Sikorsky R-4 - Polski Serwis Naukowy

Sikorsky R-4 – amerykański śmigłowiec, który jako pierwszy został użyty bojowo przez USAAF i był pierwszym alianckim śmigłowcem produkowanym seryjnie i pierwszym śmigłowcem na świecie produkowanym masowo.

Historia rozwoju

Igor Sikorski i Orville Wright przy eksperymentalnym XR-4 w 1942

Jego pierwszym model nazwany XR-4 powstał na bazie eksperymentalnego VS-300 zaprojektowanego przez Igora Sikorskiego w 1940 roku. Pierwszy lot XR-4 odbył się 13 stycznia 1942, po próbach USAAF zamówił 30 egzemplarzy śmigłowca w dwóch wersjach YR-4A (do testowania, 3 egzemplarze) i YR-4B (wersja użytkowa, 27 sztuk). Jeden YR-4B został wysłany do Birmy, jeden na Alaskę, a kilka sztuk zostało dostarczonych do US Navy, United States Coast Guard i Royal Navy.

Royal Canadian Air Force, RCAF (Królewskie Kanadyjskie Siły Lotnicze) – nazwa sił lotniczych Kanady od 1924 do 1968 kiedy trzy branże kanadyjskich sił zbrojnych zostały zjednoczone jako Kanadyjskie Siły Zbrojne. W ramach tej struktury siły lotnicze Kanady funkcjonują dziś pod nazwą Canadian Forces Air Command (czyli Dowództwo Powietrzne Kanadyjskich Sił Zbrojnych). Formacja ta kontynuuje tradycje RCAF.

Siły Powietrzne Armii Stanów Zjednoczonych (United States Army Air Forces – USAAF) to istniejąca w latach 1941-1947 formacja zbrojna wchodząca w skład Armii Stanów Zjednoczonych. W 1947 została wyodrębniona i stała się samodzielną formacją, co wiązało się ze zmianą nazwy na Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (USAF).

Śmigłowce okazały się tak udane, że zamówiono dodatkowo 100 egzemplarzy modelu R-4B.

Zastosowanie bojowe

Sikorsky R-4 był pierwszym alianckim śmigłowcem użytym bojowo. Stacjonujący w Birmie i należący do nowo powstałej grupy 1st Air Commando YR-4 23 kwietnia 1944 wziął udział w operacji uratowania pilota i trzech pasażerów samolotu Stinson L-1, który rozbił się na terenie nieprzyjaciela. R-4 był także pierwszym alianckim śmigłowcem, który wylądował na pokładzie okrętu - zbiornikowca "Bunker Hill".

Birma (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.

Typ produkcji, w którym liczba wyrobów wykonywanych jednorazowo jest większa i tworzy tzw. partię lub serię. Produkcja seryjna może być niepowtarzalna, czyli jednorazowa lub powtarzalna w okresie powtarzalności. Okresy powtarzalności mogą być jednakowe, np. co miesiąc lub co kwartał, albo zmienne nieregularne może to być produkcja seryjna rytmiczna lub nierytmiczna. W zależności od liczby sztuk wyrobu, wykonywanych jednakowo serii, rozróżnia się produkcję drobno-, mało-, średnio- lub wielkoseryjną.

Wersje

XR-4: prototyp, Model VS-316A, z dwuosobową załogą i zdwojonymi przyrządami do sterowania, napędzany silnikiem R-500-3. Później przebudowany do wariantu XR-4C.

YR-4A: wariant z wirnikiem o większej średnicy i mocniejszym silnikiem R-550-1; zbudowano trzy egzemplarze.

YR-4B: wariant ze zmianami konstrukcyjnymi wynikającymi z testów YR-4A; zbudowano 41 egzemplarzy.

R-4B: wariant produkcyjny, z silnikiem R-550-3 o mocy 200KM; zbudowano 20 egzemplarzy dla US Navy oraz 45 dla Royal Air Force.

XR-4C: prototyp XR-4 wyposażony w mocniejszy silnik R-550-1 oraz wirnik o większej średnicy, pochodzący z YR-4A.

HNS-1: oznaczenie US Navy nadane trzem egzemplarzom YR-4B oraz 22 egzemplarzom R-4B. Dwa z nich przekazano United States Coast Guard.

Hoverfly I: brytyjskie oznaczenie śmigłowców R-4 eksploatowanych przez Royal Air Force i Royal Navy. Dostarczono 52 egzemplarze, jeden z nich przekazano Royal Canadian Air Force.

Linki zewnętrzne

Galeria zdjęć śmigłowca Sikorsky R-4B Hoverfly I