Sielsowiet - Polski Serwis Naukowy

Sielsowiet (ros. - сельсовет, сельский совет; białorus. - сельсавет, сельскi савет; ukr. - сільрада, сільська рада) - organ władzy lub jednostka administracyjno-terytorialna w niektórych państwach byłego ZSRR, a w przeszłości w całym ZSRR.

Obwód wołgogradzki (ros. Волгоградская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na południowym wschodzie Równiny Wschodnioeuropejskiej. Centrum administracyjne obwodu - Wołgograd.

Głosowanie to metoda podejmowania decyzji w zgromadzeniu ludzkim w taki sposób, że każdy z uczestników tego zgromadzenia oddaje swój głos. Głosy są następnie obliczane i stanowią podstawę decyzji.

Sielsowiety w ZSRR

Dekret o komitetach ziemskich z 1917 roku

Sielsowiet, który wywodzi się bezpośrednio od komitetu wołostnego, początkowo pełnił funkcje organu władzy na najniższym szczeblu systemu Rady Narodowych Deputowanych. Zgodnie z postanowieniem sownarkomu z 25 grudnia 1917 roku (7 stycznia 1918 roku) "O miejscowych komitetach ziemskich" zaczęto likwidację najniższych administracyjnych i ziemskich organów Rządu Tymczasowego: wołostnych komitetów wykonawczych i ziemskich zarządów, które praktycznie nie zaczęły jeszcze swojej działalności po rewolucji lutowej. Powszechnie w guberniach, ujezdach i wołostach powoływano komitety ziemskie, w skład których wybierano w głosowaniu powszechnym, tajnym i równym jednego członka na pięciuset mieszkańców danej jednostki terytorialnej. Do komitetów wołostnych powoływano także po jednym przedstawicielu z sąsiędnich wołostów. Raz do roku jeden przedstawiciel komitetu wołostnego był oddelegowany na zjazd gubernialny. Kierowaniem sprawami bieżącymi zajmować się miały powołane do tych celów kolegialne organy wykonawcze, tak zwane zarządy ziemskie.

Ujezd (ros. уезд) – w Imperium Rosyjskim, a także w RFSRR w pierwszych latach po rewolucji październikowej, jednostka administracyjna niższego rzędu, czasem utożsamiana z powiatem.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Dekret sownarkomu określał także obowiązki komitetu wołostnego. Do nich należały: rozporządzanie skonfiskowanym majątkiem, rozstrzygnięcie sporów i nieporozumień we własnym wołoście, wykonanie poleceń komitetu gubernialnego i ujezdowego w sprawach związanych z gromadzeniem informacji potrzebnej do reformy ziemskiej, a także przedstawianie propozycji i wniosków do opracowania tejże reformy oraz przygotowanie warunków do jej przeprowadzeniu, ogłoszenie i wykonanie rozporządzeń komitetu gubernialnego u ujezdnego w sprawach ziemskich.

Rada Komisarzy Ludowych (ros. Сове́т наро́дных комисса́ров СССР, СНК, Совнарко́м) - rząd rewolucyjny, który powstał w czasie rewolucji październikowej w 1917 r. Jego przywódcą był Włodzimierz Iljicz Lenin - przywódca partii bolszewickiej. Rząd ten wydał wiele dekretów m. in.: o nadaniu ziemi, o pokoju oraz o prawach narodów Rosji. Nazwa Rada Komisarzy Ludowych została wymyślona przez Lwa Trockiego i zawierała odniesienie do instytucji komisarzy Konwentu funkcjonującej w czasie rewolucji francuskiej, jak i podkreślała zerwanie z "burżuazyjnym" tytułem ministra.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Komitet wołostny miał prawo wydawać własne zarządzenia, które mogły być zaskarżane w komitetach ujezdowych. Budżet komitetu wołostnego był formowany z ziemskiego fondu gubernialnego i uzgadniany corocznie na zjazdach gubernialnych.

Sielsowiety w Konstytucji RFSRR 1918 roku

10 lipca 1918 roku została przyjęta Konstytucja Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, której artykuł 10 rozdziału 5 ustanawiał sielsowiety jako organy władz miejscowych:

W Konstytucji została szczegółowo omówiona organizacja miejscowej władzy Rad: sielsowiety wchodziły w skład miejscowych organów władzy i należały do systemu Zjazdów Rad na poziomie ujezdów i wołostów. Skład ujezdowego zjazdu sowietów był obliczany na podstawie: jeden deputowany na tysiąc mieszkańców, ale nie więcej niż trzystu deputowanych na cały ujezd. W przypadku, gdy sielskie miejscowości liczyły poniżej tysiąca mieszkańców, dla powołania delegatów na zjazd ujezdowy łączono kilka mniejszych miejscowości. W zjazdach wołostnych udział brała dziesiąta, wydelegowana, część deputowanych sielsowietu. Gdy sielsowiet liczył mniej niż dziesięciu członków, na zjazd wołostny udawał się jeden przedstawiciel danego sielsowietu. Przy sielsowietach powołano komitety wykonawcze, które miały za zadanie realizować cele i zadania władzy radzieckiej. Od sielsowietów wymagano półrocznych i rocznych sprawozdań o wydatkach. Ich budżet był zatwierdzany na zjazdach obwodowych i gubernialnych.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Obwód niżnonowogrodzki (ros. Нижегоро́дская о́бласть, Niżegorodskaja obłast´) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej

