Shenzhou 5 - Polski Serwis Naukowy

Start statku kosmicznego Shenzhou 5

Model statku Shenzhou

Shenzhou 5 (chiń. 神舟五号) - pierwszy chiński załogowy lot kosmiczny.

Lot rozpoczął się 15 października 2003 roku, kiedy to o godzinie 9:00 (UTC +8), tylko z jednorocznym opóźnieniem do planu z 1992 roku i dokładnie 39 lat po tym, jak w Chinach eksplodowała pierwsza bomba atomowa, statek kosmiczny Shenzhou V z chińskim astronautą Yang Liwei (杨利伟) na pokładzie wystartował z kosmodromu Jiuquan. Ten 38-letni podpułkownik Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej został nazwany pierwszym taikonautą, w odróżnieniu od amerykańskiego astronauty czy rosyjskiego kosmonauty. Pojazd został wyniesiony w przestrzeń kosmiczną za pomocą rakiety Długi Marsz 2F.

Tajwan (Formoza) – wyspa na Oceanie Spokojnym, oddzielona od Chin kontynentalnych Cieśniną Tajwańską. Jest wyspą w większości wyżynną, obrzeża Tajwanu są nizinne.

Kosmodrom Jiuquan (chiń. 酒泉卫星发射中心) – najstarszy chiński ośrodek rakietowy (satelitarny i balistyczny) otwarty w 1958. Położony jest na pustyni Gobi, w północno-zachodnich Chinach, w prowincji Mongolia Wewnętrzna. Ma 2 800 km² powierzchni. Na jego terenie zakwaterowanych jest około 20 000 ludzi. Przeznaczony przede wszystkim do przeprowadzania misji naukowych i odzyskiwanych. Stąd wystartował pierwszy chiński lot załogowy, Shenzhou 5.

Plan zakładał, że Yang Liwei pozostanie w kapsule powrotnej przez cały czas trwania misji i nie wejdzie do modułu orbitalnego. By zagwarantować powodzenie głównego celu – posłania człowieka w kosmos i bezpiecznego sprowadzenia go na Ziemię – oficjalnie nie przeprowadzono żadnych naukowych eksperymentów. Zabrano tylko kilka ziaren z Tajwanu, flagi i inne pamiątkowe materiały. Dwa aparaty fotograficzne zamontowano na górze i z boku modułu orbitalnego. Moduł ten pozostał w kosmosie i przez 6 miesięcy (do 15 kwietnia 2011) prowadził badania naukowe i technologiczne eksperymenty. 30 maja 2004 spłonął w atmosferze.

Kosmonauta, z ang. astronauta oraz tajkonauta lub yuhangyuan (chiń. kosmiczny nawigator (podróżnik)) – osoba odbywająca loty kosmiczne lub przygotowania do odbywania takich lotów.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Shenzhou V w ciągu 21 godzin i 23 min. okrążył ziemię 14 razy, po czym bezpiecznie wylądował o 6:23 (UTC +8), 16 października 2003 roku, na stepie Amugulang w Siziwang Qi (四子王旗) w Mongolii Wewnętrznej. Od tej chwili Chiny dołączyły do dwóch dotychczasowych mocarstw kosmicznych (USA oraz ZSRR, później Rosja), zdolnych samodzielnie wynieść człowieka w kosmos.

Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej (mong.: Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон; chiń.: 内蒙古自治区; pinyin: Nèi Měnggǔ Zìzhìqū) – region autonomiczny ChRL obejmujący południowe ziemie historycznej Mongolii.

Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW, ALW, skrót ang. PLA) - chińskie siły zbrojne obejmujące piechotę, marynarkę, lotnictwo, a także broń jądrową oraz siły kosmiczne. ALW jest największą liczebnie armią na świecie, pod bronią ma 2,25 mln. żołnierzy, a łącznie z formacjami paramilitarnymi - 3,25 mln. W razie zagrożenia jest w stanie zmobilizować ponad 7 mln ludzi. Ponadto dysponuje 216 mln. rezerwistów. Liczba ludzi zdatnych do służby wojskowej w Chinach w wieku 18-49 lat wynosi ok. 343 mln. Budżet Chińskiej armii wynosi 78 miliardów dolarów, stanowi 1,5 % PKB podczas gdy budżet amerykańskiej armii stanowi 4,4 % PKB[1].

Przypisy

Orbital Module of Shenzhou V Successfully Completes Its Space Flight

Linki zewnętrzne

Chen Lan, Shenzhou History, Shenzhou 5

From A-bomb to Shenzhou-5, w: Xinhua News Agency

Shenzhou V Accomplished Every Experiment, w: 中国网

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Shenzhou 5