Sergej Staniszew - Polski Serwis Naukowy

Sergej Dimityriewicz Staniszew (bułg. Сергей Станишев, ur. 5 maja 1966 w Chersoniu, Ukraina) – bułgarski polityk, dziennikarz i historyk, przewodniczący Bułgarskiej Partii Socjalistycznej, od 17 sierpnia 2005 do 27 lipca 2009 roku premier Bułgarii.

Biografia

Jest absolwentem Uniwersytetu Moskiewskiego im. W. Łomonosowa. Temat jego pracy magisterskiej brzmiał: "Rola munduru w kształtowaniu walecznego ducha żołnierzy Armii Czerwonej". Do 1996 roku był obywatelem wyłącznie rosyjskim.

Wybory parlamentarne odbyły się na terenie Bułgarii 25 czerwca 2005 roku. Bułgarzy wybrali 240 deputowanych do bułgarskiego parlamentu. Uprawnionych do oddania głosu było 6,7 mln osób. 22 partie polityczne stanęło do rywalizacji, łącznie wystawiły one 6666 kandydatów na deputowanych.

Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa (ros. Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова, w skrócie МГУ, MGU) – największy i najbardziej znany uniwersytet w Rosji, otwarty 25 stycznia 1755, założony przez carycę Elżbietę Piotrowną, dzięki pomysłowi Michaiła Łomonosowa i aktywnym zabiegom Iwana Szuwałowa.

W latach 1994-1995 pracował jako dziennikarz. Później był głównym ekspertem w wydziale polityki zagranicznej i współpracy międzynarodowej Bułgarskiej Partii Socjalistycznej. W maju 2001 został wybrany na członka zarządu tej partii, a w czerwcu tego samego roku – posłem z ramienia Koalicji na rzecz Bułgarii, w skład której wchodzi BPP.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Ruch na rzecz Praw i Wolności (bułg. Движение за права и свободи; tur. Hak ve Özgürlükler Hareketi) - centrowa bułgarska partia polityczna reprezentująca mniejszość turecką.

W grudniu 2001 Staniszew został przewodniczącym BPS.

W wyborach parlamentarnych w 2005 roku jego partia zdobyła 31% głosów. Po ogłoszeniu wyników – 25 czerwca – zadeklarował, że w nowym gabinecie nie znajdzie się miejsce dla przedstawicieli Narodowego Ruchu Symeona Drugiego, który rządził w latach 2001-2005. Jednak, kiedy 27 lipca jego propozycja gabinetu została odrzucona głosami właśnie liberałów, rozpoczęły się pierwsze próby zawiązania Wielkiej Koalicji. Ostatecznie, 16 sierpnia, 39-letni Staniszew ogłosił nowy skład rządu, w którym zasiedli ministrowie trzech największych partii w Bułgarskim Zgromadzeniu Narodowym (oprócz BSP i NRnrSiP – Ruchu na rzecz Praw i Wolności).

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Papieros - wyrób tytoniowy składający się z rurki z cienkiej bibułki (gilzy) o średnicy do 1 cm i długości do 12 cm (zwykle 85 mm), wewnątrz której znajduje się mieszanka tytoniowa zawierająca spreparowane liście różnych odmian tytoniu (lub rzadziej marihuany, cracku czy innych substancji działających narkotycznie).

Staniszew był trzecim w historii Bułgarii premierem, który przetrwał na swoim stanowisku pełną, czteroletnią kadencję. Jednak jego gabinet, mimo iż to za jego rządów Bułgaria weszła do Unii Europejskiej, oskarżany był o brak skuteczności w walce z korupcją, marnotrawienie funduszy unijnych oraz o podpisanie umowy o całkowitym uzależnieniu się od dostaw gazu z Rosji. Ponadto krytycy Staniszewa przywoływali kilka afer, w które zaangażowani byli członkowie jego rządu: naciski ministra skarbu Rumena Owczarowa na prokuratorów w celu znalezienia kompromitujących dokumentów na Christo Laczewa, dyrektora Bulgartabacu, jednych z największych w Europie Środkowej (państwowych) zakładów produkujących papierosy; oraz sprawę ministra spraw wewnętrznych Rumena Petkowa, który spotykał się z kryminalistami oraz nakazał zakładanie nielegalnych podsłuchów dziennikarzom i przeciwnikom politycznym. Po ostrej krytyce opozycji, a także przedstawicieli Unii Europejskiej, obaj politycy zostali usunięci z gabinetu.

Historia – nauka, która zajmuje się badaniem przeszłości. Humanistyczna i społeczna dziedzina nauki zajmująca się dochodzeniem do wiedzy o zdarzeniach minionych na podstawie a) świadectw bezpośrednich, b) źródeł pisanych lub c) wyników badań nauk pomocniczych historii. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Przedmiotem badań jest z reguły historia człowieka i cywilizacji ludzkiej.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Brak efektywności działań rządu w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości, kryzys gospodarczy oraz fatalny wizerunek Bułgarii w UE przełożyły się na wynik BPS w wyborach parlamentarnych w 2009 roku. Socjaliści zajęli w nich drugie miejsce. Mimo przegranej, Staniszew nie został odwołany ze stanowiska szefa partii.

Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej.

Wybory parlamentarne w Bułgarii odbyły się 5 lipca 2009 roku, chociaż ze względu na bliską datę wyborów do Parlamentu Europejskiego (7 czerwca) część polityków postulowała o wyznaczenie jednego terminu dla obu głosowań.

W listopadzie 2011 został tymczasowo wybrany (do kolejnych wyborów) na przewodniczącego Partii Europejskich Socjalistów.

Przypisy

G. Wierzchołowski, "Słudzy gazowego imperium", w: "Gazeta Polska" nr. 30 (23 lipca 2008), s. 10