Shinjuku - Polski Serwis Naukowy

Sylwetka Shinjuku widziana od Pałacu Cesarskiego

Widok z Shinjuku w kierunku Fudżi Fuji-san o zachodzie słońca. Po lewej kompleks Tokyo Opera City

Widok z Shinjuku w kierunku starego śródmieścia. Po prawej, w oparach smogu, park chramu Meiji, po lewej, za wieżowcem NTT DoCoMo – park Shinjuku. W dole: niska zabudowa rejonu Yoyogi – w Shibuya-ku

Shinjuku (jap. 新宿区, Shinjuku-ku) – jeden z 23 specjalnych okręgów (dzielnic) japońskiej stolicy, Tokio.

Tokio ?/i (jap. 東京都, Tōkyō-to?) – stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym (Zatoka Tokijska) na Honsiu – największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata (metropolis Greater Tokyo Area), który, wraz z Jokohamą, Kawasaki, Saitamą i innymi miastami nad zatoką, skupia 32-43 mln mieszkańców.
Daimyō (jap. 大名, daimyō?) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.), potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali nieraz całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.

Okręg Shinjuku-ku został utworzony w 1947 r. po połączeniu trzech mniejszych okręgów-dzielnic: Ushigome-ku, Yotsuya-ku oraz Yodobashi-ku. W 2008 r. liczba ludności w okręgu wynosiła 312 418 mieszkańców, a gęstość zaludnienia 17 140 osób na km². Okręg zajmuje obszar 18,23 km².

W Shinjuku mieszka stosunkowo wielu obcokrajowców, m.in.: Koreańczycy, Chińczycy, Francuzi i Filipińczycy. Ich liczba w 2005 r. wynosiła 29 353 osób.

Fudżi (?, pol. zapis przyjęty przez KSNG: Fudżi) – wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii (3776 m n.p.m.). Leży na wyspie Honsiu, na południowy zachód od stolicy, Tokio.
Kolej Seibu (?) - spółka linii kolejowej z siedzibą w miejscowości Tokorozawa, w Japonii, oferująca przewozy kolejowe, usługi turystyczne i nieruchomości.

W węższym znaczeniu nazwą Shinjuku określa się jedno z ważniejszych "podcentrów" Tokio, obejmujące dzielnicę wokół dworca Shinjuku w zachodniej części Shinjuku-ku. Wykracza ono poza południowe granice okręgu na teren Shibuya-ku.

Historia

Shinjuku rozwinęło się wokół dworca kolei państwowych i towarzyszących mu trzech dworców kolei dojazdowych: Keiō, Odakyū i Seibu (nieco dalej na północy). Ewolucja Shinjuku jest przykładem radykalnego przekształcenia struktury wiejskiej w metropolitarną, dokonanej w niecałe sto lat przy współudziale miasta i kapitału prywatnego.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Uniwersytet Waseda (?, w skrócie Sōdai (早大) od sino-japońskiego odczytania skrótu nazwy) – prywatny uniwersytet z siedzibą w Tokio, jedna z najbardziej uznanych instytucji edukacyjnych w Japonii.

Naitō, właściciel ziemski (daimyō), urządził w 1698 r. stację na drodze Kōshū-kaidō. Miejsce to zostało nazwane Naitō Shinjuku, czyli "nowa stacja Naitō". Miejsce było szczególne, ponieważ rozwidlały się tutaj: droga Ōme-kaidō prowadząca z Edo w kierunku Ōme (jej śladem biegnie też dzisiejsza Shinjuku-dōri oraz droga Kōshū-kaidō biegnąca w kierunku Hachiōji.

