Shanxi - Polski Serwis Naukowy

Shanxi - prowincja w środkowych Chinach. Ludność stanowią w większości Chińczycy Han, ale mieszkają tam również Mongołowie i Dunganie.

Geografia

Obszar Shanxi zajmuje silnie zerodowana wyżyna, poprzecinana pasmami górskimi. Najwyższy szczyt znajduje się w górach Wutai Shan i osiąga 3058 m n.p.m. Na zachodzie biegną góry Lüliang Shan z wysokościami do 2831 m n.p.m., na wschodzie Taihang Shan (do 2870 m n.p.m.), a w środkowej części rozległe kotliny śródgórskie. Klimat umiarkowany, ciepły, kontynentalny, suchy. Roczna suma opadów waha się od 250 do 500 mm. Główną rzeką jest Huang He z dopływem Fen He. W części północno-zachodniej i zachodniej rosną stepy i lasostepy.

Dunganie (język rosyjski: Дунгане) - grupa etniczna pochodzenia chińskiego, zamieszkująca Kirgistan i Kazachstan. Posługują się językiem dungańskim, podobnym do chińskiego. Wyznają islam w wersji sunnickiej. Etymologia nazwy Dunganie (w języku chińskim zapisywana 东干族 ) nie jest jasna, prawdopodobnie jest pochodzenia tureckiego, używana jest przez tureckojęzycznych sąsiadów Dunganów, i przejęta przez Rosjan. Sami określają się jako Huizu (chińskie 回族) i istotnie są potomkami muzułmańskich Chińczyków Hui, którzy wyemigrowali w latach siedemdziesiątych XIX w. do Azji Środkowej po powstaniu dungańskim.

Taihang Shan (chin.: 太行山; pinyin: Tàiháng Shān) - pasmo górskie w północno-wschodnich Chinach, biegnące południkowo przez prowincje Henan, Hubei i Shanxi. Ma długość ok. 500 km, najwyższym szczytem jest leżący na zachód od Pekinu Xiao Wutaishan (2882 m n.p.m.). Pasmo powstało w mezozoiku, zbudowane jest ze skał osadowych, gnejsów i granitów. Zachodnie stoki pasma są łagodne, natomiast wschodnie bardziej strome. Pasmo charakteryzuje się dużym rozczłonkowaniem. Jest to obszar wydobycia węgla kamiennego, azbestu i grafitu.

Podział administracyjny

Prowincja Shanxi składa się z jedenastu prefektur miejskich:

Gospodarka

Shanxi to główny region wydobycia węgla kamiennego w Chinach. Największe ośrodki wydobycia to Datong i Yangquan. Ponadto wydobywa się rudy żelaza i inne metale, ropę naftową, złoto i azbest.

Rozwinięte jest hutnictwo żelaza (w Taiyuan), przemysł maszynowy (główne ośrodki: Taiyuan, Datong i Yuci), koksochemiczny (Datong), farmaceutyczny, włókienniczy (Taiyuan), spożywczy i materiałów budowlanych.

Chińczycy Han (nazwa własna 漢 / 汉 / Hàn; Hanowie) - naród zamieszkujący głównie Chiny, gdzie stanowią ok. 92% ludności (reszta należy do oficjalnie wymienianych 55 mniejszości), a także Tajwan, gdzie również stanowią większą część populacji wyspy, ok. 20 mln. Są najliczniejszym narodem na świecie, ogółem liczą ok. 1,3 mld (ok. 19% populacji).

Fen He (chin.: 汾河; pinyin: Fén Hé) – rzeka w północnych Chinach, w prowincji Shanxi, najdłuższy lewy dopływ Huang He. Jej źródła znajdują się w górach Lüliang Shan. Długość rzeki wynosi 603 km. Przenosi duże ilości zawiesiny, głównie żółtego pyłu, jest wykorzystywana do irygacji.

Rolnictwo rozwinięte w kotlinach śródgórskich i dolinach rzek. Grunty orne zajmują 25% prowincji. Uprawia się pszenicę, kukurydzę, proso, ryż , bawełnę, soję, rzepak, warzywa, drzewa owocowe i winorośl. Hodowla słabo rozwinięta, odnosi się głównie do bydła, hodowanego na północnym zachodzie.

Datong (chiń.: 大同; pinyin: Dàtóng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północnych Chinach, w prowincji Shanxi. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 071 836. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 016 569 mieszkańców.

Huang He, Huang-ho (chiń. 黄河, pinyin Huáng Hé, dosł. Żółta Rzeka) – rzeka w północnych Chinach o długości 5464 km, druga co do wielkości rzeka w państwie. Jej nazwa pochodzi od żółtego koloru namułów lessowych.

Transport głównie samochodowy.

Edukacja

Szkoły wyższe:

Shanxi University

Taiyuan University of Technology

Shanxi Agricultural University

Shanxi Medical University

Shanxi Teachers University

Shanxi University of Finance and Economics

North China University of Science and Technology

Taiyuan University of Science and Technology

Changzhi Medical College

Shanxi College of Traditional Chinese Medicine

Xinzhou Teachers University

Yuncheng University

Taiyuan Normal University

Jinzhong College

Changzhi College

Datong University

Linki zewnętrzne

Strona prowincji w języku chińskim

Strona o chińskich prowincjach w języku angielskim