Siewkowe - Polski Serwis Naukowy

Siewkowe, siewkowate, mewy-siewki (Charadriiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Najbliższymi krewnymi są gołębiowe i żurawiowe.

Występowanie

Rząd siewkowych obejmuje gatunki zamieszkujące otwarte przestrzenie lub morskie brzegi, a w sezonie pozalęgowym często otwarte morze, jedynie nieliczne gatunki spotyka się w lasach. W zależności od gatunków osiadłe lub wędrowne (te ostatnie odbywają najdłuższe sezonowe wędrówki w świecie zwierzęcym). Występują na całym świecie.

Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze magnorder (wyższa od nadrzędu) i parvorder (niższa od infrarzędu).

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Cechy charakterystyczne

Siewkowe to średnie i małe ptaki, charakteryzujące się długimi, wąskimi skrzydłami i błoną pławną między palcami u nóg, u wielu przedstawicieli mająca postać szczątkową. Ptaki te bardzo dobrze latają i pływają. Upierzenie w barwach brązowo-żółtawych lub czarno-białych ma charakter maskujący. Siewkowe gniazdują w koloniach.

Brzytwodzioby - dawniej rodzina ptaków z rzędu siewkowych. Obecnie przez niektórych systematyków zaliczana do rodziny mew (Laridae). Obejmuje gatunki zamieszkujące nadmorskie i nadrzewne bagna, ujścia i rozlewiska rzek w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, w Afryce i w południowo-wschodniej Azji.

Andówki (poszwikowate) (Thinocoridae) - rodzina ptaków z rzędu siewkowych. Obejmuje gatunki zamieszkujące wysoko położone tereny trawiaste. Występują w Ameryce Południowej. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

Odżywianie się

Podstawą pożywiania siewkowych jest pokarm zwierzęcy, przede wszystkim ryby, głowonogi, mięczaki, owady, część gatunków żywi się ponadto jajami i pisklętami innych ptaków. Alkowce w poszukiwaniu pożywienia nurkują, wiosłując pod wodą skrzydłami, mewowce żerują na lądzie, na powierzchni wody, czasem także nurkują na nieduże głębokości, siewkowce natomiast są uzbrojone w długie dzioby, którymi zbierają na lądzie i na płyciznach bezkręgowce.

Gołębiowe (gołębie) (Columbiformes) - rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki zamieszkujące różnorodne biotopy, występujące na całym świecie poza Arktyką i Antarktyką. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

Pochwodzioby (Chionidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes). Obejmuje dwa gatunki zamieszkujące Półwysep Antarktyczny, Georgię Południową oraz wyspy antarktyczne.

Systematyka

Rząd siewkowych dzieli się na trzy dobrze zdefiniowane podrzędy:

siewkowce (Charadrii)

bekasowce (Scolopaci)

mewowce (Lari)

Systematyka nadal podlega zmianom i jest przedmiotem dyskusji (np. dawniej mewy i rybitwy wspólnie zaliczano, jako podrodziny, do rodziny mew Laridae; podrzędy Charadrii i Lari oraz rodziny andówek i pochwodziobów bywają podnoszone do rangi osobnych rzędów; płatkonogi wyodrębniano jako osobną rodzinę; itp.). Wymieniane u Mielczarka i Cichockiego rodziny rybitw (Sternidae) i brzytwodziobów (Rynchopidee) u Gilla i Wrighta zaliczane są do rodziny mew.

Przypisy

Charadriiformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Charadriiformes Huxley, 1867 - Siewkowe - Shorebirds, Gulls, Auks And Allies. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 16 stycznia 2011].
↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Order Charadriiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 16 stycznia 2011].
John Harshmann, Joseph W. Brown: Charadriiformes (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 3 maja 2009].
Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40, zeszyt specjalny, 1999.

Bibliografia

Dimitrij Strelnikoff: Wielka encyklopedia zwierząt, tom 12, str. 8. Oxford Educational. ISBN 978-83-7425-657-5.