ciała. Zadaniem lekarza jest poszukiwanie morfologicznych wykładników procesu chorobowego, na których to opiera się anatomopatologiczne rozpoznanie przyczyny zgonu. Podczas badania pobiera się materiał do dalszych badań histopatologicznych, immunohistochemicznych, toksykologicznych czy biochemicznych.

Biochemia (zob. bio) - nauka na pograniczu chemii głownie chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami przeważnie organicznymi o dużym znaczeniu biologicznym, takimi jak biopolimery:

Śmierć (łac. mors, exitus letalis) – stan charakteryzujący się ustaniem oznak życia, spowodowany nieodwracalnym zachwianiem równowagi funkcjonalnej i załamaniem wewnętrznej organizacji ustroju.

Sekcję zwłok wykonuje się 12 godzin po zgonie.

Pierwsza udokumentowana sekcja zwłok została przeprowadzona około 1300 roku przez Mundino de Lucci (1275-1326) na uniwersytecie w Bolonii.

Przypisy

Jak przebiega SEKCJA ZWŁOK? (pol.). Mowimyjak.pl, 2012-02-06.

Zobacz hasło autopsja w Wikisłowniku

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.