Seweryn Szczuka - Polski Serwis Naukowy

Seweryn Szczuka herbu Grabie, (ur. 22 października 1651 w Białoszewie, zm. 11 grudnia 1727 w Chełmnie) – biskup sufragan chełmiński.

W latach 1670-1672 uczył się w kolegium jezuickim w Reszlu, następnie obrał drogę kariery wojskowej i dopiero po skończeniu służby wojskowej wstąpił do stanu duchownego, przyjmując w 1683 r. święcenia kapłańskie. W 1687 r. występuje już jako kanonik chełmiński, był także kanonikiem gnieźnieńskim oraz proboszczem kościoła świętojańskiego w Toruniu. W 1693 i 1694 r., po śmieci biskupów Kazimierza Opalińskiego oraz Kazimierza Szczuki był generalnym ekonomem diecezji chełmińskiej. W 1701 r. został archidiakonem chełmińskim. 26 listopada 1703 r. został prekonizowany na sufragana chełmińskiego, sakrę biskupią przyjął w 1704 r. W latach 1712-1718, po przeniesieniu ordynariusza Teodora Potockiego na Warmię był administratorem diecezji sede vacante, a w czasach rządów bpa Alten Bokuma oficjałem.

Jezuici (pełna nazwa: Towarzystwo Jezusowe ) – męski papieski . Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła rzymskokatolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, .

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu – pierwotnie franciszkański, w latach 1557-1724 w rękach protestantów, w latach 1724-1821 bernardynów, od 1830 parafialny. Jedna z trzech zachowanych gotyckich świątyń w zespole staromiejskim Torunia. Wznosi się na Starym Mieście, w zachodniej części północnego bloku przyrynkowego ograniczonego ulicami Panny Marii, Piekary i Franciszkańską. Powszechnie zwany kościołem Marii Panny, niekiedy Mariackim. W średniowieczu być może nosił wezwanie Narodzenia NMP (co jest kwestionowane), w okresie bernardyńskim - Zwiastowania NMP.

W 1710 r. ufundował seminarium duchowne w Płocku przeznaczając na ten cel znaczą sumę 30 tys. zł. W 1720 r. konsekrował nową świątynię w Radoszkach. W 1724 r. wprowadził franciszkanów do świątyni Najświętszej Maryi Panny w Toruniu, która została odebrana ewangelikom na mocy wyroku sądowego to tzw. sprawie toruńskiej. Ufundował barokowy ołtarz św. Anioła Stróża oraz organy dla kościoła św. Jana w Toruniu.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.

Diecezja chełmińska została utworzona 28 lipca 1243 roku decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a zniesiona bullą papieża Jana Pawła II z 25 marca 1992 r.

Literatura

Mańkowski A., Prałaci i kanonicy katedralni chełmińscy od założenia kapituły do naszych czasów, Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu, R. 33, Toruń 1926, s. 208-210.