Seleukos II Kallinikos - Polski Serwis Naukowy

Moneta Seleukos II Kallinikos z jego wizerunkiem

Seleukos II Kallinikos (ur. między 265 a 260 p.n.e., zm. 226 p.n.e.) – władca starożytnej Syrii z dynastii Seleucydów, panujący w latach 246-226 p.n.e. Był synem Antiocha II Theosa i Laodiki.

Wojna z Egiptem

W okresie panowania Seleukosa II państwo Seleucydów weszło w stadium ostrego kryzysu wewnętrznego i zewnętrznego. Niemal od razu po śmierci Antiocha II, w 246 r. p.n.e., rozpoczęła się III wojna syryjska, podczas której Ptolemeusz III Euergetes wyparł niemal całkowicie Seleukosa z Syrii i dotarł do Antiochii, a także do Eufratu. Sukcesy Lagidy były jednak przejściowe – niemniej jednak wywołały szereg niekorzystnych zawirowań w państwie syryjskim. Przede wszystkim doszło do całkowitego uniezależnienia się od Seleukidów satrapy Baktrii Diodotosa, który już wcześniej reprezentował tendencje separatystyczne. W momencie najazdu Ptolemeusza III, w Partii zbuntował się satrapa Andragoras (246 p.n.e.). Seleukos zabezpieczywszy sytuację w Azji Mniejszej i wzmocniwszy się posiłkami władców Kapadocji i Pontu, ruszył w r. 244 p.n.e. z kontrofensywą odzyskując wszystkie terytoria, do których wkroczył Lagida, pokonując wojska Ptolemeusza w efekcie czego przyjął tytuł Kallinikos („Zwycięski”). Dalsze losy wojny upłynęły pod znakiem przewagi Ptolemeusza, jednakże ostatecznie zakończyła się w r. 241 p.n.e., a jej skutki jej nie były zbyt korzystne dla Seleukidów.

Pont – kraina historyczna w północno-wschodniej Azji Mniejszej, nadmorska część Kapadocji, w starożytności niezależne królestwo, a następnie prowincja rzymska.

Partia, grec. Παρθία, Παρθυαία, Παρθυηνή, stp. Parthawa - kraina historyczna starożytnego Iranu, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy-wschód od Morza Kaspijskiego.

Wojna domowa

Kolejnym czynnikiem destabilizującym, o poważnych reperkusjach, była wojna domowa Seleukosa II z bratem, Antiochem Hieraksem, tzw. „wojna braterska”, która toczyła się w latach 241-239 p.n.e. i zakończyła się klęską Seleukosa w bitwie pod Ancyrą (Ankyrą) w 239 r. p.n.e. Tuż po tej klęsce do Partii wdarli się Parnowie pod wodzą Arsakesa, pokonali Andragorasa i założyli tam odrębne państwo.

Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Parnowie (albo Parni, Aparna) (gr. Απαρνοι/Παρνοι, łac. Aparni albo Parni) – wschodnioirańskie plemię koczowników, które w III w. p.n.e. utworzyło państwo Partów.

Wyprawa na Wschód

Nie są znane bliżej dalsze wydarzenia dotyczące panowania Seleukosa II. Wiadomo tylko, że ostatecznie wygrał on wojnę z Antiochem Hieraksem i ruszył na wschód w celu opanowania sytuacji w tamtejszych zbuntowanych i oderwanych satrapiach. Nie znamy szczegółów wschodniej wyprawy Seleukosa II – miała ona miejsce w latach 232-231 p.n.e.i najprawdopodobniej Seleukida wkroczył na terytorium Partii, jednakże nie doszło do żadnego rozstrzygnięcia, gdyż Arsakes wycofał się na północ. Niebawem Seleukos przerwał kampanię przeciw Partom i zawrócił do Syrii na wieść o poczynaniach Attalidów z Pergamonu, a secesja Partii pozostała faktem.

Trzecia wojna syryjska (Λαοδίκεως πόλεμος) stoczona w latch 246 p.n.e.-241 p.n.e. podobnie jak poprzednie wojny syryjskie była konfliktem pomiędzy ptolomejskim Egiptem a Królestwem Seleukidów.

Baktria (gr. Baktriana, Βακτριανα; pers. Bākhtar; arab. i ind. Bhalika; chin. 大夏, Dàxià) to starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, współczesny Balch).

Ostatnie lata

Ostatnie lata panowania Seleukosa II wypełniały walki z Attalidami, którzy coraz bardziej rozszerzali swoje terytorium kosztem monarchii Seleucydów. Seleukos II Kallinikos zginął podczas jednej z wypraw przeciw Attalosowi I w 226 r. p.n.e., a władzę po nim objął jego starszy syn Seleukos III Keraunos.

Starożytna Syria zajmowała obszar między Morzem Śródziemnym, a rzeką Eufrat oraz między Azją Mniejszą (konkretnie górami Taurus) i Palestyną. Takie ramy terytorialnie przyjmuje się najczęściej w literaturze, z punktu widzenia geograficznego dla tego regionu. Nie są one tożsame z obecnymi granicami państwa syryjskiego.

Seleukos III Keraunos – władca hellenistyczny władający państwem Seleukidów w latach 226-223 p.n.e.; syn Seleukosa II Kallinikosa i Laodiki (II). Krótkie panowanie Seleukosa III upłynęło pod znakiem zmagań z Attalidami z Pergamonu w Azji Mniejszej.

Bilans panowania

Bilans panowania Seleukosa II Kallinikosa, którego treścią były walki zarówno z buntownikami, jak i najeźdźcami zewnętrznymi, nie wróżył jego państwu świetlanej przyszłości. Utrata olbrzymich terytoriów na wschodzie, jak również nierozwiązane kwestie w Azji Mniejszej pozostawiały jego następcom niełatwe zadanie rządzenia państwem niestabilnym i częściowo okrojonym.

Epoka hellenistyczna – nazwana hellenizmem, okres trzech stuleci w historii regionu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu, którego początek wyznacza zgon Aleksandra Macedońskiego w 323 roku p.n.e., a koniec podbicie Egiptu przez Rzymian w 30 roku p.n.e..

Kapadocja – kraina historyczna w Tureckiej Anatolii, znana przede wszystkim z charakterystycznych form tufowych tworzących księżycowy krajobraz oraz z domów i kościołów wykutych w tufowych skałach. Kapadocja była aż do średniowiecza silnym ośrodkiem chrześcijaństwa oraz miejscem narodzin idei życia klasztornego.

Zobacz też

Epoka hellenistyczna

Seleukidzi