Zmiany odnośnie sielsowietów w ustawodawstwie ZSRR

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

VII Ogólnorosyjski Zjazd Sowietów 12 grudnia 1919 roku wytyczył drogę do uporządkowaniu systemu władzy państwa socjalistycznego. W postanowieniu "O budowie socjalizmu" nałożono obowiązek opracowania zarządzenia o organizacji sielsowietów na Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad . Rezolucja z VIII Ogólnorosyjskiej Konferencji RKP(b) przewidywało zakładanie przy sielsowietach komórek partyjnych w celu zwiększenia zainteresowania chłopstwa sprawami wsi. 15 lutego 1920 roku OCKWR RSFRR zatwierdził zarządzenie "O sielskich sowietach". W dokumencie postanowiono, że w wypadku, gdy liczba mieszkańców miejscowości wynosi mniej niż trzystu, to wybierano jedno z poniższych rozwiązań:

Rząd Tymczasowy został utworzony w Rosji w wyniku udanej rewolucji lutowej (1917); kierowany był początkowo przez konstytucyjnego demokratę, księcia Lwowa, a od 21 lipca przez socjalistę-rewolucjonistę Aleksandra Kiereńskiego.

Milicja – rodzaj oddziałów, zazwyczaj ochotniczych, których członkowie posiadają wyszkolenie wojskowe i wyposażeni są w broń palną, stanowiących jednostki pomocnicze lub rezerwowe dla regularnej armii lub partyzantki. Mogą być używane w stanie wyższej konieczności (klęski żywiołowe, zagrożenie wewnętrzne lub zewnętrzne itp.).

sprawy danej miejscowości są rozwiązywane na zebraniach wiejskich, zgodnie z artykułem 57 Konstytucji RSFRR 1918 roku,

mieszkańcy biorą udział w wyborach sielsowietów w sąsiedniej miejscowości pod warunkiem, że spełnia ona wymogi do prawa utworzenia sielsowietu,

łączy się z takąż małą miejscowością i razem tworzą wspólny sielsowiet.

W okresie wojny domowej w Rosji działalność Sowietów ograniczała się do wąskich kręgów politycznych: organów wykonawczych, ogólnorosyjskich zjazdów Sowietów, prezydiów komitetów wykonawczych i rewolucyjnych. VIII Ogólnorosyjski Zjazd Sowietów to zmienił: zarządził regularne wybory do wiejskich, wołostnych, miejskich i innych rad w określonych okresach, a także regularne zjazdy wymienionych Sowietów. Jeśli w zarządzeniu z 1920 roku został określony jedynie schemat przeprowadzania wyborów do wiejskich organów władzy, to postanowienie z 1922 roku zasady wyborów opisywało bardzo dokładnie:

Rejon grodzieński (biał. Гарадзенскі раён, Haradzienski rajon ros. Гродненский район) – rejon w zachodniej Białorusi, w obwodzie grodzieńskim. Rejon utworzony został 15 stycznia 1940 roku.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

wybory przeprowadzane są raz w roku,

delegaci do sielsowietu są wybierani przez obywateli na wspólnym zebraniu,

wybory są kontrolowane przez komisje wiejskie, powołane przez wyborcze komisje wołostne w składzie dwóch przedstawicieli sielsowietu i jednego z wołostnej komisji wyborczej,

wiejskie komisje wyborcze ogłaszają dzień wyborów, organizują wiece przedwyborcze, na których wyborcy poznają kandydatów, porządek wyborów, prawa wyborcze, program Sowietów.

Wszystkie wytyczne VIII Ogólnorosyjskiego Zjazdu Sowietów zostały uwzględnione w zarządzeniu OCKWR "O sielskich sowietach" z 26 stycznia 1922 roku.

Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad, WCIK (ros. Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет ВЦИК) pełna nazwa Ogólnorosyjski (Wszechrosyjski) Centralny Komitet Wykonawczy Rad deputowanych robotniczych, chłopskich, żołnierzy Armii Czerwonej i kozackich (Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и казачьих депутатов)

Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II i monarchii absolutnej. Wybuchła 3 marca 1917 (wg kalendarza juliańskiego 18 lutego). Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez rewolucję październikową.

W 1975 na terytorium ZSRR znajdowało się 8571 rad wiejskich.

