Sikorsky SH-3 Sea King - Polski Serwis Naukowy

Sikorsky UH-3 Sea King lub Sikorsky S-61 – (ang. Król morza) amerykański dwusilnikowy, śmigłowiec wielozadaniowy konstrukcji Sikorsky Aircraft Corporation. Używany przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych i siły zbrojne wielu państw świata.

Historia

Śmigłowiec Sikorsky Sea King został oblatany w 1959 roku i wszedł do służby w marynarce amerykańskiej w czerwcu 1961 roku jako HSS-2. W 1962 w ramach unifikacji nazewnictwa zmieniono oznaczenie śmigłowca na H-3, do którego dodawane są przedrostki oznaczające przeznaczenie. Przeznaczeniem śmigłowca było operowanie z pokładów jednostek pływających, dlatego też, w celu zmniejszenia zajmowanej przez maszynę powierzchni, zastosowano składane łopaty wirnika głównego. Początkowo głównym zadaniem śmigłowca była walka z okrętami podwodnymi, a później także działania przeciwko jednostkom nawodnym, jako śmigłowiec ratownictwa morskiego, maszyna transportowa i komunikacyjna. W latach 90. XX wieku śmigłowce Sea King zostały zastąpione w amerykańskiej marynarce wojennej przez maszyny Sikorsky SH-60 Sea Hawk w pełnieniu zadań walki z okrętami podwodnymi i ratownictwa morskiego, nadal jednak pełnią te role w innych armiach świata.

Awionika – dział nauki i techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce oraz w lotniczych urządzeniach naziemnych urządzeń automatycznych i elektronicznych. Awionika używana jest także do określenie wyposażenia pokładowego takiego jak: systemy sterowania, urządzenia nawigacyjne, system zobrazowania informacji, itd.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

W ramach licencji udzielonej firmie Westland Helicopters, Ltd. z Wielkiej Brytanii, opracowano zmodyfikowaną wersję śmigłowca nazwaną Westland Sea King, przeznaczoną dla Royal Navy, która została oblatana w 1969 roku. Brytyjskie Sea Kingi posiadają inne jednostki napędowe typu Rolls-Royce Bristol Gnome, oraz brytyjską awionikę i wyposażenie do walki przeciwko okrętom podwodnym. Ich dalszy rozwój przebiegał niezależnie od wersji amerykańskiej.
Drugim producentem licencyjnym śmigłowców Sea King jest Japonia.

Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Głównymi użytkownikami śmigłowców Sea King poza Stanami Zjednoczonymi są Arabia Saudyjska, Argentyna, Australia, Belgia, Brazylia, Dania, Egipt, Hiszpania, Indie, Iran, Japonia, Kanada, Katar, Malezja, Niemcy, Norwegia, Pakistan, Peru, Tajlandia, Wenezuela, Włochy, Wielka Brytania (część z nich w wersjach produkcji brytyjskiej).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Westland Helicopters – brytyjska wytwórnia lotnicza specjalizująca się w budowie śmigłowców. Firma powstała w 1961 roku w wyniku połączenia się Westland Aircraft z innymi brytyjskimi przedsiębiorstwami branży lotniczej: Saunders-Roe, Fairey oraz działem spółki Bristol Aeroplane Company, zajmującym się śmigłowcami. W 2001 roku do spółki z włoską Agustą brytyjski producent utworzył nową firmę AgustaWestland.

Uzbrojenie i wyposażenie śmigłowca zależy od pełnionych przez niego zadań. Typowym uzbrojeniem są cztery torpedy, cztery bomby głębinowe lub dwa pociski przeciwokrętowe typu Sea Eagle lub Exocet. Czasami jedynym wyposażeniem śmigłowca jest duży zasobnik z pułapkami radiolokacyjnymi chroniącymi lotniskowce przed ewentualnymi atakami pociskami przeciwokrętowymi.
Wyposażenie do walki z okrętami podwodnymi zawiera, sonar zanurzeniowy, boje hydrolokacyjne, detektor anomalii magnetycznych i systemy zbierania danych.
Konfiguracja SAR (skrót od ang. Search and Rescue - "poszukiwanie i ratunek") umożliwia zabranie 2 rozbitków lub 9 par noszy i dwóch osób personelu medycznego.
Podczas wypełniania zadań transportowych śmigłowiec może przewieźć 28 żołnierzy.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Kadłub śmigłowca Sea King jest wodoszczelny i specjalnie ukształtowany umożliwiając lądowanie zarówno na lądzie jak i na wodzie, chociaż wodowanie jest praktykowane tylko w sytuacjach awaryjnych. W celu zwiększenia pływalności maszyny stosuje się dodatkowe pompowane pływaki.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

VH-3 Marine One Prezydenta USA

VH-3 Sea King jest jednym z oficjalnych śmigłowców Prezydenta Stanów Zjednoczonych, nosząc nazwę Marine One jeśli prezydent jest na pokładzie. Obsługa śmigłowca leży w gestii Marynarki Wojennej USA.

