Serafim Żeleźniakowicz - Polski Serwis Naukowy

Grób duchownego na cmentarzu prawosławnym w Białymstoku

Serafim Żeleźniakowicz (ur. 27 grudnia 1913 w Timkowiczach, obecnie Białoruś, zm. 25 grudnia 2004 w Białymstoku) – duchowny prawosławny, wieloletni rektor Warszawskiego Seminarium Duchownego.

Był synem kapłana prawosławnego, Arsenija Żeleźniakowicza, i jego żony Ludmiły zd. Gołub. W wieku dziewięciu lat stracił ojca, zaś w 1935 także matkę. Już wcześniej, pod wpływem przykładu ojca, postanowił zostać kapłanem. W 1935 ukończył Seminarium Duchowne w Wilnie, w 1939 Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego, jednak z powodu wybuchu II wojny światowej nie mógł obronić pracy magisterskiej.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

24 maja 1942 biskup grodzieński i białostocki Benedykt (Bobkowski) wyświęcił go na diakona, zaś następnego dnia - na kapłana. Pierwszą parafię prowadził w Hajnówce. Wyróżniwszy się w swojej pracy duszpasterskiej, został wyznaczony przez metropolitę warszawskiego i całej Polski Makarego na rektora prawosławnego seminarium duchownego w Warszawie. Funkcję tę pełnił w latach 1951-1970; uzupełniał jednocześnie studia, otrzymując stopień kandydata nauk teologicznych na Akademii Duchownej w Moskwie (1958) oraz broniąc doktorat z teologii na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (ChAT) w Warszawie. W latach 1962-1991 był wykładowcą ChAT. Swoją dysertację doktorską poświęcił historii monasteru św. Onufrego w Jabłecznej.

Makary (wł. Michał Oksijuk, ofic. tyt. Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Makary, Metropolita Warszawski i całej Polski) - 1884-1961, polski duchowny prawosławny, arcybiskup.

Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

16 września 1970 został proboszczem katedralnego soboru Św. Mikołaja w Białymstoku, od 1986 dziekan okręgu białostockiego. Przyczynił się do powstania największej świątyni prawosławnej w Polsce - cerkwi Świętego Ducha w Białymstoku. Zajmował się duszpasterstwem młodzieży licealnej i akademickiej, reprezentował Kościół prawosławny na sympozjach naukowych. 24 września 1986 sobór polskich biskupów prawosławnych nadał mu wysoki tytuł protoprezbitera.

Hajnówka (biał. Гайнаўка, Hajnaŭka, ukr. Гайнівка, Hajniwka, ros. dawniej Гайновка Gajnawka obecnie Хайнувка Chajnuwka) – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba władz powiatu hajnowskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego. Od 2007 roku w gminie wprowadzono język białoruski jako język pomocniczy.

Cerkiew katedralna św. Mikołaja Cudotwórcy - świątynia powstała na miejscu XVI -wiecznej filii cerkwi dojlidzkiej w latach 1843-1846 w stylu klasycyzmu rosyjskiego (połączenie klasycyzmu i bizantynizmu, pod wpływem prądów budownictwa cerkiewnego, płynących z Petersburga), na planie krzyża greckiego. Projektant cerkwi to najprawdopodobniej Konstantyn Thon. Wnętrze o charakterze bizantyjskim, ściany pokrywała niegdyś bogata polichromia (z 1910) pędzla Michaiła Awiłowa, wzorowana na polichromii soboru kijowskiego, będącej dziełem Waśniecowa. Freski te, bardzo zniszczone, usunięto wraz z wewnętrznymi tynkami przy okazji remontu w latach 1975-1976. Nową polichromię wykonał Józef Łotowski. Jedynie w prezbiterium pozostawiono oryginalne malowidło Awiłowa przedstawiające Chrystusa Zmartwychwstałego. W południowym skrzydle cerkwi znajdują się obecnie (od 22 września 1992) relikwie św. Gabriela Zabłudowskiego.

W chwili śmierci był najstarszym duchownym prawosławnym w Polsce.

Przypisy

↑ Ob awtorie [w:] ks. S. Żeleźniakowicz, Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo monastyria w triech tomach, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2006, ISBN 978-83-60311-03-5, s.7-8