Serbska Straż Państwowa - Polski Serwis Naukowy

Serbska Straż Państwowa (serb. Srpska državna straža) – serbska formacja zbrojna w Serbii Nedicia podczas II wojny światowej, zwana także jako nedićevci.

Serbska Straż Państwowa została powołana 3 marca 1942 r. przez marionetkowy rząd gen. Milana Nedicia. Powstała poprzez rozbudowanie dotychczasowych Pułków Żandarmerii "Drina" i "Dunaj", współdziałających z Niemcami od początku okupacji. W jej skład weszli też b. oficerowie Królewskiej Armii Jugosławii, którzy uniknęli niewoli lub zostali zwolnieni z obozów jenieckich.

Bośnia (bośn. Bosna) - historyczny i geograficzny region Europy, należący obecnie do Bośni i Hercegowiny. Przeważająca część Bośni leży na terenie Alp Dynarskich. Na północy, gdzie płynie rzeka Sawa, sięga do obszarów kotliny Panońskiej, zaś jej wschodnią, naturalną granicę stanowi rzeka Drina. Od południa graniczy z innym historyczno-geograficznym regionem wchodzącym w skład państwa, Hercegowiną.

Organizacja Todt (niem. Organisation Todt, OT) - utworzona w 1938 w nazistowskich Niemczech organizacja mająca za zadanie budowę obiektów wojskowych, kierowana początkowo przez Fritza Todta.

Formacja działała wyłącznie na obszarze okupowanej Serbii. Początkowo liczyła ok. 17 tys. ludzi. Na jej czele stanął płk Jovan Trišić. Jej dowództwo z siedzibą w Belgradzie było częścią ministerstwa spraw wewnętrznych rządu gen. Nedicia. Żołnierze Straży byli uzbrojeni jedynie w lekką broń strzelecką pochodzącą z niemieckich zdobyczy wojennych. Do jej zadań należała pomoc serbskiej policji w utrzymywaniu porządku w kraju i wspomaganie niemieckich sił okupacyjnych w walkach z partyzantką komunistyczną Josipa Broz Tity.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

W jej skład wchodziło kilka formacji:

Miejska Straż Państwowa – istniejącą w większych miastach Serbii,

Wiejska Straż Państwowa – pełniąca służbę w pozostałej części kraju,

Graniczna Straż Państwowa – ochraniająca granice Serbii, liczyła ok. 2,5 tys. ludzi.

Na pocz. 1943 r. liczebność Serbskiej Straży Państwowej wzrosła do ok. 37 tys. ludzi włączając służby pomocnicze i wiejskie milicje. Komendantem został gen. mjr. Borivoje Jonić. W krótkim czasie formacja została zinfiltrowana przez czetników Kosty Pećanaca, a od 1944 r. czetników płk Dragoljuba Mihaijlovicia. Z powodu coraz silniejszego zagrożenia ze strony komunistycznej partyzantki 6 października 1944 r. gen. M. Nedić podpisał umowę o współpracy z płk. D. Mihailoviciem, na mocy której siły czetników połączono ze Strażą pod wspólnym dowództwem. Powstał w ten sposób 1. Serbski Korpus Uderzeniowy (Prvi Srpski Udarni Korpus) w składzie 1. i 2. Dywizji Uderzeniowych oraz 3. Granicznej Dywizji Ochronnej. Współdziałał on z Niemcami w walkach z partyzantami J. B. Tity na terytorium Serbii, a pod koniec lata 1944 r. wycofał się wraz z siłami niemieckimi do Bośni.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Dragoljub Mihailović (26 kwietnia 1893, Ivanjica - 17 lipca 1946, Belgrad) – pseudonim Draža, serbski generał, który w krótkiej kampanii w kwietniu 1941 został dowódcą 2 Armii Jugosłowiańskiej. Dowódca podporządkowanej rządowi emigracyjnemu Królestwa Jugosławii partyzantki.

Na pocz. 1945 r. resztki Korpusu w sile ok. 3 tys. ludzi znalazły się w miejscowości Slavonski Brod w Slawonii. Niemcy przetransportowali ich do Austrii, gdzie zostali wcieleni do Organizacji Todta.