Shefqet Verlaçi - Polski Serwis Naukowy

Shefqet Verlaçi - też jako: Shefqet bej Verlaçi (ur. 15 grudnia 1878 w Elbasanie - zm. 21 lipca 1946 w Zurichu) – albański polityk, dwukrotny premier rządu albańskiego.

Pochodził z jednej z najbogatszych rodzin albańskich właścicieli ziemskich. Kształcił się w Monastirze, a następnie w Stambule, ale nie ukończył studiów prawniczych. W 1910 został wybrany deputowanym z okręgu Elbasan do parlamentu osmańskiego. W 1914 wyjechał z Albanii. Powrócił do niej jako przedstawiciel Elbasanu na kongres w Durresie w 1918.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Zogu I, właśc. Ahmed ben Zogu, Ahmed bej Zogolli, Ahmed beg Zogu (ur. 8 października 1895, zm. 9 kwietnia 1961) – albański polityk, król Albanii w latach 1928-1939.

W latach 1920-1941 regularnie zasiadał w parlamencie albańskim, jako deputowany z okręgu Elbasan. Był współtwórcą Partii Postępu, grupującej konserwatywnych właścicieli ziemskich. W roku 1924 objął tekę ministra spraw wewnętrznych. Dwukrotnie stawał na czele rządu - pierwszy raz w 1924 i ponownie w czasie okupacji włoskiej (1939-1941). 15 kwietnia 1939 Verlaçi przewodniczył 49-osobowej delegacji albańskiej, która wyjechała do Rzymu aby ofiarować koronę Albanii dla Wiktora Emmanuela III. Wkrótce potem uzyskał godność senatora włoskiego.

Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.

Wojna grecko-włoska 1940-1941 – konflikt zbrojny pomiędzy Królestwem Włoch a Królestwem Grecji, zapoczątkowany atakiem Włoch 28 października 1940 roku. 6 kwietnia 1941 roku do walk po stronie Włoch włączyła się armia III Rzeszy, co doprowadziło do odwrotu wojsk greckich i ich kapitulacji 23 kwietnia 1941 roku.

13 stycznia 1941 spotkał się z Benito Mussolinim jako przewodniczący albańskiej delegacji rządowej. Domagał się zwiększenia pomocy włoskiej w obliczu zagrożenia katastrofą humanitarną. Tysiące uchodźców z ogarniętego wojną południa uciekało do Tirany, gdzie zaczynało brakować żywności i możliwości ich zakwaterowania. Verlaçi złożył dymisję na ręce Mussoliniego, ale ten jej nie przyjął. Został odsunięty od władzy przez Włochów w grudniu 1941.

Benito Amilcare Andrea Mussolini (ur. 29 lipca 1883 w Dovia di Predappio, zm. 28 kwietnia 1945 w Giulino di Mezzegra) – włoski polityk i dziennikarz początkowo socjalistyczny, główny założyciel i przywódca ruchu faszystowskiego; premier Włoch w latach 1922–1943, później do 1945 przywódca Włoskiej Republiki Socjalnej.

W roku 1944 po przejęciu władzy przez komunistów uciekł z kraju, wraz z synem Ismailem i córką Behije. Zmarł w szpitalu w Zurychu, ale został pochowany na protestanckim cmentarzu w Rzymie.

W latach 20. Ahmed Zogu był zaręczony z córką Verlaçiego, ale stając na czele państwa albańskiego w 1925 zerwał zaręczyny, co spowodowało, że był traktowany przez Verlaçiego jako osobisty wróg.

Bibliografia

Kastriot Dervishi: Historia e shtetit shqiptar 1912-2005. Tirana: 2006. ISBN 99943-799-3-3. (alb.)

Bernd J. Fischer: Albania at War 1939-1945. London: 1999. ISBN 1-85065-531-6. (ang.)

Przypisy

O. Pearson, Albania in Occupation and War: From Fascism to Communism 1940-1945, I.B.Tauris, 2006, s. 109.