Sigmund Nissenbaum - Polski Serwis Naukowy

Sigmund Szimon Nissenbaum (ur. 25 lipca 1926 w Warszawie, zm. 11 sierpnia 2001 w Konstancji) – żydowski przedsiębiorca i filantrop, założyciel i prezes Fundacji Rodziny Nissenbaumów, zajmującej się ratowaniem dziedzictwa żydowskiego w Polsce.

Życiorys

Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej, jako syn Lejba i Genii. Miał czworo starszego rodzeństwa. Jego rodzina prowadziła cegielnię i przedsiębiorstwa budowlane na Pradze, w Markach, Pustelniku i Radzyminie.

Po wybuchu II wojny światowej został wraz z rodziną przesiedlony do getta warszawskiego. Tam zajmował się transportem żywności do getta, później także przenosił materiały wybuchowe i broń. Był kilkakrotnie łapany i aż trzykrotnie był na Umschlagplatz, ostatni raz po upadku powstania w getcie, wraz z całą rodziną został wywieziony do Treblinki. Tam została zamordowana jego matka i siostry, a jemu wraz z ojcem udało się przetrwać przedostając się do transportu do Majdanka. Przeżył wiele obozów koncentracyjnych i obozów pracy. Był w obozie pracy w Lublinie, kopalni soli w Wieliczce, Oświęcimiu, obozie jeńców w Budzyniu, obozie karnym w Flosenburgu, obozie pracy w Hercburgu i Offenburgu, skąd udało mu się uciec. W głębi Niemiec zginął jego ojciec.

Arbeitslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka, Vernichtungslager Treblinka – wymiennie stosowane nazwy kompleksu dwóch niemieckich obozów, pracy i zagłady, istniejących w latach 1941/1942-1944 w lasach nad Bugiem, wzdłuż linii kolejowej Siedlce-Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się 6 km od obozu.

Warszawski Umschlagplatz (niem. plac załadunku) miejsce związane z holokaustem w getcie warszawskim, z którego Niemcy deportowali Żydów do obozu zagłady w Treblince.

Po zakończeniu wojny osiadł w Konstancji. Zajął się zbieraniem złomu wojennego. Skupił wokół siebie grupę Żydów, którym udało się przeżyć Holocaust; założył gminę żydowską. Wybudował własną prywatną synagogę, którą poświęcił pamięci swoich rodziców. Z czasem przeszedł na branże maszynową, zakupił stocznię żeglugi turystycznej, zainteresował się budownictwem.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1983 po raz pierwszy odwiedził Polskę. Widząc wtedy zniszczenie i dewastację cmentarzy żydowskich, podjął z rodziną decyzję ratowania tych miejsc. Założył w tym celu Fundację Rodziny Nissenbaumów, której celem jest ratowanie dziedzictwa żydowskiego w Polsce i upamiętnianie miejsc związanych z martyrologią narodu żydowskiego.

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Fundacja Rodziny Nissenbaumów - to istniejąca od 1983 roku fundacja założona przez pochodzącego z Polski Sigmunda Nissenbauma. Celem fundacji jest ratowanie śladów kultury żydowskiej na ziemiach polskich.

Żonaty z Sonją Helene, obecną prezes zarządu Fundacji, z którą miał troje dzieci: Beniamina, Orinę i Gideona. Zmarł w Konstancji; jest pochowany na miejscowym cmentarzu żydowskim.

Odznaczenia

Order Świętej Brygidy – 1993

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – 1992

Krzyż Oświęcimski – 1990

Medal za Warszawę 1939-1945 – 1988

Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej – 1988

Linki zewnętrzne

Sigmund Nissenbaum na stronie Fundacji Rodziny Nissenbaumów