Senat - Rumunia - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy izby wyższej parlamentu Rumunii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego terminu.

Senat (rum. Senatul) - izba wyższa parlamentu Rumunii, złożona ze 137 członków wybieranych na czteroletnią kadencję. W wyborach stosuje się tzw. ordynację mieszaną, łączącą elementy systemu większościowego i proporcjonalnego. Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelom rumuńskim w wieku co najmniej 18 lat, posiadającym pełnię praw publicznych. Kandydaci muszą spełniać wyższy cenzus wieku, wynoszący 33 lata. Dodatkowo obowiązuje ich cenzus domicylu na terytorium Rumunii. Prawa do kandydowania pozbawieni są urzędnicy państwowi (z wyjątkiem członków rządu) i samorządowi, sędziowie, żołnierze, policjanci, kadra zarządzająca państwowych przedsiębiorstw oraz osoby zatrudniane przez rządy obcych państw (chyba, iż zatrudnienie to wynika z aktu aktu prawa międzynarodowego, którego Rumunia jest stroną).

Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) — ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej, etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.

Referendum w Rumunii w 2009 roku - referendum, zorganizowane z inicjatywy prezydenta Traiana Băsescu na temat propozycji reformy struktur parlamentu, przeprowadzone 22 listopada 2009 razem z I turą wyborów prezydenckich. W referendum obywatele opowiedzieli się za proponowanymi zmianami.

Obecna kadencja Senatu może być jego ostatnią w dotychczasowej formie. W referendum z listopada 2009 roku Rumuni opowiedzieli się za głęboką reforma parlamentu, przewidującą istnienie tylko jednej izby, o liczebności nie wyższej niż 300 osób. Zmiany mogą wejść w życie po następnych wyborach parlamentarnych, których konstytucyjny termin przypada na jesień 2012 roku. Aby tak się stało, wcześniej zmieniona musi zostać konstytucja Rumunii - wyniki referendum nie rozstrzygają o tym w sposób automatyczny, gdyż miało ono charakter tylko konsultacyjny.

Konstytucja Rumunii – podstawowy akt prawny Rumunii. 18 marca 1990 r. uchwalono nowe prawo wyborcze, które było de facto tymczasową konstytucją, gdyż określało formę rządów oraz procedury potrzebne do uchwalenia nowej konstytucji. Podstawą nowych rządów miał być pluralistyczna demokracja z trójstopniowym podziałem władzy: ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza. Nowo wybrany parlament miał pracować jako konstytuanta i ciało ustawodawcze. Ordynacja wyborcza do parlamentu miała się opierać na zasadach proporcjonalności.

Domicyl (łac. domicilium - miejsce zamieszkania) – stałe miejsce zamieszkania osoby fizycznej lub siedziba osoby prawnej. Może oznaczać również stałe miejsce dopełniania zobowiązań finansowych. W prawie międzynarodowym prywatnym jeden z łączników wskazujących, jakie prawo należy zastosować dla oceny spornego stosunku. Pojęcie domicylu jest również obecne w prawie konstytucyjnym wielu państw. Przykładem może być wymóg domicylu (minimum 14 lat) w stosunku do kandydata na urząd Prezydenta USA. W polskim prawie wekslowym oznacza miejsce (miejscowość), w którym weksel jest płatny (art. 37 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe).

W 1939 senatorem został Tytus Czerkawski, prezes Związku Stowarzyszeń Polskich w Rumunii .

Przypisy

Dziennik Poznański Nr 134 z 14 czerwca 1939 r. s. 3.

Źródła

IPU PARLINE database: ROMANIA (Senatul), Electoral system. [dostęp 2009-12-17].

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna (dostęp 17.12.2009)