Sierżant - Polski Serwis Naukowy

Zobacz hasło sierżant w Wikisłowniku

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat sierżanta

Sierżant – stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji. W polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym. Następny, wyższy stopień nosi nazwę starszy sierżant.

Jan Henryk Dąbrowski, herbu Dąbrowski (ur. 2 sierpnia 1755 w Pierzchowie nad Rabą w Małopolsce zm. 6 czerwca 1818 w Winnej Górze w Wielkopolsce) – polski generał, senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815, generał jazdy armii Królestwa Polskiego 1815-1816, dowódca naczelny wojsk polskich w 1813, twórca Legionów Polskich we Włoszech, generał insurekcji kościuszkowskiej. W 1815 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Virtuti Militari w 1807, francuskiej Legii Honorowej w 1804, włoskiego Orderu Żelaznej Korony w 1806, rosyjskich orderów św. Włodzimierza i św. Anny.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stopień sierżanta w polskiej artylerii oraz w straży pożarnej ma nazwę ogniomistrz, w marynarce wojennej - bosman, a w kawalerii i żandarmerii - wachmistrz. W policji i straży więziennej stopień ten nosi nazwę odpowiednio sierżanta policji i sierżanta straży więziennej, natomiast w Straży Ochrony Kolei - przodownika.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Marynarka wojenna to część sił zbrojnych państwa zajmująca się obroną granic morskich i wybrzeża, a także prowadzeniem innych działań wojskowych na morzach i oceanach.

W armiach NATO stopnie sierżanta (ang. sergeant, niem. Feldwebel, fr. sergent, hiszp. sargento) mają oznaczenie kodowe OR-5, OR-6 lub OR-7 (w Wojsku Polskim - OR-6).

Tradycyjną oznaką sierżanta w Wojsku Polskim, jest tzw. "krokiewka", czyli rzymska cyfra pięć (inaczej mówiąc - litera V). Podobnie wygląda to oznaczenie w Bundeswehrze, natomiast w innych armiach często oznacza się ten stopień trzema takimi "krokiewkami", podczas gdy pojedyncza oznacza często żołnierza w stopniu równorzędnym do polskiego starszego szeregowego.

Starszy sierżant - stopień wojskowy wyższy od sierżanta. Starszy sierżant wchodzi w skład korpusu podoficerów. Występuje również w Policji, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Agencji Wywiadu, ABW i BOR. W Marynarce Wojennej odpowiada mu stopień starszego bosmana.

Józef Franczak, ps. Lalek, Laluś, Laleczka, Guściowa, używał też nazwiska Józef Babiński (ur. 17 marca 1918 w Kozicach Górnych, zm. 21 października 1963 w Majdanie Kozic Górnych) – sierżant Wojska Polskiego, uczestnik wojny obronnej Polski 1939, później związany z strukturami ZWZ-AK, ostatni żołnierz polskiego podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego.

W Wojsku Polskim stopień sierżanta wprowadził pierwszy w XVIII w. Jan Henryk Dąbrowski w swoich Legionach we Włoszech. Używany był także w okresie pomiędzy I a II wojną światową, w polskich oddziałach podczas II wojny, i potem w armii PRL. W latach 1967-2004 nadawane były jeszcze - oprócz stopnia starszego sierżanta - dwa jeszcze wyższe stopnie: sierżanta sztabowego i starszego sierżanta sztabowego, a od 1989 jeszcze jeden stopień bezpośrednio niższy - starszego plutonowego. Stopnie te (sierż.szt., st.sierż.szt. i st.plut.) zostały zniesione 1 lipca 2004 zgodnie z ustanowieniem stopni wojskowych w art. 158 ust. 1 i 2 (zastrz. 2a) Ustawy z 11 września 2003 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750), ale przejściowo zachowane do 31 grudnia 2006.

Podoficer – żołnierz służby czynnej lub żołnierz rezerwy należący do korpusu podoficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej kaprala (mata w Marynarce Wojennej), pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy drużyny lub innym stanowisku w Wojsku Polskim. W okresie II RP podoficerowie byli zarówno żołnierzami zasadniczej służby wojskowej (w tym nadterminowej) - do stopnia kaprala, jak i żołnierzami zawodowymi (kapral, plutonowy, sierżant, starszy sierżant, chorąży). W LWP oraz w WP do 2004 r. podoficerowie dzielili się na podoficerów zasadniczej służby wojskowej (kapral i starszy kapral) i podoficerów zawodowych (pozostałe stopnie podoficerskie). Obecnie wszyscy podoficerowie służby czynnej są żołnierzami zawodowymi i tworzą korpus podoficerów. Stopnie podoficerskie występują również w innych formacjach takich jak policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, ABW, BOR.

Krokiew - ukośna belka, najczęściej drewniana w wiązarach dachowych oparta na belce wiązarowej lub oczepie, wzmacniana często jętką lub podpierana płatwią. Na niej, za pośrednictwem łat opiera się pokrycie dachowe.

Znane osoby w stopniu sierżanta

Aleksander Sulkiewicz - 5 Pułk Piechoty Legionów, POW, działacz PPS, wydawca Robotnika i współpracownik Józefa Piłsudskiego, poległ w bitwie nad Stochodem

Konstanty Zarugiewicz - Orlę Lwowskie, obrońca Zadwórza

Józef Franczak - ostatni poległy partyzant polski.

Przypisy

Od lat 80. XX wieku do roku 2004 istniał jeszcze pomiędzy nimi stopień starszego plutonowego, ale ustawą pragmatyczną został zlikwidowany 1 lipca 2004.