NTT DoCoMo Yoyogi Building jest wieżowcem w Japonii w Tokio, w dzielnicy Shibuya. Budynek ma przeszło 200 metrów wysokości, ale nigdy nie był najwyższym w mieście. Jego budowa rozpoczęła się w roku 1997. Trwała 3 lata została ukończona w 2000 roku. Ten drapacz chmur ma wraz z antena 272 metry wysokości. Jednak najwyższe piętro znajduje kilkadziesiąt metrów niżej. Budynek ma 28 pięter i trzy kondygnacje podziemne. Całkowita powierzchnia wynosi 51 122 m². Wykorzystywany jest jako biurowiec w celach telekomunikacyjnych. Głównymi materiałami z jakich budynek powstał to: stal, szkło i kamień. W 2002 roku dodano zegar znajdujący się 160 metrów (492 stóp) nad ziemią (przewyższył on dotąd najwyżej umieszczony zegar na Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie). Zegar ma średnicę 15 metrów. Został tam umieszczony ze względu na 10 rocznicę NTT DoCoMo. Wyższe partie budynku są wyposażone w kolorowe światła wskazujące pogodę.
Shibuya (Tōkyō) (jap. 渋谷区, Shibuya-ku) - jeden z 23 specjalnych okręgów (dzielnic) japońskiej stolicy Tokio. Dzielnica o charakterze handlowym i rozrywkowym.

Jeszcze w l. 80. XIX w. Shinjuku było wsią, rozwiniętą łańcuchowo wzdłuż obu dróg. W końcu lat 20. XX w. mapy topograficzne pokazują już wykształcone wokół stacji kwartały zwartej zabudowy, otoczone obszarem zabudowy rozluźnionej.

W 1885 r. obie drogi przecięła kolejowa linia obwodowa Yamanote prywatnej kolei Nippon Tetsudō. W l. 1889-94 powstała poprzeczna linia prywatnej Kōbu Tetsudō – odtąd stacja Shinjuku stała się węzłowa. Po upaństwowieniu obu kolei w 1907, stacja stała się węzłem linii Yamanote i Chūō "Kolei Rządowych" (Kokutetsu).

Shukuba (jap. 宿場, shukuba, zwana też shukueki 宿駅) - pocztowa stacja odpoczynkowa przy drogach w Japonii w epoce Edo. W szczególności nazwa ta odnosi się do stacji na pięciu arteriach zwanych wspólnie Gokaidō i prowadzących do/z Edo. Miejscowości, w których znajdowały się stacje, nazywały się shukuba-machi (jap. 宿場町, shukuba-machi).
Edo (jap. 江戸; także Yedo) – dawna nazwa obecnej stolicy Japonii Tokio, położonej w regionie Kantō na wyspie Honsiu. Ze względu na usytuowanie u ujścia rzeki Sumidy do zatoki zwanej obecnie Zatoką Tokijską, nazwa Edo jest tłumaczona jako "brama" (戸 to) na "zatokę" (江 e).

Tereny dawnego majątku Naitō przekształcono w park Shinjuku (Shinjuku Gyo-en), otwarty w 1906 r.

Kōshū-kaidō uzyskała wiadukt nad torami kolei prawdopodobnie przed 1915 r., oś drogi do Tokorozawy została natomiast odkształcona, wskutek budowy wiaduktu kolejowego nieco dalej na północ. Przekroczenie to zostało wykorzystane przez dzisiejszą Yasukuni-dōri, doprowadzoną do Shinjuku ok. 1940 r.

Trasa tramwaju podmiejskiego Keiō, prowadzona wzdłuż Kōshū-kaidō dotarła do Shinjuku w 1915. W tym czasie przedmieściu było już obsługiwane od strony miasta liniami tramwajów tokijskich. Na ostatnim odcinku linia wiodła środkiem jezdni i kończyła się na wspomnianym rozwidleniu obu dróg. W l. 30. zbudowano dla niej duży dworzec, użytkowany tylko do 1945 r. W 1927 r. doszła osobna linia elektrycznej kolejki dojazdowej Odawara Kyūkō (obecnie Odakyū), prowadzona własnym korytarzem kończącym się dworcem położonym równolegle do stacji Kokutetsu. Były też dwie inne linie tramwajów podmiejskich, dochodzące od północnego zachodu.

