Sindarin - Polski Serwis Naukowy

Sindarin (qya. szaroelfi, inaczej: język sindariński) – sztuczny język stworzony przez J. R. R. Tolkiena na potrzeby stworzonej przez niego mitologii Śródziemia. Mieli posługiwać się nim Sindarowie. Jego fonologia oparta jest w dużej mierze na języku walijskim.

Fikcyjna historia

Pierwotny język elficki → Język wspólnoeldariński → Język wspólnoteleriński → sindarin

Númenor (qya. Númenórë, zwana również Andorem, czyli Krainą Daru) – fikcyjna wyspa ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia, tolkienowski odpowiednik mitu o Atlantydzie.

Języki sztuczne są to języki, których fonologia, gramatyka lub/i słownictwo zostało świadomie wymyślone przez jednostkę indywidualną bądź grupę osób. Ich przeciwieństwem są języki, które wyewoluowały drogą naturalną. Istnieje wiele możliwych przyczyn, dla których tworzy się języki: ułatwienie komunikacji międzyludzkiej, eksperymenty lingwistyczne, gry językowe, użycie w fikcyjnych światach.

Język ten miał wspólne korzenie z quenyą. Początki wykształcania się sindarinu to czas, kiedy część Eldarów prowadzona przez Elwego nie przeprawiła się przez Morze, a osiadła w Beleriandzie. Tam język ten szybko się zmieniał, gdyż kraina w której był używany, należała do śmiertelnych:

Quenya (inaczej: język quenejski, zwany także Wysoką Mową, Starodawną Mową, językiem eldarińskim, elfią łaciną) – sztuczny język opracowany przez Tolkiena. Quenya jest językiem elfów ze Śródziemia – świata fantasy stworzonego przez Tolkiena w jego powieściach. Jak sam Tolkien wiele razy podkreślał (m.in. w "Listach"), to Śródziemie zostało powołane do życia, by uzasadnić ewolucję i "ożywić" język quenejski. Powieściopisarz uważał, że tło w postaci historii, poezji oraz pieśni daje Starodawnej Mowie Elfów przewagę nad innymi sztucznymi językami.

John Ronald Reuel Tolkien znany jako J.R.R. Tolkien (ur. 3 stycznia 1892 w Bloemfontein w Oranii, obecnie na terytorium RPA, zm. 2 września 1973 w Bournemouth w Anglii) – angielski pisarz i filolog. Jako autor powieści Władca Pierścieni, której akcja rozgrywa się w mitycznym świecie Śródziemia, stał się jednym z prekursorów współczesnej literatury fantasy.

Po swoim powrocie do Śródziemia sindarin przyjęli również Ñoldorowie i używali go na co dzień, zaś quenya (ich ojczysta mowa) stała się językiem książąt, pieśni i książek (qya. parmalambë). W Drugiej Erze sindarin był używany także przez ludzi z Númenoru, później jego znajomość świadczyła właśnie o númenorejskim pochodzeniu. W Drugiej i Trzeciej Erze sindarinem zaczęli się posługiwać też Nandorowie (wcześniej używali oni języka nandorińskiego).

Mitologia (gr. μυθολογια, gdzie μυθοι to baśń, mit, a λέγειν opowiadać) – zbiór legend i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujący w danej religii lub społeczności. Terminem tym określa się również naukę zajmującą się badaniem mitów.

Język walijski - język z grupy brytańskiej (p-celtyckiej) języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii (stan na 2001). W regionie tym ma on status języka urzędowego. Można wyodrębnić cztery główne dialekty: wenedocjański, powyski, domecki i gwencki. Najstarsze zabytki literackie pochodzą z VI w.

Cechą charakterystyczną sindarinu jest m.in. możliwość istnienia w nagłosie zbitek dwóch spółgłosek (np. gw, dr, cr, br) co jest zjawiskiem niespotykanym w quenyi. Pojawiają się też w wyrazach jednosylabowych tzw. samogłoski superdługie (â, ê, ô, î, û, ŷ) wymawiane dwa razy dłużej od zwykłych samogłosek długich (tj. á, é, í, ó, ú, ý).

Sindarin długo ewoluował – jego rozwój można przedstawić także w ten sposób

Pierwotny język elficki (od Przebudzenia do 1105) → Język wspólnoeldariński → Język wspólnoteleriński (do 1150) → protosindariński (1150-1152) → starosindariński (1152-1350) → średniosindariński (1350-1496) → nowosindariński (1496 – ok. 600 PE; trzy dialekty) → późnosindariński (Druga Era – Czwarta Era)

Dodatkowo warto zauważyć, iż powstały jeszcze takie formy sindarinu jak: sindarin Ñoldorów – od 1497 do końca Trzeciej Ery – i sindarin Dúnedainów – od 422 r. Pierwszej Ery do czasów Wojny o Pierścień.

W zamierzeniach Tolkiena sindarin miał być początkowo językiem wykształconym przez Ñoldorów (zwanym wtedy noldorinem), doszedł jednak do wniosku, że w Valinorze nie mogły wykształcić się dwa języki tak różne, jak sindarin i quenya.

Dialekty nowosindarińskiego

Doriathrin – Język Doriathu (archaiczny)

Falathrin – Dialekt zachodni

Północny dialekt sindarinu – Dialekt Elfów z Mithrim

Fonologia

Zobacz też

Język elfów

Linki zewnętrzne

Artykuł z Ardalambion przetłumaczony przez Gwidona S. Naskrenta

Kurs sindarinu na tolkien.cyberdusk.pl

Kurs sindarinu autorstwa Thorstena Renka przetłumaczony przez Adaneth