Shūsaku Endō - Polski Serwis Naukowy

Shūsaku Endō (jap. 遠藤周作, Endō Shūsaku, ur. 27 marca 1923 w Tokio, zm. 29 września 1996) – japoński pisarz, tworzący swoje utwory z perspektywy katolika żyjącego w buddyjskim społeczeństwie.

Biografia

Endō Shūsaku urodził się w Tokio. W 1926 jego rodzina przeniosła się do Mandżurii, gdzie jego ojciec został wysłany służbowo. Siedem lat później, po rozwodzie rodziców, wrócił z matką i bratem do Japonii. W Kobe jego matka zainteresowała się katolicyzmem i w wieku jedenastu lat Endō został ochrzczony.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W czasie II wojny światowej Endō Shūsaku studiował i pracował w fabryce. Po wojnie rozpoczął studia romanistyczne, a w latach 1950-1953 przebywał na stypendium we Francji. To wówczas podjął pierwsze próby literackie – jego relacje z pobytu w Europie były publikowane w Japonii.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

We Francji zachorował na gruźlicę płuc. Także w późniejszych latach wiele czasu przebywał w szpitalach. Mimo to nie przerwał pracy literackiej i przez wiele lat regularnie publikował powieści oraz humoreski.

Powieści Endō są często skonstruowane wokół historyczno-przygodowego szkieletu – jak Samuraj, oparty na autentycznych wydarzeniach z XVII wieku (poselstwo Tsunenagi Hasekury do Hiszpanii). Jednak najważniejszą warstwę twórczości pisarza stanowi próba ukazania duchowych rozterek Japończyka-chrześcijanina w tradycyjnie buddyjskim środowisku.

Kōbe (jap. 神戸市, Kōbe-shi?) – miasto w Japonii, położone na wyspie Honsiu. Jest stolicą prefektury Hyōgo i jednym z większych portowych miast Japonii. Leży w regionie Kansai (Kinki), na zachód od Osaki. Należy do obszaru metropolitalnego Keihanshin liczącego ok. 18 mln mieszkańców.

Instytut Wydawniczy PAX - został założony w 1949 roku w Warszawie. Celem jest udostępnianie czytelnikom książek o tematyce chrześcijańskiej, umacniających wiarę i towarzyszących Kościołowi w pracy duszpasterskiej.

Twórczość (wybór)

Aden Made (1954)

Shiroi Hito (1955)

Morze i trucizna (Umi to Dokuyaku 1958)

Szaleniec? (Obakasan 1959, wyd. pol. PAX, Warszawa 1976)

Wulkan (Kazan 1960)

Kobieta, którą porzuciłem (Watakushi-ga suteta onna 1964, wyd. pol. PAX, Warszawa 1978)

Milczenie (Chimmoku 1966, wyd. pol. ISBN 83-211-0684-6, Warszawa 1986)

Sikai no Hotori (1973)

Iesu no Shogai (1973)

Kirisuto no Tanjo (1973)

Samuraj (Samurai 1980, wyd. pol. ISBN 83-211-0793-1, Warszawa 1987)

Głęboka rzeka (Fukai Kawa 1993, wyd. pol. ISBN 83-7079-509-9, Warszawa 1996)

Nagordy

1955 Nagroda im. Akutagawy za Shiroi Hito

1966 Nagroda Tanizaki za Milczenie

1992 Nagroda Ba Ka za całokształt twórczości

Odznaczenia

Order Kultury – 1995

Oficer Orderu Infanta Henryka – 1968, Portugalia

Przypisy

Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 27 marca 2011]. – jako Endo Shusakn

Źródło

Endo Shusaku: Samuraj. Mikołaj Melanowicz (tłum. i posłowie). Warszawa: PAX, 1987. ISBN 8321107931.