Kōshū-kaidō (jap. 甲州街道, Kōshū-kaidō) – była jedną z pięciu arterii w Japonii w okresie Edo. Łączyła stolicę Edo (współczesne Tokio) z prowincją Kai (współczesna prefektura Yamanashi). Obecnie droga krajowa nr 20, przebiega blisko Kōshū Kaidō.
Wieżowiec (drapacz chmur) to bardzo wysoki, wielokondygnacyjny budynek zdolny (w przeciwieństwie do innych konstrukcji, takich jak wieże i maszty) tworzyć warunki do życia i zamieszkania. Wprawdzie nie istnieją żadne ogólne oficjalne regulacje, ale oprócz wysokości, również inne kryteria, takie jak kształt, wygląd, lokalizacja i obecność innych budynków, mogą wpłynąć na sklasyfikowanie budynku jako wieżowca. W Stanach Zjednoczonych istnieje niepisana reguła, według której za wieżowiec uznawany jest budynek o wysokości przekraczającej 150 m. W innych rejonach świata niższy budynek również może zostać uznany za drapacz chmur, zwłaszcza jeśli dominuje nad otoczeniem. Wieżowce przekraczające 300 m (1000 stóp) są czasami określane mianem superwysokich. Wieżowca nie powinno mylić się z nieco ogólniej sformułowanym terminem wysokościowiec. Według definicji Emporis Data Committee, wysokościowiec to budynek mający przynajmniej 35 m (115 stóp) wysokości, podzielony regularnie na piętra. Wszystkie wieżowce są wysokościowcami, lecz tylko najwyższe wysokościowce są wieżowcami. Za miejsce narodzin drapaczy chmur powszechnie uznaje się Chicago.

W 1952 r. kolej Seibu otwiera dworzec Shinjuku, kończący linię uprzednio zakończonej w Takadanobaba (otwartej jeszcze w 1927). W 1961 dociera pierwsza linia metra – Marunouchi. W 1945 r. linia Keiō zostaje skrócona do nowego dworca położonego równolegle do dworca Odakyū, a w 1963 przełożona do tunelu. Oba dworce uzyskują nadbudowę domami towarowymi. W 1978 r. powstaje równoległa do pierwszej linia Keiō-Shinsen, połączona z linią metra Toei-Shinjuku.

23 okręgi specjalne (特別区 tokubetsu-ku) są samorządnymi, specjalnymi jednostkami terytorialnymi, posiadającymi autonomiczną władzę, należącymi do centralnej, najbardziej zaludnionej części Tokio. Tak zorganizowane okręgi znajdują się tylko w Tokio. Po japońsku nazywają się nijūsan-ku (23 区), co znaczy "23 okręgi".
Ōme (jap. 青梅市, Ōme-shi) - miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, nad rzeką Tama, w prefekturze Tokio. W 2006 r. miasto to, o powierzchni 103,26 km², zamieszkiwało 140 433 osób.

Mimo że po wschodniej stronie dworca Shinjuku pierwsze przebicie ulicy na kierunku N-S datuje się na lata 30. (Meiji-dōri), i mimo że już wtedy powstawały okazałe gmachy (np. dom towarowy "Isetan" przy skrzyżowaniu Shinjuku-3), sieć uliczna i układ kwartałów w tym rejonie jest produktem restrukturyzacji dokonanej głównie w l. 50. i 60.

Dworzec Shinjuku (?) – dworzec kolei JR w Tokio, obsługujący największą liczbę pasażerów wśród dworców kolejowych na świecie. W szerszym znaczeniu również dworzec trzech kolei prywatnych: Keiō, Odakyū i Seibu.

Tereny na zachód od kolei określano jako Yodobashi-chō. Na miejscu zajmowanym dzisiaj przez wieżowce Nishi-Shinjuku znajdowała się w latach 1898-1965 oczyszczalnia ścieków. Budowa wieżowców rozpoczęła się w latach 70. XX w. Prestiżowym ukoronowaniem procesu budowy dzielnicy biurowej stało się otwarcie w 1991 r. siedziby Zarządu Prefektury Tōkyō-to, tzw. Tōkyō-Tochō.

W 1991 r. ruch samochodów na Kōshū-kaidō zostaje przełożony do tunelu idącego skrajem Parku Shinjuku. Wreszcie, w dwóch etapach (1997 i 2000) otwiera się linia metra Toei-Ōedo, obsługująca osiowo dzielnicę wieżowców Nishi-Shinjuku.

Shinjuku. Plac przed dworcem, z domami towarowymi "Odakyū" i "Keiō"; po prawej wiaty dworca autobusowego

Shinjuku. Yasukuni-dōri z wiaduktem linii Yamanote

Shinjuku. Dom towarowy Isetan w 3-chōme; otwarty w 1933 r.

Shinjuku. Kabuki-chō nocą

Teatr Shinjuku-Suehirotei z 1897 r. w 3-chōme.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)