Siarczan magnezu - Polski Serwis Naukowy

Siarczan(VI) magnezu (synonimy: sól gorzka, sól angielska, sól z Epsom) – nieorganiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym Mg S O4, sól kwasu siarkowego i magnezu. Występuje on w przyrodzie jako minerał epsomit.

Otrzymywanie

Siarczan magnezu można otrzymać w bezpośredniej reakcji metalicznego magnezu z kwasem siarkowym jak również w reakcji tlenku lub wodorotlenku magnezu w tym kwasie: Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2↑ MgO + H2SO4 → MgSO4 + H2O Mg(OH)2 + H2SO4 → MgSO4 + 2H2O

Właściwości

Bezwodny siarczan magnezu to biała, dobrze rozpuszczalna w wodzie (33,5 g w 100 g H2O) substancja drobnokrystaliczna. W stanie bezwodnym wykazuje silne właściwości higroskopijne. Tworzy kilka hydratów, najważniejsze spośród nich to heptahydrat MgSO4·7H2O (minerał epsomit, sól gorzka, sól angielska) oraz monohydrat MgSO4·H2O, występujący w przyrodzie jako minerał kizeryt. W temperaturze pokojowej trwały jest heptahydrat. Po ogrzaniu do ok. 150 °C przechodzi on w MgSO4·H2O, który odwadnia się całkowicie powyżej 200 °C. Po dodaniu do wody wywołuje ścieśnienie jej struktury, prowadzące do spadku objętości (graniczna cząstkowa objętość molowa siarczanu magnezu wynosi -1,4 cm mol, tzn. dodanie jednego mola do dużej objętości wody powoduje spadek objętości o 1,4 cm).

Higroskopijność - podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci lub nawet wiązanie się z wodą. Woda ta może pochodzić z pary wodnej znajdującej się w powietrzu, z wilgoci znajdującej się w gruncie, z rosy osadzającej się na powierzchni substancji itp. Pochłanianie występuje wtedy, gdy woda przenika z miejsca kontaktu z materiałem higroskopijnym do jego wnętrza. Odbywać się to może na różne sposoby.

Digoksyna (digoxin) – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów, uzyskiwany z naparstnicy wełnistej (łac. Digitalis lanata), stosowany w medycynie głównie do leczenia niewydolności serca i migotania przedsionków z szybką akcją komór. Zwiększa siłę i pobudliwość mięśnia sercowego oraz powoduje zwolnienie przewodnictwa w węźle przedsionkowo-komorowym i zmniejszenie częstości akcji serca. Jej działanie jest ograniczone licznymi efektami ubocznymi, głównie w postaci zaburzeń rytmu serca.

Zastosowanie

bezwodny jest powszechnie stosowanym laboratoryjnym i przemysłowym środkiem suszącym,

lecznictwie między innymi jako środek przeczyszczający oraz środek tokolityczny,

w weterynarii

składowa płynu Oliwkowa

do obciążania bawełny,

w farbiarstwie,

do wyrobu wód mineralnych,

w rolnictwie roztwór siarczanu magnezu wykorzystuje się do dolistnego nawożenia magnezem przez oprysk.

Nazwy sól angielska oraz epsomit pochodzą stąd, że związek ten był początkowo produkowany poprzez odparowywanie wody mineralnej ze źródeł bijących niedaleko miejscowości Epsom w środkowej Anglii i sprzedawany jako lek przeczyszczający w całej Europie. W USA i Wielkiej Brytanii sól ta jest wciąż nazywana solą z Epsom (Epsom salt).

Płyn Oliwkowa, inaczej roztwór Oliwkowa (łac. liquor Olivkovi, solutio Olivkovi; ros. жидкость Оливковa) – jasnożółta bądź bezbarwna, przezroczysta ciecz o słabej woni i konsystencji syropu. Preparat będący lekiem recepturowym sporządzanym w zakresie receptury aptecznej. Wykazuje działanie osmotyczne, odkażające oraz ściągające.

Epsomit – minerał z gromady siarczanów o wzorze MgSO4•7H2O. Ten pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał pod względem chemicznym to uwodniony siarczan(VI) magnezu.

ALS

Podanie dożylne roztworu siarczanu magnezu w zaawansowanych zabiegach resuscytacyjnych u dorosłych jest wskazane przy:

opornym na defibrylację migotaniu komór przy podejrzeniu hipomagnezemii

tachyarytmiach komorowych przy podejrzeniu hipomagnezemii

torsade de pointes

zatruciu digoksyną

Zobacz też

epsomit

Przypisy

Siarczan(VI) magnezu – karta leku (DB00653) (ang.). DrugBank.
Peter William Atkins: Chemia fizyczna. PWN, 2001, s. 156. ISBN 83-01-13502-6.
http://www.prc.krakow.pl/wyty/04.pdf Wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji 2005

Bibliografia

Adam Bielański: Chemia ogólna i nieorganiczna. Wyd. I. Warszawa: PWN, 1970.

Witold Mizerski: Tablice chemiczne. Wyd. III. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003. ISBN 83-7350-031-6.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Magnez (Mg, łac. magnesium) - pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Izotopy stabilne magnezu to 24Mg, 25Mg oraz 26Mg.

Wodorotlenek magnezu (o wzorze Mg(OH)2) to nieorganiczny związek chemiczny, będący na ogół słabą zasadą, lecz zdarza się, że występuje w postaci mocnych zasad.