Serbowie od VII do IX wieku - Polski Serwis Naukowy

Migracja Serbów w VII wieku

Serbowie od VII do IX wieku – plemię słowiańskie pierwotnie zamieszkujące tereny położone w północnych Czechach, południowej i zachodniej Polsce, które w I połowie VII wieku przewędrowało w rejon zachodnich Bałkanów i utworzyło tam rozległy związek plemienny. W IX wieku związek rozpadł się na szereg państw plemiennych.

Narentanie również Neretlanie, Paganie a od X wieku Moranie – drobne plemię słowiańskie, które około połowy VII wieku uformowało się na terenach pomiędzy Setiną a Neretwą, na wybrzeżu adriatyckim na wschód od Splitu.
Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Migracja na Bałkany

Na początku VII wieku Serbowie zamieszkiwali Białą, czyli Północną Serbię (biały-zachód) – był to teren położony w dzisiejszych północnych Czechach, lecz znacznie większa część tego obszaru leżała w Polsce, prawdopodobnie w obrębie obecnego Śląska i Wielkopolski. Stąd prowadzili ekspansję w kierunku Łużyc i Miśni, co dało początek ludowi Serbów łużyckich.

Księstwo Dukli (serb. Дукља lub Диоклетија; łac. Doclea lub Diocleia) – państwo plemienne Duklan utworzone na terenie pomiędzy jeziorem Szkoderskim a górami Dynarskimi na przełomie VIII i IX wieku na terenach dzisiejszej Czarnogóry. Nazwa państwa wywodzi się od rzymskiej prowincji Dioklei zamieszkanej w starożytności przez iliryjskich Diokleatów. W VII wieku Dioklea została opanowana przez plemię słowiańskie, które od nazwy prowincji wzięło swe imię – Duklan.
Duklanie również Dukljanie – najbardziej na południe wysunięte plemię serbskie osiadłe w I połowie VII wieku wokół jeziora Szkoderskiego w antycznej prowincji Dioklei, od której wzięli swoją nazwę.

W 626 roku dyplomacji bizantyńskiej, w obliczu zagrożenia Konstantynopola wielkim najazdem awarsko-bułgarsko-słowiańsko-perskim, udało się sprowokować do wystąpienia przeciw Awarom Słowian z południowych Czech i północnej Panonii. Na czele ogólnosłowiańskiego powstania, które wybuchło po klęsce oblężenia Konstantynopola stanął kupiec frankijski Samon, który na okres 35 lat powołał do istnienia silne państwo słowiańskie. Samonowi udało się nakłonić Serbów pod wodzą "nieznanego księcia", aby w czasie powstania antyawarskiego, wspólnie z mieszkającymi na wschód od nich Chorwatami, wyruszyli na południe i wsparli zamieszkujących wybrzeże dalmatyńskie Sklawinów dackich i panońskich, dążących do zrzucenia zwierzchnictwa awarskiego. Dywersja serbsko-chorwacka nie napotkała na wyraźny opór Awarów, którzy w tym czasie dodatkowo stanęli wobec konfliktu wewnętrznego. Po śmierci Samona około 660 roku i rozpadzie jego państwa Awarom udało się przezwyciężyć wewnętrzny kryzys państwa. Nie odzyskali już jednak wcześniejszej potęgi i nie byli w stanie poważnie zagrozić osiadłym na Bałkanach Serbom.

Królestwo Zety – państwo istniejące od połowy XI wieku do II połowy XII wieku na terenach pomiędzy Górami Dynarskimi a Jeziorem Szkoderskim (obecnie teren Czarnogóry) zamieszkałych przez serbskie plemię Duklan.
Protobułgarzy również Prabułgarzy (Bułgarzy) - lud koczowniczy pochodzenia huńskiego lub tureckiego, który pomiędzy V a VII wiekiem zamieszkiwał stepy nadczarnomorskie. Nazwa Bułgar pochodzi od tureckiego bulgha i oznacza "mieszać się".

Sytuacja w nowym kraju

Tereny zajęte przez Serbów zostały niewiele wcześniej odebrane przez połączone siły awarsko-sklawińskie Bizancjum. W 574 roku Awarowie zdobyli ziemie wokół Sirmium nad dolną Sawą i środkowym Dunajem, w 579 roku padło Sirmium, w 584 Viminacium, Augusta i Singidunum. W 602 roku po klęsce wyprawy cesarza Maurycjusza za Dunaj, wielkie rzesze Sklawinów i Antów przekroczyły Dunaj i pomiędzy 609 a 616 rokiem zasiedliły niemal cały półwysep Bałkański. Około 614 Awarowie wspólnie ze Sklawinami zdobyli główne miasto Dalmacji Salonę. Jej mieszkańcy zbiegli na południe do dawnego pałacu Dioklecjana zakładając miasto Split. Inni zbiegowie założyli Raguzę. Najazdy przetrwały miasta położone na wyspach, a na wybrzeżu Zadar, Trogir, Acruvium i Epidamnos.

Nieznany książę (serb. Nepoznati knez) – umowne określenie wodza plemion serbskich, który w początkach poprowadził swój lud VII w. z terenów Białej Serbii na położone bardziej na południu Bałkany.
Opole (łac. vicina) – najniższa jednostka administracyjno-podatkowa w Polsce średniowiecznej, wspólnota sąsiedzka. Opola były podokręgami kasztelanii.

plemiona serbskie w VII-IX wieku

Po wędrówce ze swych wcześniejszych siedzib główna grupa Serbów osiedliła się pomiędzy górami Dynarskimi, Szarą Płaniną i Skopijską Czarną Górą a Sawą i Dunajem na północy. Ich terytorium nazwano Zagorjem w odróżnieniu od Primorja obejmującego strefę nadbrzeżną Górnej Dalmacji. W Primorju osiedliło się kilka pomniejszych plemion serbskich, mieszając się z osiadłymi tam już Sklawinami. Plemiona te na okres dwóch stuleci weszły w skład wielkiego serbskiego związku plemiennego, mającego zapewne charakter wojskowy. Od północy idąc byli to: Narentanie pomiędzy Cetiną i Neretwą, Zahumlanie w dolinie rzeki Neretwy, Trebinianie na zapleczu bizantyńskiego Dubrownika, drobne plemię Konawlan i najbardziej na południe wysunięte plemię serbskie – Duklanie. Przynależność tych ostatnich do związku serbskiego nie jest pewna. W miarę przekształcania się organizmów plemiennych w państwa związek plemienny na przestrzeni VIII wieku rozpadał się. Ostatecznie w wyniku tego procesu powstały państwa:

Państwo Samona – najstarsze znane państwo zachodniosłowiańskie. Istniało w latach 623-660, zdaniem innych autorów w latach 626-661, na terenie Moraw, Czech, Łużyc i Panonii.
Trogir jest miastem portowym na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, znajdującym się w środkowej Dalmacji, w okręgu Splicko-Dalmatyńskim w Chorwacji. Liczba mieszkańców miasta wynosi ok. 11 tys. (2001). Połączony podnoszonym mostem z wyspą Čiovo

Duklan zwane Duklą, a później Zetą,

Trebinian – Trawunia,

Zahumlan – zwane Humem,

a na północy najpotężniejsze z nich księstwo Serbii, które w XI wieku rozpadło się na Raszkę (obecnie Stara Serbia) na wschodzie i Bośnię na zachodzie oraz niewielkie terytorium na północy zwane Soli (obecnie Tuzli).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)