Senegal - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy państwa w Afryce. Zapoznaj się również z: Senegal (rzeka).

Senegal (Republika Senegalu, franc. République du Sénégal) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Mauretanią, Mali, Gwineą, Gwineą Bissau i Gambią.

Saloum – rzeka w środkowo-zachodnim Senegalu, na północ od Gambii. Rzeka ma długość około 250 km i nadaje się do żeglugi na odcinku 112 km. Przepływa przez regiony Tambacounda i Kaolack, po czym wpada do Oceanu Atlantyckiego w regionie Fatick. U ujścia łączy się z rzeką Sine, tworząc rozległą deltę, uznaną za rezerwat biosfery UNESCO. Znajduje się tu też Park Narodowy Delta du Saloum.

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".

Ustrój polityczny

Senegal jest republiką z prezydentem i 120 członkami zgromadzenia narodowego wybieranymi w powszechnych wyborach na pięcioletnie kadencje. Obowiązuje system wielopartyjny.

Geografia

Osobny artykuł: Geografia Senegalu.

Na południu kraju klimat podrównikowy, wilgotny. Ku północy przechodzi stopniowo w podrównikowy, suchy. Średnie roczne temperatury od 25 °C na wybrzeżu do 30 °C na granicy z Mali.

Główne rzeki to:

Wspólnota Francuska (fr. Communauté française) – pozostałość po francuskim imperium kolonialnym, powstała na mocy przepisów Konstytucji V Republiki z 1958 roku i zastąpiła działającą wcześniej Unię Francuską.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Senegal

Gambia

Casamance

Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział administracyjny Senegalu.

Senegal jest podzielony na 11 regionów, które to stanowią 34 departamenty, 94 arrondissementy oraz liczne gminy. Oto lista regionów Senegalu:

Dakar

Diourbel

Fatick

Kaolack

Matam

Tambacounda

Ziguinchor

Historia

Senegal był zamieszkany już w paleolicie i neolicie co stwierdzono po odkryciach domowych narzędzi lub kamiennych kręgów (zob. kamienne kręgi Senegambii). Ponadto w rejonie deltowego ujścia rzek Sine i Saloum odkryto wyroby z miedzi i żelaza.

Senegal podzielony jest na 14 regionów administracyjnych o nazwach indentycznych z nazwami ich stolic. Każdy z regionów Senegalu dzieli się na trzy lub cztery departamenty (łacznie 45). Departamenty Senegalu dzielą się dalej na arrondissementy (łącznie 103).

Tukulerzy (Tukulor, Toucouleur) – grupa etniczna w Afryce Zachodniej, zamieszkująca głównie obszary regionu Futa Toro w północnym Senegalu, niewielkie skupiska żyją także w południowej Mauretanii. Ich kultura wykazuje cechy zbliżone do kultury Fulan i czasami klasyfikuje się ich w obrębie tej grupy. Niekiedy uznaje się ich także za grupę powstałą w wyniku zmieszania się Fulan z Wolofami. Tukulerów odróżnia jednak od innych grup regionu fakt, że przejęli islam już na przełomie X i XI stulecia, gdy religia ta po raz pierwszy przekroczyła Saharę, przyniesiona z Maroka. Tukulerzy znani są ze swojego zapału religijnego – nawrócili na islam wiele innych grup regionu, a w XIX wieku byli odpowiedzialni za wzniecenie wielu dżihadów przeciw europejskim kolonizatorom.

Od XI wieku stwierdza się w istnienie w dolnym Senegalu ludu Tukulerów.

w XI wieku – Senegal uległ islamizacji

od XVII wieku – stopniowy podbój przez Francuzów

do 1958 – kolonia francuska

1959–1960 – wraz z Mali stanowi Federację Mali, wchodzącą w skład Wspólnoty Francuskiej

1960 – uzyskanie niepodległości, prezydentem zostaje Léopold Sédar Senghor – czarny poeta, który głosił dumę ze swojej rasy i pochwałę dorobku, jaki wnieśli ludzie tej rasy do kultury światowej

1982–1989 – wraz z Gambią tworzy konfederację zwaną Senegambią,

1982–2004 – konflikt w regionie Casamance.

Gospodarka

Osobny artykuł: Gospodarka Senegalu.

Około 70% zatrudnionych pracuje w rolnictwie, a najbardziej dochodowymi uprawami są trzcina cukrowa, bawełna, ryż i warzywa, które powoli wypierają często do tej pory uprawiane orzeszki ziemne.

Casamance – rzeka w południowym Senegalu, główny ciek wodny regionu Casamance. Długość rzeki wynosi ok. 320 kilometrów, z czego 130 km nadaje się do żeglugi. Rzeka uchodzi do Oceanu Atlantyckiego, tworząc szerokie estuarium.

Animizm (łac. anima – dusza) – zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.

Walutą stosowaną w Senegalu jest frank CFA.

Demografia

Wzrost populacji Senegalu w latach 1962-2004

Senegal zamieszkuje około 12,5 mln. osób (stan z roku 2007). Dominującą grupą etniczną są Wolofowie (ok. 43% ludności), zamieszkujący głównie środkową część kraju, na północ i na wschód od Dakaru, a także tereny wzdłuż wybrzeży. Środkową część kraju zamieszkują także Sererowie (15%), podczas gdy północny i wschodni Senegal zdominowany jest przez Fulan (23% populacji całego kraju). Do innych grup etnicznych zaliczają się Tukulerzy na północy, Mandinka przy granicach z Gambią oraz lud Diola w regionie Casamance.

Louga jest regionem w Senegalu. Region ten znajduje się w północno-zachodniej części kraju, a miasto Louga w północno-zachodniej części regionu - około 50 km od oceanu Atlantyckiego w głąb lądu.

Léopold Sédar Senghor (ur. 9 października 1906 w Joal, zm. 20 grudnia 2001 w Verson) – senegalski polityk i poeta. Pierwszy prezydent Republiki Senegalu.

Większość Senegalczyków posługuje się językiem wolof.

Religie (dane na rok 2000):

Islam – 92,07%

Katolicyzm – 4,48%

Osobny artykuł: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Senegalu.

Animizm – 2,97%

Protestantyzm – 0,25%

Bahaizm – 0,2%

Świadkowie Jehowy – 0,03%

Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Senegalu.

Zobacz też

Kuchnia senegalska

Przypisy

[1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World" oraz z innych źródeł.