Silvio Gesell w 1895

Jean Silvio Gesell (ur. 17 marca 1862 w Sankt Vith, Belgia, zm. 11 marca 1930 w Eden koło Oranienburga) – niemiecki ekonomista teoretyk, twórca teorii Naturalnego Porządku Ekonomicznego.

Biografia

Matka Silvio Gesella pochodziła z Wallonii, ojciec zaś z Niemiec.

Po ukończeniu szkoły podstawowej w Sankt Vith kontynuował Gesell swoją edukację w gimnazjum w Malmedy. Wcześnie musiał zacząć sam zarabiać na życie, pracował więc jako urzędnik pocztowy. Ponieważ nie podobał mu się zawód urzędnika, postanowił nauczyć się handlu u swojego starszego brata w Berlinie.

Następnie spędził dwa lata jako korespondent w Maladze (Hiszpania). Niechętnie powrócił do Berlina, aby odbyć służbę wojskową. Po spełnieniu tego obowiązku pracował jako handlowiec w Brunszwiku i Hamburgu.

W 1887 r. wyjechał do Buenos Aires (Argentyna), gdzie otworzył filię berlińskiej firmy (brata?). Silne kryzysy w Argentynie spowodowały, że Gesell zaczął się zajmować strukturalną problematyką kapitalizmu.

W 1900 r. Gesell osiadł na fermie koło Neuchâtel w Szwajcarii, gdzie poświęcił się rolnictwu i autodydaktycznym studiom ekonomicznym. W 1916 r. ukazała się jego najważniejsza praca "Die natürliche Wirtschaftsordnung durch Freiland und Freigeld" (Naturalny porządek ekonomiczny przez wolną ziemię i wolny pieniądz). Książka ta była wiele razy wznawiana i tłumaczona na inne języki.

Po I wojnie światowej w całej Europie powstawały ruchy robotnicze na wzór rosyjski. Także w Niemczech były oficjalnie proklamowane republiki radzieckie, m.in. w Monachium, gdzie 7 kwietnia 1919 powstała Bawarska Republika Radziecka, której Ministrem Skarbu został mianowany Silvio Gesell. 13 kwietnia, czyli tydzień po proklamacji, Gesell został wraz z innymi członkami rządu republiki aresztowany i oskarżony o zdradę stanu, lecz wkrótce uniewinniony.

Z powodu zaangażowania w Monachijskiej Republice Radzieckiej nie pozwolono mu powrócić na jego szwajcarską fermę, w związku z czym zamieszkał w osiedlu Eden założonym przez Franza Oppenheimera, gdzie zmarł 11 marca 1930.

Obserwacje sytuacji w Argentynie

Podczas gdy industrializacja w Europie była w owym czasie daleko zaawansowana, hiszpańskie mocarstwo kolonialne blokowało samodzielny rozwój Argentyny. Rząd hiszpański był jedynie zainteresowany bogatymi złożami srebra (stąd nazwa "Argentyna"). Samodzielny rozwój argentyńskiego rolnictwa, handlu i przemysłu zmusiłoby bowiem Hiszpanię do importu towarów z własnej kolonii.

Po upadku dyktatora Juana Manuela de Rosas została uchwalona 1853 liberalna konstytucja, która otwarła Argentynę dla imigracji.

Gospodarka Argentyny zaczęła kwitnąć, a wełna stała się najważniejszym towarem eksportowym. Pogorszenie się koniunktury światowej w połowie lat 1870 i wprowadzenie nowej waluty mającej pokrycie w złocie, doprowadziło ok. roku 1890 do kolejnego kryzysu gospodarczego. Nastawiona na eksport gospodarka została zahamowana przez nowe przepisy związane z nową walutą. Pokazały się typowe objawy deflacyjnej spirali: mniej pieniędzy na rynku → zmniejszające się pensje → chomikowanie pieniędzy (spadek konsumpcji → nadprodukcja → zwolnienia pracowników → masowe bezrobocie → mniej pieniędzy na rynku...

Próba zaradzenia tym problemom za pomocą inflacji nie powiodła się, gdyż ze strachu przed kolejnym kryzysem ludzie oszczędzali nowe pieniądze, czym sami doprowadzili do pogorszenia sytuacji. Podaż w dalszym ciągu przerastała popyt, ceny szybko zaczęły spadać.