Wersje śmigłowca H-3

S-61 - fabryczne oznaczenie śmigłowca H-3 Sea King.

AS-61 - fabryczne oznaczenie śmigłowca H-3 Sea King budowanego licencyjnie przez włoską firmę Agusta.

S-61A - wersja eksportowa dla Królewskich Sił Powietrznych Danii.

S-61A-4 Nuri - wojskowy śmigłowiec transportowy i ratowniczo-poszukiwawczy SAR dla Królewskich Sił Powietrznych Malezji, mogący pomieścić 31 żołnierzy.

AS-61A-1 - produkowana we Włoszech wersja eksportowa dla Królewskich Sił Powietrznych Malezji.

AS-61A-4 - wojskowy śmigłowiec transportowy i ratowniczo-poszukiwawczy SAR, budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

S-61A/AH - śmigłowiec użytkowy służący do pomiarów i akcji poszukiwawczo-ratowniczych SAR w warunkach arktycznych.

S-61B - eksportowa wersja SH-3 do zwalczania okrętów podwodnych dla Morskich Sił Samoobrony Japonii.

S-61D-3 - wersja eksportowa dla Marynarki Wojennej Brazylii.

S-61D-4 - wersja eksportowa dla Marynarki Wojennej Argentyny.

S-61L - wersja cywilna bez możliwości wodowania mogąca przewozić do 30 pasażerów.

S-61L Mk II - zmodernizowana wersja śmigłowca S-61L.

S-61N - cywilna wersja transportowa z możliwością wodowania.

S-61N Mk II - zmodernizowana wersja śmigłowca S-61N.

S-61NR - wersja ratowniczo-poszukiwawcza SAR dla Sił Powietrznych Argentyny.

S-61R - wojskowy śmigłowiec transportowy, w nomenklaturze Sił Powietrznych USA oznaczony jako CH-3C.

AS-61R (HH-3F Pelican) - śmigłowiec ratowniczo-poszukiwawczy SAR dalekiego zasięgu budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

AS-61VIP - śmigłowiec do transportu osobistości, budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

ASH-3A (SH-3G) - śmigłowiec transportowy i użytkowy budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

CH-3A - wojskowy śmigłowiec transportowy dla Marynarki Wojennej USA.

HH-3A - śmigłowiec ratowniczo-poszukiwawczy SAR dla Marynarki Wojennej USA.

NH-3A - wersja eksperymentalna ze skrzydłami i silnikami turboodrzutowymi.

RH-3A - wersja do poszukiwania min dla Marynarki Wojennej USA.

SH-3A (HSS-2) - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej USA.

H-3 amerykańskiej marynarki podnosi załogę Apollo 17

VH-3A - śmigłowiec do transportu osobistości dla Korpusu Piechoty Morskiej.

CH-3B - wojskowy śmigłowiec transportowy dla Sił Powietrznych USA.

CH-3C - śmigłowiec transportowy dalekiego zasięgu dla Sił Powietrznych USA.

ASH-3D - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej USA, budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

SH-3D (HSS-2A) - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej USA.

SH-3D-TS - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych.

VH-3D - śmigłowiec do transportu osobistości dla Korpusu Piechoty Morskiej.

CH-3E - śmigłowiec transportowy dalekiego zasięgu dla Sił Powietrznych USA.

HH-3E Jolly Green Giant - śmigłowiec ratowniczo-poszukiwawczy dalekiego zasięgu SAR dla Sił Powietrznych USA.

MH-3E - śmigłowiec dla oddziałów specjalnych Sił Powietrznych USA.

VH-3E - śmigłowiec do transportu osobistości dla Sił Powietrznych USA.

HH-3F Pelican - śmigłowiec ratowniczo-poszukiwawczy dalekiego zasięgu SAR dla Straży Wybrzeża Stanów Zjednoczonych i Aeronautica Militare.

SH-3G - śmigłowiec transportowy i użytkowy dla Marynarki Wojennej USA.

ASH-3H - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych, budowany na licencji przez włoską firmę Agusta.

SH-3H (HSS-2B) - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej USA.

SH-3H AEW - śmigłowiec wczesnego ostrzegania dla marynarki hiszpańskiej.

UH-3H - śmigłowiec transportowy i użytkowy dla Marynarki Wojennej USA.

ASH-3TS - śmigłowiec do transportu osobistości, budowany na licencji przez włoską firmę Agusta. Oznaczany również jako ASH-3D/TS.

CH-124A (CHSS-2) - śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych dla Kanadyjskich Sił Zbrojnych.

CH-124B - zmodyfikowana wersja CH-124A.

YHSS-2 - śmigłowiec prototypowy przeznaczony do testów. Zbudowano 7 egzemplarzy dla Marynarki Wojennej USA.

XHSS-2 - jedyny prototyp śmigłowca H-3 Sea King.

Westland Sea King lub Westland Commando - wersje produkowane w Wielkiej Brytanii.