Sielsowiety po upadku ZSRR

Białoruś

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Na Białorusi sielsowiety (sielskie sowiety) to najniższe jednostki administracyjno-terytorialne, odpowiadające polskim gminom. Wchodzą w skład rejonów. Sielsowiet obejmuje przeważnie od kilku do kilkudziesięciu miejscowości (np. sielsowiety w rejonie grodzieńskim obejmują od 11 do 49 wsi) – na terenach przedwojennej Polski granice obecnych sielsowietów pokrywają się zgrubsza z granicami przedwojennych gmin. Centrum administracyjne znajduje się we wsi (sielsowiet) lub osiedlu typu miejskiego (posielkowyj sowiet). Organem władzy sielsowietu jest Wiejska Rada Narodowych Deputowanych.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Na dzień 1 lutego 2008 roku ilość sielsowietów na Białorusi wynosiła 1465.

Rosja

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W Rosji pojęcie sielsowiet ma kilka znaczeń w zależności od regionu. Na przykład, w obwodzie niżnonowogrodzkim jest to zarówno jednostka administracyjno-terytorialna, w której granicach znajduje się kilka zamieszkałych punktów, jak i organ władzy municypalnej, znajdującej się w danym sielsowiecie. Analogicznie jest w obwodzie astrachańskim i wołgogradzkim.

Ukraina

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W świetle nowego ustawodawstwa ukraińskie silskie rady mogą prowadzić własne przedsiębiorstwa, kontrolować działające na ich terenie gospodarstwa rolne i zakłady przemysłowe, a także prace urzędującego na podległym jej terytorium milicjanta. Spośród wybranych delegatów formuje się Komitet Wykonawczy, tak zwany "wykonkom", w skład którego wchodzą przewodniczący rady, zastępca, sekretarz i wybrani członkowie. Komitet nie posiada własnego aparatu urzędniczego, zarządza za pomocą funkcyjnych delegatów i powołanych komisji. Budżet dla potrzeb silskiej rady przyznają władze rejonu. Rada uchwala rozdysponowanie przyznanych środków w ramach przydzielonego budżetu.

Przypisy

Według nowego stylu.
Положение о земельных комитетах, II. О местных земельных комитетах, Состав местных земельных комитетов, 5, s. [1].
Положение о земельных комитетах, V. О губернских съездах земельных комитетов, s. [2].
Положение о земельных комитетах, II. О местных земельных комитетах, Состав местных земельных комитетов, 9, s. [3].
Положение о земельных комитетах, IV. Предметы ведения местных земельных комитетов, 22, s. [4].
Положение о земельных комитетах, IV. Предметы ведения местных земельных комитетов, 24, s. [5].
Положение о земельных комитетах, IV. Предметы ведения местных земельных комитетов, 29, s. [6].
Конституция (Основной закон) Российской Социалистической Федеративной Советской Республики, Раздел второй, Общие положения Конституции Российской Социалистической Федеративной Советской Республики, Глава пятая, 10, s. [7].
Od 1920 roku rejony.
Конституция (Основной закон) Российской Социалистической Федеративной Советской Республики, Раздел третий, Конструкция Советской власти, Глава десятая. О съездах Советов, 53 в-г, s. [8].
Конституция (Основной закон) Российской Социалистической Федеративной Советской Республики, Раздел третий, Конструкция Советской власти, Глава двенадцатая. О предметах ведения органов Советской власти на местах, s. [9].
Конституция (Основной закон) Российской Социалистической Федеративной Советской Республики, Раздел пятый, Бюджетное право, Глава шестнадцатая, 86, s. [10].
Постановление от 12 декабря 1919 года о советском строительстве VII, s. [11]
Восьмая всероссийская конференция РКП(б) Москва 2-4 декабря 1919 г., Устав Российской коммунистической партии (большевиков), VIII. О волостных организациях, w: КПСС в резолюциях и решениях съездов, конференций и пленумов ЦК, T. 1, 1898-1925, Москва 1953, s. 466.
В. В. Красников, Организационно-правовые основы деятельности местных органов власти в начале 1920-х гг. на материалах Тамбовской губернии. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата юридических наук, Тамбов 2007, s. 13-14 [12].
В. В. Белораменский, Особенности современной концепции местного самоуправления, s. [13].
В. В. Красников, Организационно-правовые основы деятельности местных органов власти в начале 1920-х гг. на материалах Тамбовской губернии. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата юридических наук, Тамбов 2007, s. 17 [14].
Гродненский район. Административно-территориальное деление
Устав Нижегородской области 30 декабря 2005 года N 219-З, Глава 2, Территория и административно-территориальное устройство области, s. [15].
Устав Астраханской области, Глава 9, Административно-территориальное устройство и территория Астраханской области, s. [16].
Конституции и Уставы субъектов Российской Федерации, Статья 6, Административно-территориальное устройство Волгоградской области, s. [17].